Chương 10: Gánh Nặng Đầu Đời

Tiếng “cạch” khô khốc của ba quan tiền kẽm dằn trên mặt bàn tre dội thẳng vào màng nhĩ, khiến tim Tú Anh nảy thót một nhịp. Nàng ngơ ngác nhìn xâu tiền lạt mới tinh ánh lên sắc kim loại lạnh lùng, rồi nhìn sang gương mặt râu tóc điểm bạc đầy vẻ từng trải của người thương nhân họ Đoàn. Cả chòi rạ bỗng chốc im ắng đến mức chỉ còn nghe thấy tiếng gió rít qua kẽ nứa và tiếng thở dồn dập trong lồng ngực nàng.

Mười mâm cơm đò lớn. Toàn bộ bạn hàng thương thuyền cùng các tài công lão luyện đều trông cậy vào tay nghề của nàng. Nỗi hân hoan vừa chớm nở đã bị cảm giác âu lo đè nặng trĩu vai. Đôi bàn tay nứt nẻ lấm lem muội than của Tú Anh khẽ siết chặt lấy mép tạp dề vải thô, ngón chân bấm chặt xuống nền đất lạnh buốt. Nàng quay đầu nhìn về phía góc hiên, ánh mắt cầu cứu hướng trọn về người bà tóc bạc như cước.

Cụ Ý chống gậy tre chậm rãi bước lại gần, bàn tay khô ráp như vỏ cây đặt khẽ lên bả vai đang run nhẹ của cháu gái. Hơi ấm từ lòng bàn tay bà nội lan qua lớp áo nâu sồng, như một điểm tựa vững chãi dẹp tan cơn hoang mang đang chực trào.

Cụ Ý đưa mắt nhìn vị thương nhân họ Đoàn, gật đầu mộc mạc:

“Bác Đoàn đã tin tưởng thì họ Thẩm chúng tôi xin nhận lời. Ngày mai, mười mâm cơm đò sẽ dọn ra đủ món, không sai một khắc.”

Đoạn, cụ khẽ vỗ vai nàng, giọng trầm đục nhưng rành mạch:

“Con Anh, thu tiền cọc cất vào tráp đi. Làm người bến sông, đã hứa một lời là nặng tựa nghìn cân. Lo sợ không làm no bụng khách, chỉ có cái tâm với bếp lò mới giữ được chân người.”

Tú Anh nuốt khan một ngụm nước bọt, hai tay kính cẩn nâng xâu tiền kẽm nặng trịch, lí nhí đáp:

“Cháu… con hiểu rồi thưa bà nội.”

Canh tư sáng hôm sau, khi màn sương mù mịt còn giăng kín mặt sông Nhật Lệ, Tú Anh đã thức giấc theo lời bà dặn. Gió bến sông thổi thông thốc rát buốt, nhưng trong gian chòi rạ, ngọn đèn dầu lạc đã bừng sáng. Dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của cụ Ý, Tú Anh cắp chiếc rổ sảo tre, chân bước nhanh thoăn thoắt theo cha ra tận bãi cát mép nước.

Thuyền chài của bạn ghe Lão Thất vừa cập bến sau chuyến lưới đêm. Tú Anh ngồi thụp xuống bãi cát, tỉ mỉ nhặt từng con cá liệt vây óng ánh bạc còn nhảy tanh tách, chọn lấy những mớ cá bống cát béo tròn, da lấm tấm vàng. Nàng nhớ như in lời bà nội: cá nấu canh khế bổi phải là cá liệt còn tươi roi rói, vảy không trầy xước thì nước canh mới ngọt thanh, không tanh gắt.

Trở về chòi rạ, Tú Anh ngồi bên chiếc thớt gỗ mít, tự tay thái từng lát khế chua vàng mọng, nhặt sạch rổ rau tập tàng xanh mướt gồm đọt nhãn lồng, rau má non và vài nhánh ngò gai thơm ngát. Mùi nhựa khế quyện với mùi cỏ cây ngai ngái làm dịu đi cái ngột ngạt của buổi sớm tinh mơ.

Đến giờ nổi lửa, gian bếp rạ bừng bừng sức nóng. Bốn bếp than hoa đỏ rực cùng lúc reo tí tách. Tú Anh đứng giữa gian bếp hẹp, tóc mai bết chặt vào trán vì mồ hôi. Nàng thoăn thoắt xếp từng khúc cật nứa lót dưới đáy dãy mười chiếc niêu đất lớn, rồi xếp từng lớp cá bống cát đã ướp đẫm muối hạt và ớt chỉ thiên giã dập.

Cụ Ý ngồi trên chiếc ghế đẩu cạnh vò giấm cốt ba mươi năm, cất giọng nhắc nhở:

“Canh chuẩn lửa than, chớ để khét đáy cật nứa. Chờ mặt cá se lại mới được rưới nước giấm kẹo.”