Chương 12: Giữ Vững Cái Tâm Người Làm Nghề

Tiếng thảng thốt của mẹ Loan vừa dứt, ngoài đầu ngõ đã rộ lên tiếng bước chân giậm thình thịch lẫn trong những thanh âm la lối, chửi bới ồn ã. Gió nam chiều muộn thổi thốc vào khoảng sân gạch, mang theo hơi nước ngai ngái của triền bãi sông Luộc và cả sự ngột ngạt của cơn thịnh nộ vô cớ đang ập tới.

Cậu Khiêm giận đến tím tái mặt mày, gân cổ nổi cuồn cuộn. Cậu thoăn thoắt lao về phía chái bếp, với tay giật phắt chiếc đòn gánh tre già: — Quân khốn nạn! Để con ra xem đứa nào dám bước chân vào cái sân này vu vạ cho nhà mình!

— Cậu Út, dừng lại đã!

Bách nhanh như cắt lao tới, hai bàn tay nhỏ bé ôm chặt lấy cánh tay vạm vỡ của cậu Khiêm. Cậu bé ngước nhìn người cậu trẻ tuổi, ánh mắt kiên định, rành rọt từng tiếng: — Cậu bỏ đòn gánh xuống! Cây ngay không sợ chết đứng. Nhà mình làm ăn đứng đắn, hạt muối hạt gạo đều đàng hoàng, có làm điều thất đức đâu mà phải vung gậy vung gộc? Cậu mà nóng nảy động thủ lúc này là mắc đúng mưu hèn của lão Sỏi!

Lời nói đanh thép, bình tĩnh khác thường của đứa cháu chín tuổi như một gáo nước lạnh tạt vào cơn giận bốc hỏa của Khiêm. Cậu Út khựng lại, ngực phập phồng dữ dội, từ từ buông thanh tre xuống đất.

Bà Mến run rẩy đỡ lấy mẹ Loan, bờ môi tái nhợt lẩm bẩm: — Trời cao có mắt, nhà mình ba đời ăn ở phúc đức, sao nỡ để phường gian manh đặt điều ác độc thế này...

Bách quay sang nắm chặt bàn tay lạnh ngắt của u Loan, giọng trầm ấm đầy quả quyết: — U đừng sợ. Bà con xã bên người ta có người trúng độc nên hoảng loạn, lại bị kẻ xấu xúi bẩy mới kéo sang. Việc đâu còn có đó. Càng lúc này, nhà mình càng phải giữ vững cái tâm người làm nghề. Dù ngoài chợ có náo loạn, dù lão Sỏi có bán mắm rẻ mạt thế nào, nhà mình tuyệt đối không được rối chí. Mắm chưa đủ sáu mươi ngày nắng nỏ phơi sương, dứt khoát một giọt cũng không được mở bán non!

Đúng lúc ấy, ngoài cổng ngõ râm ran tiếng gắt gỏng: — Bà con dừng cả lại! Đứng hết ngoài bờ rào cúc tần! Trạm y tế và ủy ban xã đang thụ lý, không ai được làm càn!

Đó là tiếng thét sang sảng, đầy uy lực của bác Trưởng thôn Đỗ Văn Tự. Theo sau bác là một người thanh niên trạc ba mươi tuổi, đeo kính trắng, vai khoác chiếc túi vải bạt in hình chữ thập đỏ — cán bộ Nam của trạm y tế xã. Phía sau họ, hàng chục người dân xã bên mặt mày hầm hầm phẫn nộ, nhưng buộc phải dừng bước trước cái uy nghiêm của người đứng đầu làng Bãi Cát.

