Chương 17: Mệnh Lệnh Giữa Hừng Đông

Tiếng lệnh tiễn bằng đồng vừa rơi xuống mặt án thư, ba mươi sai nha lực lưỡng tề chỉnh đứng nghiêm trước bậc thềm tư thất đồng thanh hô vang một tiếng dạ ran trời. Tạ Doãn Đình chắp tay sau lưng, ánh mắt quắc thước rực lên dưới ánh đèn lồng giấy phết dầu le lói giữa canh năm mịt mùng. Ngài khoác chiếc áo quan lam thêu vân mây sẫm màu, chỉnh lại đai ngọc bên hông rồi sải bước dài xuống sân. Không một khắc chậm trễ, đoàn quan binh áo nẹp đỏ, tay cầm gươm giáo, khiêng theo hòm đồ nghề nghiệm thi bọc nẹp đồng của ngỗ tác, theo gót vị phụ mẫu chi dân rầm rộ tiến về phía ngã ba sông Hạc.

Gió bấc cuối thu thổi rát mặt qua cánh đồng trũng. Màn sương sớm bảng lảng tựa khói hương phủ kín ngọn lau lách xao xác hai bên triền đê. Khi đoàn người vừa chạm đến con đường đất dẫn vào làng Cổ Thiềm, chân trời phía đông mới hửng lên một vệt ráng đỏ ửng lạnh buốt. Tạ quan huyện ghìm cương ngựa, thu vào tầm mắt khung cảnh xóm nghèo ven sông.

Mùi khét lẹt của tro tàn và dầu trẩu cháy dở vẫn còn nồng nặc quẩn quanh trong gió sớm. Lán dệt đơn sơ của cụ Tiêu – nơi từng nuôi dưỡng ngón nghề dệt chiếu hoa nức tiếng trăm năm – nay chỉ còn lại một đống than đen trơ trọi, những cột cái gỗ lim gãy vụn nằm ngổn ngang giữa bãi cát bồi. Phía trước bờ rào dâm bụt cháy sém, hàng trăm người dân chài xóm Bãi cùng nông phu áo tơi nón lá ken đặc lối đi. Gương mặt ai nấy đều hằn rõ nét bàng hoàng lẫn phẫn nộ tột cùng; những ngọn đuốc rơm cháy muộn rọi lên đôi mắt đỏ hoe của bà Năm cùng bà con chài lưới xóm Bãi đang nén thở ngóng đợi đoàn quan nha.

Thấy ngựa quan tới, tiếng xì xào bỗng chốc im bặt, rồi thay bằng những tiếng thở dài uất nghẹn và tiếng dập đầu lạy chào. Chứng kiến cảnh hoang tàn ấy, ngực Tạ Doãn Đình phập phồng một nỗi xót xa khôn xiết. Một bậc kỳ lão một trăm hai mươi lăm tuổi dốc trọn một đời vì phong tục thơm thảo của làng quê, cớ sao lại suýt bỏ mình trong biển lửa chỉ vì lòng tham của lũ sâu mọt đê hèn? Cơn giận dữ âm ỉ từ đêm qua bùng lên thành quyết tâm sắt đá. Ngài xuống ngựa, cất giọng sang sảng xua tan bầu không khí ảm đạm:

— Hỡi bà con Cổ Thiềm! Bản quan phụng mệnh triều đình giữ yên bờ cõi hạt huyện, quyết không để kẻ gian tà lộng hành coi thường phép nước. Hãy đứng dậy hết cả!

Tạ quan huyện quay sang viên lại mục đi kèm, dõng dạc truyền lệnh:

— Lập tức gọi Lý trưởng, các vị hương thân cùng hội đồng kỳ lão trong làng ra ngay gò Đất Mối! Dựng trướng vải, kê án thư lập chiếu công đường lộ thiên bên chân gò! Đồng thời phát trát đòi Quách Bá Khiêm phải lập tức có mặt đối chất, chậm trễ một khắc sẽ khép vào tội chống cự quan nha!

Viên nha lại lĩnh trát vội vã chạy thốc vào xóm trên. Trong chốc lát, chiếu công đường đã được thiết lập trang nghiêm dưới chân gò Đất Mối. Bốn bề cắm cờ lệnh ngũ sắc phần phật bay trong gió bấc. Giữa khoảng đất trống, một chiếc bàn gỗ lim mộc mạc được phủ vải the điều, bên trên đặt gọn các tang vật do cụ Tiêu và Thiềm thu thập: chiếc nẹp chiếu gối dài hai thước đen cháy mang vết cào đẫm máu, vuông lụa bọc ba sợi cói gai đổi màu từ huyệt mộ, mảnh ngọc vỡ hoa văn mây dính chỉ tơ vàng kim, phong di thư chữ son và tờ giấy bản làm chứng của hiệu thuốc Tế Sinh. Đứng hầu hai bên là ba mươi lính lệ đao trần sáng quắc cùng ngỗ tác tuổi lục tuần mang hòm đồ nghề tề chỉnh.

Cụ Đặng Huyền Tiêu vận áo vải chàm sờn vai, thần sắc điềm tĩnh tựa tùng bách đứng nép bên tả án thư, khẽ cúi đầu hành lễ khi quan huyện an tọa. Xung quanh vòng rào dây thừng, dân làng kéo đến mỗi lúc một đông, vòng trong vòng ngoài xôn xao chỉ trỏ nấm mồ đất đỏ còn ghim chặt những tấm cói thô trên đỉnh gò.

Bỗng từ phía đường cái quan rộn lên tiếng bước chân dồn dập. Một bóng người mặc áo the hoa màu tím sẫm, đai lưng lụa rủ, tay phe phẩy chiếc quạt xương gập nửa nghênh ngang rẽ đám đông bước vào. Quách Bá Khiêm xuất hiện với dáng vẻ đạo mạo của một thiếu gia vọng tộc, nhưng đôi mắt hẹp lại lấm lét đảo quanh rồi khẽ giật mình khi lướt qua đống tang vật trên án thư. Dẫu vậy, dường như cậy vào gia thế giàu sang và thấy quan nha chưa đem gông cùm trói bắt, y nhanh chóng lấy lại vẻ trịch thượng, bước tới trước chiếu công đường chắp tay vái dài một cách cẩu thả: