Chương 14: Chắn Gió Giữ Mầm

Mùi tanh hôi gay gắt xộc thẳng vào cánh mũi khiến cụ Hạ Vĩnh Duật khựng lại trong gang tấc. Dưới ánh đuốc chập chờn rọi qua màn đêm mịt mùng, dòng nước phèn đen đặc quánh như váng dầu đang sủi bọt trắng xóa, len lỏi qua rãnh đất vừa bị đào toác, chực tràn qua mép thềm gạch đỏ để ngập tới bệ đá ủ hoa. Thủy tiên vốn thanh sạch vô ngần, tựa như trang ngọc nữ chốn đài các, rễ non một khi đã chạm phải nước phèn chua độc hại nơi đầm lầy thì chỉ trong tàn nửa nén hương sẽ thối rữa, thâm đen từ tim mầm.

“Bác Trương, mang xẻng chặn dòng mé bờ rào! A Cát theo ta khuân mấy bao đất cát chèn mép thềm!”

Tiếng cụ Duật vang lên đanh gọn, uy nghiêm khác hẳn vẻ nhàn tản thường nhật. Dáng vóc mảnh khảnh của lão nghệ nhân trăm tuổi thoăn thoắt bước vụt xuống sân. Bác lái đò Trương cùng hai người thợ chài nghe vậy liền bừng tỉnh, lập tức vung cuốc xẻng bập mạnh xuống dải đất thịt bên mép rãnh. Tiếng bùn đất văng rào rào, hòa cùng tiếng thở dồn dập giữa luồng gió bấc rít gào buốt lạnh.

Cụ Duật cùng A Cát thoăn thoắt vần từng tảng đất sét đặc quánh dưới gốc trà cổ thụ, đắp thành một con trạch cao ngang đầu gối, vít chặt khúc rãnh hiểm độc mà kẻ gian vừa xới tung. Dòng nước phèn đen hôi bị chặn đứng, tức nghẹn ùng ục rồi rẽ ngoặt theo đường rãnh thoát nước cũ tràn ngược ra phía triền sông xa.

Bác Trương lau vội mồ hôi đang tứa ra trán giữa tiết trời buốt giá, ghé mắt nhìn theo bóng người thoắt ẩn thoắt hiện nơi rặng sậy mé sông, cất giọng căm phẫn:

“Quân thất đức! Trời đang rét buốt thấu xương thế này mà chúng dám lén đào mương dẫn nước bùn đáy đầm vào đây. Khá khen cho thằng ranh con nào vừa chạy trốn, nếu chậm một khắc nữa thì cả vườn hoa lẫn giếng nước coi như hỏng bét!”

“Phúc đức tổ tiên che chở, may mà phát hiện kịp lúc.” Cụ Duật thở hắt ra một hơi khói trắng mờ, đôi mắt tinh anh rọi xuống vạt đất cỏ thơm vừa bị giày xéo, rồi quay sang nhìn bà con chòm xóm: “Đa tạ bác Trương và anh em xóm bãi. Dòng nước độc này dẫu đã chặn ngoài bờ cõi, nhưng hàn khí sũng nước phèn vẫn có thể men theo gió buốt bốc lên. Ta phải quây kín bệ ủ ngay trong canh ba này mới mong giữ trọn vẹn ba trăm mầm ngọc.”

Bà Lan nãy giờ đứng nép bên bậc thềm đá, hai bàn tay thô ráp vẫn giữ chặt nắm rơm nếp khô, nghe lời chồng liền bước nhanh tới, giọng điệu mềm mỏng nhưng vững vàng:

“Ông nhà nói phải đấy. Tôi đã nhặt sạch rơm ẩm rồi, mình quây cót tre đôi kín bốn góc rồi hãy tính tiếp.”

Không để gió lạnh kịp ngấm vào giàn ủ, mọi người lại chung tay xốc vác công việc. Dưới sự chỉ dẫn tường tận của cụ Duật, những tấm cót tre đan đôi dày dặn được bác Trương và thợ chài dựng đứng bao bọc bốn bề giàn gỗ. Từng nan tre cật ken khít vào nhau, néo chặt bằng dây lạt giang dẻo dai tạo thành một bức tường kiên cố, ngăn bặt những cơn gió bấc hung hãn từ sông Đáy thốc lên.

Ở khoảng trống dưới chân giàn ủ, cụ Duật đích thân xúc từng xẻng trấu khô vàng óng, rải đều một lớp dày chừng hai tấc trên nền gạch phẳng phiu. Lão nghệ nhân lấy ra một vốc trấu đã ủ than hoa đỏ rực từ góc bếp, khéo léo vùi sâu vào giữa lớp trấu mới. Ngọn lửa không bùng lên mà âm ỉ cháy ngầm, phả ra luồng hơi ấm dịu ngọt, thoang thoảng mùi thơm đồng nội thuần khiết. Nhiệt lượng từ lớp trấu hun nhẹ nhàng bốc lên, sưởi ấm đáy các khay sành, giữ cho không gian bên trong lớp cót đôi luôn ấm áp như tiết trời cuối xuân, xua tan cái lạnh tê tái của đợt rét nàng Bân đang hoành hành ngoài bờ dậu.

Xong xuôi mọi bề che chắn, bác Trương cùng mấy người thợ chài chắp tay chào cụ rồi lui gót về xóm vạn chài để tiếp tục canh phòng nhà cửa. Gian sân gạch hiên trà Vọng Thủy trở lại vẻ tĩnh mịch quen thuộc, chỉ còn tiếng gió luồn qua rặng tre kẽo kẹt và tiếng than trấu nổ lách tách êm tai.