Chương 18: Lửa Đêm Giữ Nguồn Nước

Tiếng kêu thất thanh của chú Ba Thơ vừa dứt, không khí nơi bến Vòng Xanh bỗng chốc đông cứng lại như có tảng băng chìm vừa trồi lên mặt nước. Hương cả Lực đang đứng chắp tay sau lưng ngắm con trai ăn cháo, nghe vậy thì mặt mày thoắt cái biến sắc, giận đến nỗi chòm râu mép rung lên bần bật. Ông Cả dộng mạnh cây ba-toong bịt đồng xuống nền đất nện nghe một tiếng “cốp” khô khốc, gầm lên:

— Đồ súc sinh táng tận lương tâm! Thằng thầy Hối đã cuỗm tráp vàng của tao trốn chui trốn nhủi, giờ còn dám giở trò thâm độc muốn giết sạch cả cù lao này hay sao? Quân bay đâu! Gom hết tuần đinh vác súng săn với giáo mác theo tao, nửa đêm nay tao san phẳng cái bưng đầm lầy, băm vằm lũ lưu manh đó ra làm trăm mảnh!

Mấy tên tuần đinh đứng canh ghe lúa nghe lệnh chủ liền nhao nhao tuốt dao, vác gậy gộc sấn tới, mắt đằng đằng sát khí. Đám tá điền đang khiêng củi tràm trên bến cũng hoảng hốt dáo dác nhìn nhau, tiếng xì xào kinh hãi bắt đầu lan ra như vết dầu loang.

Giữa cơn hỗn loạn, Cụ Ba Khiêm vẫn giữ nét mặt trầm tĩnh như mặt nước giếng sâu. Cụ bước nhanh lại gần, đưa đôi bàn tay sạm khói ấm áp đỡ lấy vai chú Ba Thơ, ấn chú ngồi xuống một khúc gỗ tràm kê mé hiên lán. Cụ với lấy chiếc bát đất múc một ngụm nước gừng nóng trong chiếc siêu trên bếp than đưa tận tay người tá điền đang thở không ra hơi:

— Chú Ba uống ngụm nước ấm cho định thần đã, đừng hoảng. Có già này ở đây, trời chưa sập được đâu mà lo.

Đoạn, Cụ Ba quay sang nhìn thẳng vào gương mặt đang bừng bừng nộ khí của Hương cả Lực, cất giọng từ tốn nhưng đanh thép:

— Ông Cả bớt nóng. Rừng tràm U Minh bạt ngàn ngập mặn, kênh rạch chằng chịt như mạng nhện. Đêm hôm tăm tối, nếu ông rầm rộ đuốc hoa súng đạn kéo vào rừng thì chỉ đánh rắn động cỏ. Bọn lưu manh thông thạo luồng lạch, thấy động ắt lặn mất tăm xuống bưng sâu, rồi thừa cơ xẻ ngách khác lẻn vào đầu nguồn đổ độc thì ta trở tay không kịp. Lúc ấy, tính mạng của bốn mươi hai nóc chòi lá và cả trang trại của ông sẽ ra sao?

Lời Cụ Ba như một gáo nước mát dội thẳng vào cơn thịnh nộ mù quáng của Hương cả Lực. Vị điền chủ khựng lại, ngực phập phồng, buông thõng cánh tay cầm gậy ba-toong, hạ giọng bối rối:

— Cụ Ba dạy phải... Tấc lòng tôi nóng như lửa đốt nên suýt hỏng việc lớn. Giờ trăm sự giữ mạng sống cho cả cù lao này, tôi xin cậy nhờ hết vào Cụ Ba định liệu!

Cụ Ba gật đầu, ánh mắt quắc lên vẻ tinh anh của một vị chỉ huy dạn dày trận mạc. Cụ nhìn quanh một lượt rồi cất tiếng dõng dạc phân công:

— Thằng Đước!

— Dạ, có con! — Bảy Đước từ sau giàn chõ hấp vội vã chạy lại, hai tay còn dính đầy tro bếp, mắt sáng rực chờ lệnh.

— Con lập tức tập hợp mười lăm anh em trai tráng khỏe mạnh, chia làm ba toán tuần tra nghiêm ngặt quanh các rãnh mương dẫn nước ngọt và các lu năm mái lọc than gáo dừa của cù lao. Tuyệt đối không cho người lạ mặt nào bén mảng tới gần mé nước. Bác Năm Điền cùng tuần đinh nhà ông Cả tăng cường chốt chặn ở ngã ba rạch dẫn sang xóm Cây Me. Bất cứ ai phát hiện điều bất thường phải gõ mõ báo động ngay!

— Dạ, Cụ Ba yên tâm, con với mấy đứa tụi nó thề dù có phải thức trắng đêm cũng không để sót một bóng chuột nhắt lọt qua! — Bảy Đước siết chặt cán phảng phát cỏ, dứt khoát đáp rồi huýt sáo gọi đám bạn lủi nhanh vào các ngả đường mòn.

* * *

Khi ráng chiều tắt hẳn, sương ẩm từ mé đầm lầy bắt đầu tràn qua những rặng sậy buốt giá. Cụ Ba Khiêm cho nhóm một đống lửa lớn ở bãi đất trống trung tâm Vòng Xanh, triệu tập đại diện các nóc chòi lá và phụ nữ trong xóm lại.

Cụ biết rõ, muốn bảo vệ xóm làng trước hiểm họa đầu độc, sự cảnh giác tự giác của từng người dân mới là bức tường thành vững chắc nhất. Cụ Ba chỉ tay vào chiếc khạp da lươn chứa đầy nước ngọt múc từ lu lọc, cất giọng rành rọt truyền dạy:

— Đêm nay con nước lớn dâng cao, kẻ xấu toan tính rải độc hại bà con mình. Già này dặn kỹ, từ giờ cho tới sáng mai, từng nhà tuyệt đối không được tự ý múc nước từ các lạch rạch rậm rạp đem về dùng. Nước ăn uống bắt buộc phải lấy từ các lu lọc than gáo dừa rồi đem đun sôi sùng sục trên bếp.

Nhìn những ánh mắt âu lo của thím Năm Lệ và các mẹ bồng con nhỏ, Cụ Ba cúi xuống ngắt một nhánh rau muống tươi cùng một đọt môn nước vừa hái bên bờ mương, nhúng nhẹ vào chiếc bát sành đựng nước lã:

— Đây là cách thử nước dã chiến để nhận biết mầm độc đầm lầy. Nếu nước ngấm chất độc từ rễ củ rừng như củ ấu tàu hay rễ thuốc cá, nhựa lá môn và đọt rau non khi nhúng vào sẽ chuyển sang màu thâm tím, mép lá co rúm lại và nổi bọt nhớt nhờn tanh tưởi. Còn nếu nước ngọt lành tự nhiên, nhựa cây vẫn giữ màu trắng trong hoặc xanh nhạt.

Cụ Ba lại bảo bé Út Lành bưng tới một chiếc gáo dừa nhỏ, bên trong có ba con cá lòng tông đang tung tăng bơi lội:

— Loài cá lòng tông, cá sặc chốn đồng bưng này nhạy bén với mùi lạ và chất độc hơn con người nhiều lần. Trước khi múc nước từ nguồn mới, bà con cứ thả một con cá nhỏ vào bát nước thử. Nếu cá còn quẫy đuôi bơi khỏe là nước an lành. Nhược bằng cá lờ đờ, ngửa bụng nổi váng sùi bọt mép thì chính là nước đã nhiễm độc, phải lập tức đổ bỏ và báo cho già này ngay!

Nghe Cụ Ba giảng giải cặn kẽ, dễ hiểu bằng những vật dụng thân thuộc hàng ngày, nỗi hoang mang trên từng gương mặt khắc khổ dần tan biến, nhường chỗ cho sự thán phục và an lòng sâu sắc. Thím Năm Lệ chít lại chiếc khăn mỏ quạ, xúc động thưa:

— Nhờ ơn Cụ Ba dạy bảo tận tình, mẹ con tui mới mở mắt ra mà biết đường giữ mạng. Tụi tui xin khắc cốt ghi tâm lời cụ, quyết không để kẻ gian hại được chòm xóm mình!