Chương 12: Tráp Bạc Dưỡng Già

Ánh đèn dầu hoa kỳ phả sắc vàng ấm áp lên những cọc bạc sáng loáng trong lòng hộp gỗ trắc. Cụ Nguyễn Thị Ngọc Trâm run run đưa ngón tay gầy guộc chạm vào từng mép đồng bạc hoa xòe mát lạnh. Tám mươi đồng bạc tròn trịa, mỗi đồng là mồ hôi và công chắt chiu suốt mấy mươi năm thanh bạch của hai vợ chồng nơi xưởng đẽo sừng số hai mươi tám Hàng Lược. Bàn tay cụ Cảnh Thuần Đức ấm nóng phủ lên mu bàn tay vợ, cùng cụ cẩn thận đếm lại từng cọc bạc xếp ngay ngắn trên sập gụ.

Nhìn số bạc dưỡng già cả đời, lòng cụ Trâm chùng xuống nhưng không gợn tia tiếc nuối. Danh dự nếp nhà và tính mạng đứa con rứt ruột đẻ ra còn nặng hơn vàng ngọc. Cụ Trâm khẽ nghiêng mình, lần tay vào cổ tay áo lụa nâu tháo đôi vòng bạc chạm hoa chanh đã nhẵn bóng theo năm tháng. Đôi vòng kỷ vật hồi môn mẹ đẻ trao từ ngày về làm dâu năm mười bảy tuổi, vật dưỡng già bất ly thân suốt bảy mươi lăm năm qua, được cụ khẽ khàng đặt lên mặt sập, ngay cạnh miệng tráp.

Ông Cảnh Thuần Phúc bàng hoàng nghẹn thắt ruột gan. Nhìn đôi bàn tay run rẩy của mẹ già và đôi vòng hồi môn nằm cạnh cọc bạc, ông sụp lạy sát đất, hai tay bấu chặt mép chiếu cói, nấc nghẹn: — Thầy ơi... U ơi... Con tội tày trời! Xin thầy u cất số bạc dưỡng già và đôi vòng đi! Đó là xương máu cả đời thầy u, con hư đốn không xứng đáng... Con thà chịu đòn roi chứ không nỡ để thầy u trắng tay lúc bóng xế thế này!

Khiêm đứng nép bên cửa buồng, mắt đỏ hoe, vội bước lại khẽ giữ vai cha. Cụ Đức nhìn con trai phủ phục dưới chân, ánh mắt nghiêm nghị mà bao dung. Giọng cụ cất lên đĩnh đạc: — Anh Phúc, con nghe thầy dạy đây. Tiền tài dẫu mất đi thì sớm hôm nhọc nhằn vẫn có thể chắt chiu làm lại được. Nhưng danh dự bốn đời nhà họ Cảnh và tính mạng con người là vô giá. Giữ bạc mà để con tan xương nát thịt, nếp nhà tan nát thì bạc ấy phỏng có ích gì? Đứng dậy đi con, biết cúi đầu nhận lỗi thì cái tâm mới sáng ra được.

Cụ Trâm dõi nhìn nét mặt hằn sâu vết chân chim của chồng, lòng dâng lên niềm cảm phục khôn cùng. Cụ cúi xuống, bàn tay gầy gò đồi mồi ân cần vuốt ve mái tóc hoa râm lấm tấm bụi của con trai, xoa dịu nỗi sợ hãi cùng cực đang bóp nghẹt tâm can ông Phúc. Giọng cụ Trâm êm ái như lời ru thuở nào: — Anh Phúc... U mang nặng đẻ đau nuôi con, có nỡ nào nhìn con rơi vào cảnh cùng đường. Thầy con nói phải đấy. Của đi thay người, giữ được trọn vẹn gia đình mới là cái phúc lớn nhất. U chỉ mong sau cơn giông bão này, con tỉnh ngộ mà giữ trọn đạo làm người, đừng đắm chìm vào những thứ phù hoa hư ảo ngoài kia nữa.

Ông Phúc úp mặt vào đầu gối mẹ già khóc ròng, từng giọt nước mắt sám hối thấm đẫm vạt quần lụa của cụ Trâm. Cụ khẽ vỗ về vai con, ánh mắt hướng sang cụ Đức. Hai người bạn đời trăm năm khẽ nhìn nhau, trao cho nhau niềm thấu hiểu ấm áp tận đáy lòng.

Một ngày nặng nề trôi qua trong nếp nhà cổ. Đúng canh ba tối hôm sau, gió thu hun hút thổi qua kẽ cửa. Tiếng chuông đồng hồ quả lắc điểm từng hồi chậm rãi. Cụ Trâm ngồi trên ghế mây sau tấm mành trúc buồng trong, tay lần từng hạt tràng bồ đề, lòng thắt lại hồi hộp. Từ ngoài ngõ, tiếng bước chân huỳnh huỵch kéo đến, cùng tiếng đập cửa lim cộc lốc: — Mở cửa! Đến hẹn rồi!