Chương 19: Mùa Yến Già Thượng Phẩm

Mặt trời ngày mười bảy tháng Bảy từ từ nhô lên khỏi ngọn sóng biếc, dát một dải vàng óng ả lên vách đá mẹ Hang Hạc. Luồng gió chướng hung hãn đêm qua đã lặn tăm, chỉ còn ngọn gió nồm hiền hòa thổi lùa qua khe đá, mang theo hơi thở mát lành của đại dương sau cơn cuồng nộ. Đàn chim non sau một đêm nép mình tránh bão giờ đây cất tiếng ríu rít rộn rã, từng vạt cánh lông tơ đã cứng cáp đồng loạt rời tổ, chao liệng rợp cả vòm trời ngoài cửa hang.

Đứng trên bệ đá hai mươi sải, Lê Định đưa tay vuốt chòm râu quai nón đượm muối, khớp gối chân trái dù vẫn còn âm ỉ ê ẩm nhưng gương mặt ông rạng ngời vẻ kiêu hãnh khôn cùng. Ông nghiêng đầu nhìn con trai, giọng trầm ấm ngân vang át cả tiếng sóng vỗ: — Chim non cất cánh bay chuyền hết rồi con! Đúng như lời con nói, lộc biển đã chín muồi. Bắt tay gỡ tổ thôi anh em!

Tiếng dạ ran của mười hai người thợ bạn làm chấn động cả lòng hang đá. Không ai bảo ai, từng tốp thợ chia nhau thoăn thoắt bám gióng tre đực leo lên cao. Lê Hải Bằng mang chiếc sọt mây đan khít lót sẵn lớp lá chuối khô sau lưng, giắt chiếc nạo tre cật sắc bén bên đai gai rồi cùng chú Bảy Sậy men theo hệ thống giàn tre vươn thẳng lên vòm trần bốn mươi sải.

Dưới bàn chân trần chai sạn của Bằng, từng gióng tre đực phơi sương ba tháng cùng mối chằng dây mây luộc dầu rái vẫn vững chãi như bàn thạch. Cậu vươn tay chạm vào vòm đá mẹ. Từng chiếc tổ yến già khum khum hình tai ngựa bám chặt vào vỉa đá hoa cương, trắng ngần tinh khiết như ngọc thạch. Bằng dùng chiếc nạo tre lách khẽ vào chân tổ, lựa theo thớ đá mà tách nhẹ. Một tiếng “tách” giòn tan vang lên, chiếc tổ yến già nằm gọn trong lòng bàn tay cậu. Tổ dày cộp, sợi yến đan ken đặc quánh, nặng trịch tinh túy dãi chim ngậm gió biển ròng rã suốt mấy tuần trăng, tuyệt nhiên không dính một sợi lông tơ hay vệt ố đỏ nào.

— Yến quang thượng hạng! Đúng là yến cụ thượng phẩm rồi Bằng ơi! — Bảy Sậy ở gióng giàn bên cạnh reo lên khe khẽ, nâng niu chiếc tổ trắng muốt mà hai khóe mắt rưng rưng.

Suốt hai khắc, phường thợ Bãi Làng cẩn trọng gỡ từng chiếc tổ già. Từng sọt mây đầy ắp được dòng dây thả êm ái xuống bệ đá cho Năm Cát và Sáu Vược đón lấy. Khi chiếc tổ già cuối cùng được xếp ngay ngắn vào sọt, cả trần Hang Hạc sạch bóng nhưng chân tổ vẫn còn nguyên một lớp màng mỏng để đàn chim mùa sau tiếp tục về làm tổ mới.

Thu hoạch xong xuôi, Bằng cùng cha và chú Bảy phối hợp tháo giàn. Nhờ cấu tạo chốt nêm kép bằng gỗ nghiến khéo léo, chỉ cần dùng sống rựa cùn gõ ngược chiều mộng hãm, chiếc nêm đực liền trượt ra êm ru, giải phóng vòng mây dầu rái nguyên vẹn mà không hề làm mẻ toác một góc đá mẹ nào. Toàn bộ gióng tre đực và mây dầu rái được hạ xuống kết thành bè kéo theo sau thuyền, sẵn sàng cho những mùa thu hoạch trường cửu mai sau.

Hai chiếc thuyền nan chở đầy những sọt yến thượng phẩm rẽ sóng vượt qua Vực Sóng Thần. Mặt biển xanh trong văn vắt in bóng mây trời thanh bình, ghềnh đá ngầm tai mèo hiền hòa đón những mạn thuyền trĩu nặng lộc biển lướt qua.

Khi mũi thuyền rẽ vào bãi cát Bãi Làng, tiếng tù và từ điếm canh trên bờ bất thần gióng lên từng hồi dồn dập. Cả xóm chài như bừng tỉnh sau những ngày nơm nớp lo sợ bão dữ cướp mất người thân. Tiếng hò reo, tiếng gọi tên nhau vang dội khắp bến bãi. Già trẻ gái trai ùa ra mép sóng, ngỡ ngàng nhìn đoàn thuyền mười bốn con người cùng hai cha con thợ cả trở về vẹn nguyên, không thiếu một ai.

Từ trong đám đông, mẹ Mùi buông rơi chiếc rổ đan dở, chân trần chạy ào ra mép nước mát lạnh. Vạt áo nâu thô bay phần phật trong gió, đôi mắt người mẹ nhòe đi vì ngấn lệ. Khi mũi thuyền vừa chạm cát, Bằng đã nhảy thoăn thoắt xuống làn nước xâm xấp, lao tới ôm chầm lấy mẹ: — Má ơi! Con và cha đưa cả phường thợ bình an trở về rồi đây má!

Mẹ Mùi run rẩy ghì chặt lấy tấm lưng rắn rỏi của con trai, rồi vươn tay nắm lấy bàn tay gân guốc của Lê Định vừa bước xuống mạn thuyền. Những giọt nước mắt nghẹn ngào kìm nén suốt mấy đêm bão bùng giờ đây vỡ òa thành nụ cười rạng rỡ như ánh mai. — Trời phật tổ nghề che chở... Mình và con về đủ cả là phúc đức ngút trời rồi! — Mẹ nghẹn lời, miết nhẹ lên vạt áo còn nồng mùi muối của hai cha con.