Chương 9: Cọc Ranh Bến Lác

Nghe tiếng A Cát ngã sóng soài cùng lời kêu thất thanh ngoài cổng, Doãn Tố Lan buông vội chiếc chổi rơm trong tay, bước thoăn thoắt ra sân. Tim bà đập thình thịch nơi lồng ngực gầy guộc. Cụ Duật vội vã đỡ đứa nhỏ dậy, gạt lớp bùn nhão bên đầu gối nó, mặt cụ sa sầm lại dưới ánh đèn lồng giấy dầu lắt lay.

“Bình tĩnh lại, A Cát. Có ông bà ở đây, không việc gì phải sợ.”

Cụ Duật trầm giọng trấn an, đoạn quay sang nhìn bà Lan. Trong đôi mắt tinh anh của người bạn đời trăm tuổi, bà thấy rõ một ngọn lửa trầm uất nhưng kiên định. Không chần chừ thêm một khắc, cụ Duật cầm chắc chiếc đèn lồng, còn bà Lan vội với chiếc áo cánh sẫm màu khoác vội lên vai, theo sát gót chồng cùng A Cát rảo bước ra phía bến sông Đáy.

Gió đêm ngoài bãi thốc vào mặt buốt rát, cuốn theo mùi tanh nồng của bùn lác và hơi sương ẩm ướt. Chưa tới bờ dốc, những âm thanh chan chát của búa tạ nện vào đầu cọc gỗ đã vọng lại rợn người, đan xen cùng những tràng cười hô hố thô bỉ.

Dưới ánh đuốc bập bùng đỏ quạch cắm dọc mép nước, cảnh tượng trước mắt khiến bà Lan thắt nghẹn ruột gan. Năm sáu tên gia đinh lực lưỡng nhà họ Phó đang hì hục đóng cọc. Một hàng cọc tre đực vót nhọn, cao ngang ngực người lớn, đã được chôn lấn sâu hơn hai trượng vào dải bãi bồi thoai thoải — nơi vốn là dải đất trồng cỏ thơm và cũng là lối mòn duy nhất dẫn từ hiên trà Vọng Thủy xuống bến múc nước sông. Mấy luống ngải cứu non và tía tô bà vừa cặm cụi vun xới mấy hôm trước đã bị bàn chân hung bạo xéo nát, giập nát vùi lấp dưới bùn đen.

Đứng chống nạnh trên mỏm đá nhô ra mép sóng chính là Quý Lục. Hắn khoác áo nẹp viền da lợn, tay phe phẩy một tờ giấy dó đã ngả màu ố vàng, mặt mày vênh váo như kẻ vừa lập công lớn.

“Đóng cho chặt vào! Đóng chéo góc này để ngăn hẳn lối ngõ!” Quý Lục gầm gừ chỉ trỏ. “Từ rày bến nước này thuộc về trang trại nhà họ Phó, con muỗi cũng đừng hòng bay xuống múc một gáo!”

Thấy bóng ba người hiên trà xuất hiện, Quý Lục chẳng những không kiêng dè mà còn nhổ toẹt bãi nước bọt xuống luống rau thơm nát vụn, nhếch mép cười khẩy:

“A, tưởng ai, hóa ra là mụ góa họ Doãn cùng lão già họ Hạ! Đến xem thì mở to mắt ra mà nhìn cho rõ. Đây là giấy viết tay phân định địa giới do chính trưởng tộc Phó Triệu Hưng nhà ta lập. Toàn bộ dải đất bồi bến lác này, tính từ chân rặng tre xuống mép nước, đã thuộc về họ Phó để trừ vào tiền lãi món nợ bốn mươi lượng bạc mụ còn nợ lại. Đêm nay bọn ta rào kín bến này. Ngày mai, người hiên trà đừng hòng thò chân xuống sông Đáy gánh lấy nửa gáo nước tưới hoa!”

Bà Lan run run níu lấy vạt áo cụ Duật, lồng ngực nhói lên từng cơn buốt nghẹn. Lũ người này thật tàn độc khôn cùng. Hoa thủy tiên sau khi gọt vỏ, khơi mầm bắt buộc phải dùng nước sông Đáy lóng trong và nước giếng khơi để tắm rễ hằng ngày. Nếu bị cấm tiệt đường xuống bến, ba trăm củ hoa vừa thoát đợt sương muối độc ắt sẽ khô teo, thối rữa rễ non ngay tức khắc. Món nợ bốn mươi lượng bạc oan khuất kia như sợi dây thừng xiết chặt lấy số phận hẩm hiu của bà, nay lại còn quàng sang bóp nghẹt sản nghiệp hương hỏa của người chồng già nhân hậu.

Nghĩ đến đó, bà Lan toan cất bước tiến lên phân trần, nhưng một bàn tay khô ráp, ấm áp đã nhẹ nhàng chặn ngang vai bà. Cụ Hạ Vĩnh Duật khẽ lắc đầu, ánh nhìn đĩnh đạc ra hiệu cho bà lùi lại phía sau.

Cụ Duật trao chiếc đèn lồng cho A Cát cầm, rồi chậm rãi bước từng bước vững chãi tới trước hàng cọc tre dở dang. Chiếc áo chần bông cũ bay phần phật trong gió bấc, nhưng dáng đứng của bậc lão trượng trăm tuổi thẳng tắp như cây tùng trên vách đá. Chòm râu cước rung rinh, giọng cụ cất lên trầm hùng, vang rền lấn át cả tiếng sóng vỗ bì bõm dưới chân bến:

“Quý Lục! Ngươi chỉ là đứa đầy tớ giữ ngựa cho họ Phó, chớ có đứng trước mặt lão thân mà làm trò khua môi múa mép!”

Đám gia nhân đang vung búa nghe tiếng quát uy nghiêm bỗng khựng tay lại. Quý Lục giật thót, lùi nửa bước nhưng vẫn cố giơ cao tờ giấy dó:

“Lão già kia, chớ cậy già mà làm càn! Giấy trắng mực đen đây, đất này...”

“Hỗn xược!” Cụ Duật gằn giọng, đôi mắt quắc lên tia sáng sắc lạnh. “Bến Vọng Thủy này từ ba đời trước đã do tổ tiên họ Hạ khai hoang lập ấp, đắp bờ giữ đất. Văn tự gốc có triện son của quan nha từ thời tiên triều vẫn còn nằm nguyên trong hòm lưu trữ của phủ huyện. Khi cha ông họ Phó các ngươi còn chưa dọn về ngã ba sông này mở tiệm buôn tơ, dải bãi bồi bến lác này đã là chốn cha ông ta hái hoa ủ trà. Một mảnh giấy viết tay do Phó Triệu Hưng tự biên tự diễn trong xó buồng, không triện quan, không ấn lý trưởng, mà dám đem ra đây đòi phân ranh cắm cọc trước mặt bàn dân thiên hạ ư?”