Chương 7: Nguồn Nước Than Gáo Dừa

Trước tiếng kêu cứu thất thanh của toán tiều phu, Cụ Ba Khiêm sải bước nhanh tới ngạch cửa rào nứa Vòng Đỏ. Bốn chiếc cáng nứa đặt so le trên nền bùn nhão, bốn người thợ chài trạc ba mươi tuổi đang co quắp tím tái, răng va vào nhau lập cập từng tràng lạnh gáy. Cụ giơ tay dứt khoát ra hiệu trấn an: — Chớ hoảng! Mau khiêng cáng vào lán, đặt cách nhau một sải tay. Chú em nào tay chân dính dịch nhớt thì ra chum nước tro ngoài kia rửa sạch liền, chớ quệt vô mặt mũi!

Cụ quỳ xuống lớp bùn, vạch mí mắt người thợ chài nằm gần nhất. Lòng trắng nhờn đục, con ngươi dại đi vì sốt cao, môi nứt toác thâm sì. Cụ đưa tay áp trán hầm hập rồi nắn bụng dưới người bệnh. Bụng chướng căng cứng ngắc như mặt trống, hơi thở phả ra hôi nồng mùi bùn sình thối rữa.

Người tiều phu chít chiếc khăn rằn sờn mép run rẩy phân trần: — Sáng nay mấy chú em lội bãi kéo lưới, vừa xong mẻ cá thì trời chuyển gió buốt. Khát quá, thấy vũng nước mé đầm đục ngầu phù sa lẫn xác lá mục, mấy ổng cứ vục nón lá múc uống ừng ực. Về tới bìa rừng là bụng quặn thắt, nôn mửa thốc tháo rồi lăn ra giật đùng đùng giữa trưa trờ trưa trật!

Cụ Ba thở dài, ánh mắt thâm trầm thấu suốt. Mùa mưa dầm kéo theo phân mục của muông thú và cỏ rác thối rữa từ rừng tràm đổ về ứ đọng khắp kinh rạch. Dân nghèo khát đâu vục uống đó, thứ nước đục ngầu phèn chua lẫn mầm uế độc hại ấy tàn phá tỳ vị dữ dội, làm tiêu hao chính khí khiến tà khí ngã nước càng dễ quật ngã họ chỉ sau nửa ngày.

— Hổng phải chỉ trúng tà khí đầm lầy đâu, — Cụ Ba trầm giọng bảo đám trai làng đang đứng nép ngoài phên nứa, — mà tạng phủ của họ đã bị nước độc làm cho ung mục rồi. Nước rạch mùa này chứa đầy con trùng độc mắt thường hổng thấy. Uống nước bẩn vô bụng chẳng khác nào rước giặc vào nhà!

Cụ liền bảo Thím Năm Lệ bưng sang âu nước gừng ấm giã giập hòa chút muối hột, dặn mớm từng muỗng nhỏ vào mép các thợ chài để giữ ấm tỳ vị, rồi quấn khăn tẩm hơi tràm ủ ấm tứ chi.

Sau khi bốn người bệnh tạm dứt cơn co giật dữ dội, Cụ Ba bước ra gò đất. Cụ hiểu nếu không chặn đứng nguồn nước độc, dẫu có dựng thêm trăm vòng rào nứa, bốn mươi hai nóc chòi lá này cũng sẽ sớm biến thành bãi tha ma. Cụ cất giọng sang sảng, ấm áp mà đanh thép: — Muốn dập dứt nọc cơn ngã nước và giữ mạng bà con, trước tiên phải thanh lọc từng giọt nước uống! Thằng Đước đâu, gom thanh niên lại đây nghe già này dặn!

Thằng Bảy Đước quệt bùn trên trán, cầm cây phảng bước tới: — Dạ có con! Cụ Ba biểu tụi con làm gì, tụi con làm nấy!

Cụ Ba chỉ tay về đống gáo dừa khô chất cao sau chái chòi: — Con dắt anh em gom hết mớ gáo dừa già khô rang kia, đào cái hố sâu chừng hai thước mộc, chất gáo dừa xuống đốt bén đỏ rồi lấy đất ẩm phủ kín miệng hố ủ than. Nhớ nghen, phải ủ thành than hoa đen bóng, gõ kêu tanh tách chứ hổng để cháy thành tro trắng. Đoạn đập vụn mớ than ra cỡ đầu ngón tay. Đám khác chạy xuống bãi bồi ven sông, xúc cát thô và nhặt sỏi cuội mang về rửa thật nhiều dạo cho sạch bùn sình.

Bảy Đước chớp mắt ngạc nhiên: — Ủa Cụ Ba, than củi đen thùi lùi dơ dáy vậy, sao lại đem lọc nước cho người ta uống được hả cụ?

Cụ Ba mỉm cười, đôi mắt ngời vẻ tinh anh của bậc giáo sư lão luyện: — Con đừng khinh mớ than đen đó. Gáo dừa già qua lửa đỏ ngún khói sẽ nở bung hàng ngàn hang hốc li ti bên trong. Mấy cái hang nhỏ xíu đó có tài hút hết mùi hôi tanh của sình lầy, giữ rịt chất độc và cặn bẩn lại trong bụng nó, chỉ nhả ra nước trong lành thôi. Đó là phép giữ lại cái thanh, trừ bỏ cái trọc của đất trời đấy con.

Trai làng sáng mắt ra, hăng hái bắt tay vào việc. Khói ấm bốc lên nghi ngút từ hố ủ than sau chòi. Cát sông và sỏi cuội đãi sạch bong dưới bến nước, trải đều trên phên nứa hong ráo.

Cụ Ba bước tới mấy chiếc lu năm mái men da lươn xếp thành hàng bên hông Vòng Xanh, sai người khiêng thau tro bếp mịn và mấy khúc thân chuối hột tươi vừa chặt ngoài vườn tới.