Chương 15: Đường Cưa Dạ Tinh Xảo

Đứng bên mép bàn thợ, Cảnh Minh Khiêm thấy rõ vẻ tha thiết trong đôi mắt xanh của người khách phương Tây. Lời khẩn cầu được xem kỹ nghệ cưa răng dạ của Maurice Laurent khiến khoảng giếng trời nhà số hai mươi tám phố Hàng Lược chợt lắng lại. Cậu nín thở nhìn về phía người ông tôn kính.

Cụ Cảnh Thuần Đức đặt chén trà sen xuống mặt chõng tre. Nhìn vạt hoàng hôn buông xuống rặng ngói rêu phong, cụ vuốt chòm râu bạc, từ tốn cất giọng: — Cưa răng dạ là công đoạn cốt tủy của nghề đẽo sừng, cần ánh sáng tinh khôi và tâm trí thanh tịnh. Chiều muộn sập tối, đèn dầu không soi rõ thớ sừng li ti. Nếu ông Maurice không chê nếp nhà thanh bạch, sớm mai khi sương tan, mời ông lại ghé qua. Lão sẽ cùng cháu nội thi triển đường cưa để ông tường tận.

Nét mặt Maurice giãn ra hân hoan. Người khách Pháp kính cẩn nghiêng mình tạ từ rồi ra về. Cụ Đức quay sang cụ bà Ngọc Trâm, ân cần nắm lấy đôi bàn tay gầy guộc của vợ, dịu dàng dặn bà vào buồng nghỉ kẻo sương đêm trở lạnh, rồi mới quay lại bảo Khiêm thu dọn đồ nghề cẩn thận để giữ trọn sức lực cho buổi sớm mai.

Sớm hôm sau, khi sương thu mỏng tang còn vương trên những khóm trà mi ngoài giếng trời, Khiêm thức giấc bước ra sân trước. Gian tiền sảnh đã được quét dọn sạch bóng, phong quang như thuở nào. Cậu ngạc nhiên thấy cha mình, ông Cảnh Thuần Phúc, đã dậy tự bao giờ. Không còn vẻ bồn chồn toan tính, ông Phúc lẳng lặng ngồi bên góc hiên quạt bễ nhen than hoa gáo dừa cho đượm lửa, lau sạch từng chiếc chén sứ hoa lam và pha sẵn ấm trà sen thơm ngát đón khách. Nhìn bờ vai hơi chùng xuống nhưng trầm tĩnh của cha, trong lòng Khiêm dâng lên niềm an ủi khôn xiết, thầm mừng vì cha đã thật lòng trút bỏ ảo vọng phù hoa để quay về gắn bó cùng nếp nhà.

Đúng hẹn, Maurice Laurent xuất hiện trước ngưỡng cửa gỗ lim trong bộ âu phục dạ xám chỉnh tề. Người khách cúi đầu chào hai cụ già bên chõng tre. Cụ Đức khẽ gật đầu đáp lễ, còn ông Phúc kính cẩn dâng trà nóng lên cha mẹ rồi rót mời Maurice một chén thơm lừng.

Sau tuần trà ấm, cụ Đức đứng dậy, bước lại bàn thợ và vẫy tay gọi Khiêm: — Khiêm, con bưng khay phôi sừng lại đây. Hôm nay, ông cháu ta cùng mở đường cưa dạ cho vầng trăng khuyết này.

Khiêm cẩn trọng đặt khay phôi sừng lên bàn thợ. Dưới nắng sớm qua giếng trời, phiến sừng trâu mộng đực dáng trăng khuyết ánh lên sắc hổ phách pha lục biếc tuyệt đẹp. Cụ Đức nhấc chiếc cưa dạ gia truyền có khung uốn bằng thanh tre già bóng loáng, căng sợi lưỡi thép mỏng manh tựa sợi chỉ tơ, mảnh đến mức khó lòng thấy rõ hàng răng cưa li ti nếu không ghé mắt nhìn thật kỹ.

Dưới ánh mắt chăm chú của Maurice, cụ Đức kéo ghế lại gần, đặt bàn tay ấm áp lên mu bàn tay Khiêm, khẽ bảo: — Con ngồi xuống đây, cầm cán cưa cùng ông. Đời thợ đẽo sừng, cưa thô xẻ rãnh thì ai cũng làm được, nhưng cưa răng dạ khít khao đều tăm tắp như chân tơ thì phải đem trọn cái tâm gửi vào từng nhịp thở.