Chương 3: Bóng Đêm Quấy Nhiễu

Nép sau tấm rèm buồng trong, tim bà Doãn Tố Lan thắt lại từng cơn buốt nhói. Tiếng đập cửa dồn dập dội vào vách gỗ như muốn xé toạc màn đêm tĩnh mịch của hiên trà Vọng Thủy. Giọng the thé ngoài cổng kia chính là Quý Lục — tên cai gia nhân của Phó Triệu Hưng, kẻ từng bao phen xới tung chòi vịt ngoài bãi lác ép bà gánh món nợ khống bốn mươi lượng bạc. Giờ đây, bóng đen nghiệt ngã ấy lại đuổi bám tới tận chốn tôn nghiêm này.

Bà run rẩy siết chặt vạt áo chần bông cũ cụ Duật vừa khoác cho. Nỗi hổ thẹn cùng sợ hãi khiến sống mũi cay xè. Mới bước qua ngưỡng cửa chưa trọn nửa đêm, tai ương đã theo chân bà ập đến mái hiên thanh tịnh của bậc cao niên trăm tuổi. Nếu vì thân góa bụa hèn mọn mà làm lụy cụ Hạ, già này biết lấy gì chuộc tội?

Qua khe liếp, bà Lan nhìn ra gian ngoài. Dưới ánh đèn dầu leo lét, cụ Hạ Vĩnh Duật khẽ đặt chén nước xuống khay gỗ hương, vẻ mặt phẳng lặng như giếng khơi. Cụ vuốt chòm râu bạc như cước, chỉnh nếp áo chàm rồi khoan thai bước ra sân. Thắc thỏm không yên, bà rón rén bước theo, nép bên cột gỗ hiên nhà.

“Rầm! Rầm! Mở cổng mau! Họ Doãn kia, đừng tưởng chui rúc vào đây là thoát nợ!”

Cụ Duật dừng bước trước cổng gỗ lim, bình thản rút chốt cài, đẩy hé cánh cổng. Gió lạnh ùa vào mang theo khói đuốc khét lẹt, soi rõ bộ mặt choắt của Quý Lục cùng ba tên gia nhân lăm lăm gậy gộc. Thấy lão nghệ nhân râu tóc bạc phơ đứng sừng sững, Quý Lục hơi chùn lại nhưng vẫn the thé quát:

“Lão Hạ! Mụ Lan thiếu chủ tôi bốn mươi lượng bạc từ thời chồng cũ. Lão mau giao mụ ra đây, bằng không đừng trách chúng tôi vô lễ!”

Cụ Duật chắp tay sau lưng, ánh mắt sáng quắc nhìn thẳng vào tên tay sai, cất giọng trầm đanh như chuông đồng:

“Nửa đêm nửa hôm, các người cậy thế ai mà dám đến gõ cửa rầm rĩ chốn tư gia của lão thân? Trấn Phù Vân này trên có phép nước, dưới có lệ làng. Doãn thị nay đã do Tri huyện Vũ Đình Khiêm tác thành mai mối, đàng hoàng bước vào hiên trà Vọng Thủy làm người nhà họ Hạ. Món nợ bốn mươi lượng bạc vu vơ của nhà họ Phó chưa có công văn huyện nha, lấy cớ gì kéo đến hạch sách như phường giặc cỏ?”

Quý Lục ấp úng:

“Nhưng… giấy nợ…”

“Im miệng!” Cụ Duật gằn giọng. “Lão này một trăm hai mươi mốt tuổi, sống ở đất này từ thuở ông cố nhà họ Phó các người còn chưa sinh ra, há lại để lũ trẻ ranh vô phép làm nhục gia phong? Mau cút về bảo Phó Triệu Hưng: muốn đòi nợ, sáng mai đường đường chính chính lên công đường gặp quan bản huyện mà thưa kiện. Còn dám quấy nhiễu lúc canh ba, lão lập tức gõ trống nha môn trị tội các người phạm thượng!”

Trước khí phách lẫm liệt cùng uy danh của quan tri huyện, đám gia nhân run lẩy bẩy. Quý Lục đảo mắt lấm lét, chẳng dám hó hé thêm lời nào, đành hậm hực vung tay bảo nhau tháo chạy vào màn sương đen kịt.

Cụ Duật đóng cổng lim, gài then gỗ rồi quay trở lại hiên. Nhìn thấy bóng dáng hao gầy của bà Lan đang nép bên cột nhà với hai hàng lệ chảy dài trên gò má nhăn nheo, ánh mắt cụ dịu hẳn xuống.

Bà Lan bước tới, run rẩy định quỳ xuống thềm gạch:

“Ông nhà… Thiếp mang tội lớn với ông rồi… Thiếp trốn chạy tủi nhục ngoài bãi lác, nào ngờ lại rước họa nợ nần của họ Phó về quấy phá cửa nhà thanh tịnh của ông…”

Bà nghẹn ngào giãi bày cùng cụ về mối hiềm khích cũ, về việc người chồng bạc mệnh qua đời để lại bà chịu bao cay đắng. Khi bà kiệt sức, Phó Triệu Hưng nhẫn tâm đuổi bà ra chòi vịt ngoài bãi bồi sình lầy gió lộng. Chẳng những thế, hắn còn dựng lên món nợ khống bốn mươi lượng bạc ép bà ký giấy bán mình làm gia nô trừ nợ, hòng dồn bà vào đường cùng.

“Họ Phó quyền thế ngút trời, mưu mô hiểm độc,” bà Lan gạt nước mắt, xót xa than thở. “Thiếp sợ làm lụy đến ông. Hay là sớm mai thiếp xin trở lại chòi vịt ngoài bãi sông, chịu đói chịu rét cũng cam lòng, chẳng dám để hiên trà vì thiếp mà vướng vòng lao lý…”

Cụ Duật nhẹ nhàng đỡ lấy khuỷu tay bà, ngăn không để bà sụp xuống. Bàn tay cụ ấm áp truyền sang bà niềm an ủi vững chãi lạ kỳ. Cụ ôn tồn bảo: