Chương 10: Lời Kể Của Người Già

Ánh mắt sắc như dao của Biện Bá Cương găm thẳng vào Nguyễn Khắc Lũy.

Không gian trên mặt đê bỗng chốc đặc quánh lại. Chiếc điếu cày bọc đồng trên tay Lũy tuột rơi cộp xuống nền đất đắp. Gương mặt chữ điền của ông chủ nhiệm xám ngoét không còn giọt máu, hai bọng mắt giật giật liên hồi. Lời nói đứt quãng của đứa con trai như một gáo nước sôi dội thẳng vào mặt ông ta.

Thấy bà con xã viên bắt đầu xì xào nghi hoặc, Lũy gân cổ quát tháo để lấp liếm: — Nhảm nhí! Thằng bé sốt mê sảng nói càn! Hòm gỗ nào ở đây? Mau, khiêng nó về trạm xá cấp cứu ngay cho tôi!

Bá Cương nhìn thẳng vào Lũy, giọng trầm đục: — Người sống có thể giấu chìa khóa dưới gối, nhưng trước quỷ thần thì chẳng gầm giường nào che nổi tội nghiệt đâu, ông chủ nhiệm ạ.

Lũy giật thót mình, không dám đối diện với ánh nhìn của người thợ già, cuống cuồng giục đám thanh niên khiêng cáng chạy thốc về phía xóm Đông như bị ma đuổi. Đám đông lục tục tản dần, để lại triền đê trơ trọi giữa ngọn gió bấc gầm gào rát mặt.

Đêm buông, sương muối giá buốt phủ một lớp mỏng trắng nhờ lên triền đê ven sông Đáy. Trời rét cắt da cắt thịt. Trong điếm canh đê số 4, Bá Cương bảo Biện Văn Thảo ngả lưng trên chiếc chõng tre sau một ngày kiệt sức. Đôi bàn tay quấn chặt vải nâu sạch, Thảo nằm im lặng nghe tiếng gió rít qua khe liếp.

Bên chiếc bàn gỗ mộc, Bá Cương cời lại lò than hồng, đặt lên ấm nước vang ngũ vị. Mùi vỏ quế, hoa hồi, đinh hương, sả tươi và gừng già bốc lên ngào ngạt, át bớt luồng tử khí buốt lạnh từ cỗ áo quan gỗ dâu rừng vẫn nằm im lìm trên hai hàng gạch mộc ở gian trong. Dưới ánh đèn chai tù mù, chiếc vòng bạc trũng khắc hoa cúc dại và con triện mang tên Thị Loan lấp loáng trên mặt bàn gỗ.

Bỗng ngoài thềm vang lên tiếng gậy gõ lọc cọc ngập ngừng cùng tiếng thở dốc khó nhọc. Tấm liếp nứa khẽ lay động, một bóng người còng rạp chầm chậm bước vào.

Đó là bà Chánh Hợi. Ở tuổi bảy mươi tám, mái tóc bà bạc trắng như sợi cước, hai mắt mờ đục rỉ ghèn, tay run rẩy lần chuỗi tràng hạt bồ đề nhẵn bóng. Cây gậy trúc cắm từng bước nặng trĩu trên nền đất nện ẩm ướt.

Bá Cương vội bước tới đỡ lấy bà lão, cất giọng kính cẩn: — Đêm hôm sương muối buốt thấu xương thế này, cụ Chánh lần mò ra điếm canh làm gì cho cực thân?

Bà Chánh Hợi ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh bếp than, đôi môi thâm tím run bần bật. Vừa ngước lên, ánh mắt đục mờ của bà bỗng chạm phải chiếc vòng bạc đặt bên ngọn đèn chai.

Toàn thân bà lão run bắn lên. Chuỗi tràng hạt cùng cây gậy trúc tuột khỏi tay, rơi lăn lóc dưới chân bàn. Bà Chánh Hợi chồm tới, run rẩy vươn những ngón tay gầy guộc chạm vào từng cánh hoa cúc dại trên mặt bạc. Đôi mắt già nua đỏ hoe, rồi bà ôm lấy mặt, khóc nấc lên từng cơn cay đắng: — Vòng của cô Loan... Đúng là kỷ vật của cô Loan rồi! Trời phật ơi... Ba mươi tám năm trời, oan khiên ngút ngàn cuối cùng cũng trồi lên khỏi bùn đen rồi!

Bá Cương vội rót bát nước gừng nóng đưa tận tay bà lão: — Cụ Chánh bình tâm lại. Tôi đào được chiếc vòng này dưới đáy bùn huyệt cổ ven đầm sen cạn, ngay nơi chôn cỗ áo quan gỗ dâu bị yểm chỉ đỏ. Có uẩn khúc gì khuất tất năm xưa, xin cụ rủ lòng nói ra cho người dưới mộ được rửa sạch oan hờn.

Nhấp ngụm nước gừng cay nồng, bà Chánh Hợi nhìn cỗ ván gỗ dâu ở gian trong, rồi nhìn Bá Cương bằng ánh mắt dằn vặt suốt nửa đời người: — Già này sống gần đất xa trời, ngày nào cũng niệm Phật sám hối nhưng chẳng lúc nào thảnh thơi. Đêm nay thấy thằng Tiến phát dại, nghe tiếng oan hồn đòi con, tôi biết mình không thể mang bí mật này xuống mồ nữa. Nếu không nói ra, nhắm mắt xuôi tay làm sao tôi nhìn mặt tổ tiên dưới chín suối!

Gió ngoài đầm sen cạn rít từng cơn buốt lạnh. Giọng bà Chánh run rẩy đưa người thợ già ngược về quá khứ: — Ất Dậu 1945... cái năm đói khủng khiếp ấy xác người chết đói rải rác từ triền đê xuống mép đầm. Khi ấy, cô Thị Loan mới hai mươi tư tuổi, là đào nương xinh đẹp nức tiếng vùng sông Đáy nhưng phận bạc, sớm góa bụa, lại đang bụng mang dạ chửa đứa con đầu lòng. Cô nắm giữ mấy sào ruộng hương hỏa màu mỡ ven đầm sen do cha mẹ để lại, nhờ đó mà mẹ con cô cầm cự qua được những ngày đói kém.

Bà Chánh ngừng lại thở dốc, hai dòng nước mắt lăn dài trên gò má nhăn nheo: — Lý trưởng Nguyễn Khắc Hào, cha đẻ thằng Lũy, thèm muốn mảnh ruộng hương hỏa ấy đến đỏ con mắt. Hắn cậy quyền ép cô Loan phải ký giấy gán nợ để thâu tóm ruộng tốt. Cô Loan dứt khoát không chịu, bảo thà chết đói chứ không bao giờ bán đất tổ tiên. Thấy không ép được, Lý Hào đê hèn vu oan cho cô tội thông dâm thất tiết, đổ vạ đứa con trong bụng là giống hoang làm nhơ bẩn làng xóm. Hắn sai tuần đinh trói cô vào cột đình đánh đập dã man, hòng bắt cô điểm chỉ vào tờ văn tự bán đất.

Bá Cương siết chặt cán dao bài bên hông, lồng ngực phập phồng căm phẫn: — Rồi chúng ra tay tàn sát mẹ con cô ấy thế nào, thưa cụ?

— Đêm trừ tịch năm ấy, sương muối buốt rát da thịt... — Giọng bà Chánh nghẹn ứ. — Tôi đi mót củ ấu ven đầm, nấp sau bụi dứa dại, tận mắt trông thấy Lý Hào cùng bốn tên tay sai lôi cô Loan ra mép đầm sen cạn. Chúng nhét giẻ vào miệng cô, tàn nhẫn đẩy cô Loan đang còn sống sờ sờ vào cỗ quan tài làm bằng gỗ dâu rừng. Cô ấy quằn quại, mười đầu ngón tay cào xé nắp ván rôm rốp... Chúng đóng đinh áo quan lại rồi vùi sâu dưới bùn lầy!

Ngừng một nhịp, bà lão rùng mình sợ hãi: — Chưa hết, sợ oan hồn hiện về báo oán, Lý Hào thuê một tên phù thủy tàn ác về yểm pháp. Hắn dùng chỉ đỏ bện tóc người tẩm máu chó mực siết chín vòng quanh cỗ quan, lại đóng năm cây đinh đồng phong ấn mắt, tai, mũi, miệng và tâm thức cô Loan, nguyền rủa mẹ con cô đời đời làm quỷ câm ngậm máu dưới bùn đen! Tờ văn tự đẫm máu khô cùng bản tà thư yểm phong nắp ván được Lý Hào giấu vào chiếc hòm gỗ dưới gầm giường, trăn trối lại cho thằng Lũy trước lúc chết! Già này hèn nhát cắn răng im lặng suốt ba mươi tám năm... Tội lỗi này ngút trời đất ơi!

Trong gian điếm canh, ngọn lửa lò than bỗng lóe lên một tia xanh lét. Từ cỗ quan tài gỗ dâu rừng ở gian trong phả ra một tiếng thở dài buốt lạnh, như nỗi oan khuất ngút trời vừa được hé mở.

Bá Cương hít sâu một luồng hơi lạnh, trong lòng dâng lên nỗi xót thương vô hạn xen lẫn căm hờn. Ông bước tới nắm lấy bàn tay run rẩy của bà Chánh: — Cụ Chánh yên lòng. Có lời của cụ và chiếc vòng bạc này, trời đất chứng giám, tôi nhất định sẽ đòi lại lẽ công bằng cho mẹ con cô Loan!

Vừa dứt lời run rẩy, bà Chánh Hợi bỗng trợn tròn đôi mắt mờ đục, cánh tay gầy guộc run bắn chỉ thẳng qua song cửa sổ điếm canh đê: — Ông Biện... nhìn kìa!

Bá Cương giật mình quay phắt lại. Ngoài màn mưa phùn mịt mùng và sương muối trắng đục, một bóng người to béo mặc áo bông chần sẫm màu, tay xách chiếc can dầu hỏa đang lén lút rón rén tiến lại gần vách nứa của điếm canh.