Chương 5: Hơi Thảo Dưỡng Hoa

Gió bấc rít lên từng hồi ghê rợn, cuốn theo hơi nước lạnh buốt từ lòng sông Đáy quất thẳng vào gian nhà ngang. Cánh liếp tre rung lên bần bật, một góc nẹp bị giật tung khiến luồng gió độc thốc thẳng vào bệ ủ, làm lay động dữ dội những khay củ giống đang tím tái vì sương muối.

“A Cát! Đỡ lấy góc liếp!”

Bà Lan cất tiếng gọi nhưng không hề lộ vẻ hoảng loạn. Đôi chân vốn quen lội bùn lầy thoăn thoắt bước tới, hai tay bà ghì chặt lấy khung tre đang chực oằn mình trước cơn gió dữ. Cậu bé A Cát nhanh như con sóc, lao tới ôm ghì lấy thanh chống bên dưới, gồng mình giữ chặt mảng phên.

Cụ Duật sải bước dài, kéo từ góc tường ra hai tấm cót đan bằng cật tre dày dặn mà lão tích trữ từ vụ gặt trước. Cụ phối hợp nhịp nhàng cùng bà Lan, áp tấm cót vào mặt trong của cánh liếp, rồi dùng dây mây buộc ghì từng nút chéo vào hàng cột gỗ. Tiếng gió rít bên ngoài lập tức bị dội ngược ra, gian phòng trở lại vẻ tĩnh lặng cần có, chỉ còn lại tiếng củi lách tách reo trên kiềng sắt.

“May mà có bà nó nhanh mắt nhanh tay,” cụ Duật thở phào, đưa vạt áo chần bông lau những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán vì gắng sức. “Thứ gió chướng này mà táp trúng mầm non lúc đang ngậm hơi ẩm thì đến rễ rồng cũng phải rữa.”

Bà Lan khẽ lắc đầu, nén tiếng thở dài xót xa:

“Gió tạm lui nhưng hàn khí đã đọng quánh dưới chân tường. Phải xông hơi thảo mộc ngay mới mong trục sạch khí ẩm độc.”

Bà ngồi sụp xuống trước bếp trấu đượm than hồng, đón lấy chiếc chảo gang dày mình do A Cát bưng lại. Bàn tay thô ráp của bà thoăn thoắt rải từng nắm ngải cứu khô vào lòng chảo, kế đó trút bát gừng già đã giã dập cùng những thanh quế chi thơm nồng vào đảo đều. Đôi đũa bếp bằng gỗ ổi trên tay bà di chuyển nhịp nhàng, đảo thoăn thoắt để thảo dược không bị cháy sém mà ngấu nhiệt từ từ.

Chỉ một thoáng sau, một mùi hương cay nồng ngào ngạt bốc lên, quyện đặc trong làn khói trắng mỏng tang. Thứ khói ấy không hề cay xè làm cay mắt người, mà ấm sực, ngọt dịu và thanh khiết lạ thường.

“A Cát, cháu mang chiếc quạt nan lại đây, quạt thật khẽ để làn khói lượn quanh bệ ủ, tuyệt đối không được quạt mạnh làm tạt lửa.” Bà Lan dặn dò chu đáo.

Cậu bé dạ ran, hai tay nâng chiếc quạt nan phe phẩy từng nhịp khoan thai. Làn khói thảo mộc ngoan ngoãn uốn lượn, mềm mại luồn qua từng khe hở của các khay gỗ hương, vấn vít quanh ba trăm củ thủy tiên. Dưới sức nóng thuần hậu của gừng già và quế chi, những bẹ củ vốn đang căng phù vì úng lạnh bắt đầu tiết ra những giọt nước ẩm nhờn nhợt.

“Nước độc đang tống ra ngoài đấy!” Cụ Duật thốt lên, đôi mắt tinh anh rực sáng niềm khâm phục. “Mạch nhựa sống trong củ hoa bắt đầu chuyển động rồi!”

“Đúng vậy, nhưng ta phải lau ráo ngay, chớ để giọt ẩm ấy thấm ngược vào tim mầm,” bà Lan tiếp lời, tay với lấy sấp vải xô mềm đã cắt sẵn.

Đêm mùa đông trôi đi chầm chậm trong gian nhà nhỏ. Tiếng nước sông vỗ bờ ì oạp hòa cùng tiếng dế rỉ rả dưới chân móng rêu phong. Canh hai rồi canh ba gõ nhịp, bóng ba con người in đậm trên vách đất vàng đượm ánh lửa than.

Bà Lan và cụ Duật ngồi đối diện nhau bên bệ đá, tỉ mỉ nâng niu từng củ giống. Cụ Duật cẩn trọng dùng mép vải xô thấm nhẹ quanh cuống mầm, còn bà Lan dùng đầu ngón tay khẽ miết phẳng lớp vỏ lụa bên ngoài, kiểm tra độ ấm lan tỏa trong từng thớ thịt củ hoa. Đôi lúc, hai mái đầu bạc khẽ chạm gần nhau dưới ánh đèn dầu leo lét, không ai nói một lời nhưng ánh mắt trao nhau lại đong đầy sự thấu hiểu và tin cậy sâu xa.

Thấy A Cát gục đầu bên mép cót thiếp đi vì mệt, cụ Duật khẽ cởi chiếc áo chần bông ngoài của mình, nhẹ nhàng đắp lên lưng đứa trẻ. Cụ quay lại bên bếp, thấy bà Lan vẫn đang miệt mài lau chùi khay củ cuối cùng. Đôi bàn tay gầy guộc của bà vì ngâm trong nước lạnh lúc chiều, nay lại dầm trong hơi ẩm thảo mộc nên đỏ ửng lên, những vết nứt nẻ nơi kẽ ngón rớm ra vệt máu khô cằn.

Lòng cụ Duật dâng lên một nỗi xót xa khôn xiết. Cụ bước đến góc phản gỗ, lấy ra một chiếc lọ sành nhỏ da lươn nút lá chuối khô.