Bác Tự bước nhanh vào khoảng sân gạch, theo sát là chú Nam. Nhìn thấy bà Mến cùng mẹ Loan vẫn chưa hết bàng hoàng, bác Tự cất giọng trầm tĩnh: — Thím Mến, chị Loan cứ bình tĩnh. Chiều nay bên xã Bình Minh có hơn mười người ăn mắm cáy bị đau bụng quằn quại, nôn tháo dữ dội, trạm xá trên đó phải cấp cứu súc ruột. Có kẻ rêu rao bảo số mắm ấy mua từ thuyền buôn nhận hàng ở bến bãi này. Ủy ban xã cử tôi cùng đồng chí Nam xuống đây kiểm tra đột xuất để làm rõ ngọn ngành, trả lại sự công bằng.

Đám đông ngoài ngõ xì xào: — Kiểm tra cho kỹ vào bác Tự ơi! Đừng để mắm bẩn hại chết người!

Cậu Khiêm toan cất lời thì Bách đã bước lên phía trước, lễ phép khoanh tay: — Cháu chào bác Tự, chào chú Nam! Có cán bộ xã và y tế về kiểm tra tận mắt thế này là điều may mắn nhất cho nhà cháu. Cháu xin mời bác Tự, chú Nam và đại diện hai người nhà bên ấy vào tận sân xem xét.

Thấy một đứa trẻ chín tuổi ăn nói đĩnh đạc, đàng hoàng, chú y sĩ Nam khẽ gật đầu ngạc nhiên. Hai người đàn ông trung niên vẻ mặt khắc khổ từ đám đông ngoài ngõ rụt rè bước theo vào sân.

Bách dẫn mọi người tiến thẳng tới dãy chum sành. Cậu thoăn thoắt tháo lạt giang, lật từng lớp lá chuối khô và tấm vải màn sạch tinh tươm của chiếc chum sành da lươn Thổ Hà: — Bác và chú xem, đây là mắm cáy nhà cháu ủ từ đầu mùa hạ. Cáy bãi sông Luộc rửa sạch bùn cát, bóc yếm lột mai tươi rói mới đem giã cối đá. Muối ủ là muối hạt Diêm Điền rang khô cong trên chảo gang để khử sạch nước ót chát đắng. Thính là nếp cái hoa vàng rang than củi giã mịn như bột phấn. Nhà cháu không bao giờ dùng nửa hạt phẩm màu hay thứ đường hóa học trôi nổi.

Bách dùng chiếc muôi gỗ sạch, múc lên một muôi mắm sánh đặc. Dòng mắm đỏ tươi màu cánh gián, óng ánh dưới ráng chiều, tỏa ra một làn hương bùi ngậy, thơm nồng ấm áp của thính nếp và gừng già, tuyệt nhiên không vương một chút tanh hôi.

Chú Nam mở chiếc hộp kim loại, cẩn thận lấy ra một lọ thủy tinh đựng mẫu mắm sền sệt màu xám xịt, đen sì mà trạm xá vừa thu giữ từ nhà nạn nhân. Mùi hôi thối nồng nặc pha lẫn mùi hắc nồng của hóa chất công nghiệp lập tức xộc lên khét lẹt khiến ai nấy phải bịt mũi lùi lại.

Chú y sĩ nhúng giấy thử vào hai mẫu mắm, rồi đưa muôi mắm của nhà bà Mến lên nếm thử một đầu đũa. Vị ngọt bùi đậm đà, êm dịu tan trên đầu lưỡi làm đôi mày chú giãn ra. Chú Nam quay sang bác Tự và hai người nhà nạn nhân, dõng dạc nói: — Bác Tự và bà con xem! Hai thứ này khác nhau một trời một vực! Mẫu mắm gây ngộ độc bị thối rữa, lẫn đầy phẩm màu công nghiệp độc hại và đường hóa học vượt ngưỡng cho phép gấp hàng chục lần. Còn mắm của nhà cụ Mến đây là mắm ngấu lên men hoàn toàn tự nhiên, thơm bùi, độ mặn chuẩn xác, chum vò sạch sẽ tuyệt đối. Người làm nghề giữ được cái tâm sạch như thế này thì làm sao có thể gây trúng độc được!