Chương 23: Ánh Ngọc Dưới Mùa Trăng

Cẩn thận đặt chiếc túi gấm và lọ sành da lươn lên góc bàn thợ, cụ Cảnh Thuần Đức dặn cháu nội thu dọn cưa giũa để nghỉ ngơi, giữ trọn tâm an cho khâu đánh bóng sau chót. Đêm thu trôi qua thanh bình dưới mái ngói rêu phong, phố Hàng Lược chìm vào giấc ngủ yên ả giữa mùi hương bài thoang thoảng.

Sớm mai thanh tịnh, khi làn sương mỏng manh còn đọng trên những phiến lá trà mi, cụ Đức đã thức giấc. Cụ đỡ cụ bà Ngọc Trâm ngồi dậy, châm lò than nhỏ ủ ấm buồng trong rồi mới cùng Cảnh Minh Khiêm bưng khay gỗ trắc ra chiếc chõng tre nơi giếng trời. Nắng thu vừa chớm rọi qua kẽ lá, rải những giọt vàng hanh hao xuống hiên nhà.

Cụ Đức mở dải dây lụa thắt miệng túi gấm. Lớp bột lá chuối ngự phơi sương giã nhuyễn mịn màng như phấn thoa lộ ra, tỏa hương ngai ngái dịu ngọt của bãi bồi ven sông. Nghiêng chiếc lọ sành da lươn, nhỏ vài giọt dầu mè thảo mộc chưng cất rễ bạch chỉ, vỏ bưởi và hoa hồi lên mảnh dạ mềm, cụ Đức đón lấy phôi sừng mộng hoa từ tay Khiêm, từ tốn bảo: — Đánh bóng hoàn nguyên là bước đánh thức linh hồn của sừng, cháu Khiêm ạ. Dầu mè giữ ẩm cho thớ thịt, còn bột lá chuối ngự sẽ chuốt phẳng những gờ dăm li ti. Lực miết phải êm đều như nhịp thở, không được nôn nóng.

Cụ Đức nâng dải khăn dạ chấm bột mịn, chậm rãi xoa tròn trên sống lược. Khiêm kính cẩn ngồi bên, chăm chú dõi theo từng đường lượn uyển chuyển của ông nội rồi đỡ lấy đuôi lược, dùng mảnh lụa tơ tằm vê bột luồn vào từng kẽ răng hạt gạo. Từng hạt bột lá chuối ngự quyện lấy tinh dầu mè, miết êm ru trên chất sừng trâu mộng đực.

Qua hàng ngàn lần xoa miết êm ái và nhẫn nại, lớp màng mờ đục bên ngoài dần tan biến. Chất sừng già bảy mươi lăm năm bừng tỉnh dưới những ngón tay ấm áp. Bề mặt phôi sừng mộng hoa trở nên nhẵn bóng, phẳng phiu tựa mặt gương nước hồ thu. Từng áng mây chạm trổ dọc sống lưng hiện lên mướt mát, mềm mại như dải lụa bay lượn giữa tầng không.

Khi vạt nắng sớm rọi thẳng vào giếng trời, cụ Đức nâng chiếc lược lên ngang mày. Một luồng ánh sáng kỳ ảo bỗng phát lộ: vân sừng trâu mộng đực ánh lên sắc hổ phách sâu thẳm, rực rỡ vệt ngọc mắt mèo xanh biếc pha vàng kim lộng lẫy. Ánh ngọc trầm lắng mà lung linh, tựa hồ kết tinh toàn bộ tinh hoa của đất trời Tràng An và ân tình phu thê son sắt.

Cụ Đức khẽ vuốt ve sống lược, nơi những đường mây ôm trọn vầng trăng khuyết mịn màng không chút tì vết. Trong lòng người thợ già chín mươi sáu tuổi dâng lên niềm an lạc khôn xiết. Lời ước hẹn ngày rước dâu bảy mươi lăm năm trước, nay đã viên mãn thành hình trong chiếc lược sừng tuyệt mỹ.

— Thưa Cụ Cảnh!

Tiếng chào trầm ấm từ tiền sảnh vang lên cắt ngang dòng suy tưởng của cụ Đức. Maurice Laurent trong bộ âu phục dạ xám quen thuộc sải bước qua bậc cửa, theo sau là ông Phúc xách chiếc ấm trà nóng. Bước vào sân giếng trời để hỏi thăm tiến độ đơn hàng một trăm chiếc lược, ánh mắt xanh của Maurice lập tức bị hút chặt vào chiếc lược sừng đang tỏa ánh ngọc trên chõng tre.

Nhà giám định mỹ thuật Paris sững sờ đứng chôn chân. Ông vội rút chiếc kính lúp cán bạc nơi túi áo, bước nhanh lại gần: — Lạy Chúa tôi... Cụ Cảnh, đây chính là tác phẩm mà cụ và cậu Khiêm vừa hoàn tất sao?

Cụ Đức mỉm cười đôn hậu: — Thưa ông Maurice, phôi sừng mộng hoa vừa hoàn thành khâu đánh bóng. Mời ông thẩm định giúp lão.