Chương 2: Vết Đục Lạ Nơi Xương Thuyền

Thứ mùn đen xốp mềm lả tả rụng xuống lòng bàn tay đầy vết chai sần của Thẩm Doãn Tế. Mùi ẩm mốc xộc thẳng vào mũi, tanh tao và lạnh lẽo tựa như hơi nước đọng dưới đáy mồ. Đôi mày bạc như cước của cụ giật nhẹ. Trong khoang thuyền nhá nhem, ngọn đèn bấc trên tay Tràng Niên chập chờn theo từng cơn gió lộng từ mặt sông Luộc thổi thốc vào, hắt bóng người thợ già lên vách gỗ táu như một pho tượng đá sừng sững.

Cụ Tế nghiến chặt quai hàm, phủi mạnh lớp bột mục trên tay. Cụ rút chiếc đục cán mun giắt bên hông, xoay ngược lại rồi dùng sống chuôi gỗ gõ nhịp nhàng dọc theo bảy vách ngăn của xác thuyền tuần tiêu.

Cộc! Cộc! Bộp...

Mỗi nhịp gõ vang lên một thanh âm khác biệt. Những chỗ gỗ táu còn lành lặn phát ra tiếng đanh giòn, dội lại chắc nịch như đá tảng. Nhưng hễ sống đục chạm tới các ngàm nối then chốt tràng dùi ở mép vách ngăn giáp đáy, âm thanh lập tức chùng xuống, đục ngầu và rỗng tuếch như tiếng gõ vào quả bầu khô nứt toác. Cụ Tế di chuyển từng bước chậm rãi, khom lưng luồn sâu qua từng khoang nước. Từ khoang thứ nhất ở mũi cho đến khoang thứ bảy sát đuôi lườn, không một mối then nào giữ được tiếng vang thuần khiết của lõi sến ngậm vôi.

"Lại đây, Niên! Cả Nguyễn đội trưởng nữa, ghé sát mắt vào chỗ này!"

Giọng cụ Tế khàn đục mà rành rọt. Đỗ Tràng Niên vội giơ cao đĩa đèn dầu, ghé sát mặt vào mép vách ngăn thứ ba, nơi đường xảm đã bong tróc nham nhở. Nguyễn Toàn cũng bước tới, cúi thấp người, ánh mắt quắc lên dưới vành nón dạ.

Cụ Tế lấy mũi dao bài sắc lẹm gạt phăng lớp mạt xảm xơ tre nhào dầu trẩu bám bên ngoài. Lớp vỏ bọc dẻo quánh tróc ra, để lộ chân mộng ngàm chốt tràng dùi cắm sâu vào thanh be dọc. Cụ chỉ đầu mũi dao vào một đường rãnh tròn nhỏ li ti, đều đặn đến rợn người nằm khuất sâu bên dưới:

"Các chú nhìn cho rõ. Chốt tràng dùi bằng sến đực dẫu có ngâm nước mười năm cũng không thể tự mủn ra thành tro đen như thế này. Có kẻ đã dùng mũi dùi khoét tròn loại cực nhỏ, khoan một lỗ sâu từ chân mộng xuyên thẳng vào lõi then. Lòng chốt bị khoét rỗng ruột thành cái ống sậy, rồi kẻ ấy nhét bột nấm mục tẩm nước bùn vào trong, trét mạt xảm lên miệng để che mắt thiên hạ. Mặt ngoài trông vẫn là gỗ sến ngậm vôi đỏ au, nhưng bên trong chỉ là lớp vỏ mỏng manh. Chiến thuyền nhẹ lướt trên mặt nước êm thì không sao, nhưng hễ gặp sóng dữ xoay vặn hay đụng nhẹ vào mạn thuyền khác, lực ép dồn vào chân mộng sẽ bẻ gãy lìa then chốt trong chớp mắt!"

Nguyễn Toàn siết chặt chuôi gươm, gân mu bàn tay nổi cộm lên xanh xao, cắn răng gằn từng tiếng:

"Khốn nạn thật! Thảo nào mười anh em vừa ngoặt lái tránh mũi tiến của địch thì cả đáy thuyền bung toác như xơ mướp! Bọn giặc Bắc chưa kịp phóng một mũi tên, thuyền của ta đã suýt tự chìm nghỉm dìm chết cả đội tuần tiêu!"

Tràng Niên trợn trừng hai mắt, chiếc rìu trên tay rung lên bần bật vì phẫn nộ:

"Ông ơi, khoét được vết đục tinh vi giấu kín dưới ngàm song nha như thế này thì tuyệt đối không phải tay kẻ ngoại đạo! Phải là thợ mộc trong nghề, biết rõ từng đường thớ và vị trí chịu lực mới dám hạ thủ!"

"Hừ, lão già nhà quê đừng có đứng đấy mà đặt điều vu vạ, hù dọa lòng quân!"

Một giọng the thé khó nghe đột ngột xé toạc bầu không khí căng thẳng. Phạm Bưu từ ngoài mép bãi lầy bước sầm sập tới, chiếc áo lam thụng ướt sũng bùn non nơi gấu áo. Theo sát sau lưng gã là tên đốc công Vũ Cát, tay vẫn lăm lăm chiếc đục nhọn, cặp mắt một mí ti hí đảo quanh như chuột nhắt.

Phạm Bưu bước lại gần mạn thuyền, xua xua tay, nét mặt giả lả làm ra vẻ bực bội:

"Bản quan cai quản xưởng sông Luộc ngày đêm lo việc quân quốc, sao lại có chuyện đục khoét xằng bậy ấy được? Đội trưởng Nguyễn Toàn chớ vội nghe lời một lão thợ lẩm cẩm! Chiếc thuyền tuần tiêu số bốn này vốn là của đám thợ mộc vô danh ngoài miền duyên hải đóng vội đóng ẩu từ năm ngoái rồi giao nộp về kho. Lũ dân chài ven biển tay nghề non kém, bạ đâu đẽo đấy, gỗ sâu mọt cũng đem ghép vào vách ngăn. Nay gặp sóng dữ đầu nguồn cuộn xoáy thì nó vỡ toác ra, chứ xưởng ta toàn thợ giỏi mộc tinh, ai thèm làm cái trò đê hèn ấy?"

Vũ Cát đứng bên cạnh liền phụ họa, nhe hàm răng ám khói thuốc lào cười khẩy:

"Đúng đấy ạ! Quan đốc nói chí phải. Lão Tế cậy mình có chút ngón nghề xoi mộng ngàm ở xóm mộc, muốn kiếm công đầu trước mặt quan quân nên mới vẽ hươu vẽ vượn. Mũi khoét với chả ruột rỗng! Biết đâu chính thuyền va phải đá ngầm rồi rêu bùn nó nhét vào đấy thôi!"

Cụ Tế đứng thẳng dậy. Dáng người quắt thước của bậc lão trượng bảy mươi tám tuổi toát ra vẻ uy nghiêm lẫm liệt. Cụ không thèm liếc nhìn Vũ Cát, mà đưa mắt nhìn thẳng vào đôi đồng tử đang lấm lét của Phạm Bưu, giọng nói đanh như sắt gõ vào đe: