Chương 9: Ngày Trả Đứt Nợ Lấy Lại Đất

Đò cập bến Bãi Cát khi vệt nắng cuối cùng vừa tắt lịm sau rặng bần ngút ngàn phù sa. Bước chân mẹ Loan như bay trên con đường đất quen thuộc dẫn về xóm bãi, hai tay vẫn ôm ghì bọc tiền giấy cotton trước ngực như ôm trọn sinh mệnh của cả gia đình. Đêm ấy, gian nhà tranh vách đất sáng ánh đèn hoa kỳ muộn hơn thường lệ. Bốn miệng ăn quây quần bên chõng tre, ngắm nhìn từng cọc tiền được vuốt phẳng phiu, xếp ngay ngắn thành ba phần bằng chặn, thơm ngát mùi thính nếp và nắng hạ. Mẹ Loan run rẩy đặt tiền dưới gối, còn bà ngoại Mến thì chắp hai bàn tay gầy guộc chằng chịt vết xước, miệng lâm râm khấn tạ tổ tiên che chở cho qua cơn bĩ cực.

Sớm hôm sau, sương mù còn bảng lảng trên mặt sông Luộc, tiếng gà gáy rộ bên kia đê báo hiệu một ngày mới bắt đầu. Bách thức dậy từ sớm, rửa mặt bằng gàu nước giếng mát lịm rồi bước ra sân. Dãy chum sành da lươn Thổ Hà sừng sững giữa sân gạch vẫn tỏa ngát hương mắm chín ngấu, như những người lính trung thành canh giữ sự bình yên cho nếp nhà nghèo.

Hạn chót sáu mươi ngày ghi trong tờ biên bản hòa giải đã điểm.

Mặt trời vừa nhô lên khỏi ngọn tre đầu xóm, ngoài đường làng đã rộn lên tiếng chó sủa ran. Tiếng bước chân huỳnh huỵch nện mạnh xuống nền đất kèm theo tiếng cười hô hố the thé khiến lũ chim sẻ trên tàu lá chuối giật mình bay dáo dác.

Lão Sỏi xuất hiện ở đầu ngõ, bộ dạng khệnh khạng như một gã quan tuần đi kinh lý. Chiếc áo cộc cánh phanh ngực để lộ cái bụng phệ rung rinh theo từng bước đi, vành tai vẫn kẹp chặt điếu thuốc lào cháy dở. Theo sau lão là bốn tên tay sai bặm trợn, đứa vác thước dây, đứa cầm cọc tre cắm mốc, trên tay lão còn kẹp khư khư chiếc cặp da bóng loáng đựng sẵn tờ hợp đồng đo đạc bãi bồi. Lão đinh ninh một nhà đàn bà góa với bà già con trẻ, trong hai tháng ngắn ngủi đào đâu ra ba trăm nghìn đồng tiền mặt – món tiền bằng cả gia tài của một nông dân cày sâu cuốc bẫm.

Vừa bước qua rặng cúc tần, lão Sỏi đã hất hàm, cất giọng the thé vọng vào gian nhà tranh: — Bà Mến đâu rồi! Chị Loan đâu! Giờ ngọ ngày hôm nay là tròn đúng sáu mươi ngày đấy nhé! Mau mang ba trăm nghìn đồng tiền mặt ra đây trả nợ, bằng không thì dọn đồ đạc, ký vào biên bản đo đạc này để tôi cắm cọc nhận năm sào bãi bồi!

Tiếng quát tháo của lão Sỏi nhanh chóng đánh động cả xóm bãi. Từ mấy ngả đường, bà con chòm xóm lũ lượt kéo sang. Người cầm cuốc, người xách rổ cói, ai nấy đều lo lắng nhìn vào gian nhà tranh. Giữa đám đông, Trưởng thôn Đỗ Văn Tự trong bộ quần áo bà ba gụ bạc màu sải bước nhanh vào cổng, nét mặt vuông vức lộ rõ vẻ nghiêm nghị: — Ông Sỏi! Giấy trắng mực đen ghi rõ hạn chót là hết ngày hôm nay. Chưa gì ông đã đem người cùng cọc thước đến quấy quả người ta là có ý gì?

Lão Sỏi thấy bác Tự thì thoáng chột dạ, nhưng liếc thấy chiếc cặp da kẹp chặt bên sườn, lão liền lấy lại vẻ vênh váo, cười khẩy: — Bác trưởng thôn đừng nói thế! Tôi là người làm ăn sòng phẳng, sợ nhà bà cụ quên ngày nên sang nhắc nhở. Ba trăm nghìn bạc chứ có phải ba mươi đồng đâu mà lần lữa! Nếu có tiền thì xì ra đây, còn không có thì mời lùi ra cho người của tôi cắm cọc phân ranh cắm mốc làm lò gạch!

Cậu Khiêm đứng bên mép hiên, hai bàn tay siết chặt thành nắm đấm, gân xanh nổi cuồn cuộn trên cánh tay rắn chắc. Nhưng Bách đã nhanh chân bước tới, khẽ đặt bàn tay nhỏ bé lên mu bàn tay cậu, khẽ lắc đầu mỉm cười trấn an. Cậu bé chín tuổi ngước nhìn lão buôn gian manh bằng ánh mắt trong veo nhưng sâu thẳm, cất giọng lễ phép rành rọt: — Cháu chào ông Sỏi. Gia đình cháu chưa bao giờ quên ngày hẹn, cũng chẳng dám làm mất thì giờ của ông đâu ạ.

Bách vừa dứt lời, tấm rèm vải trước cửa buồng khẽ lay động. Mẹ Loan từ tốn bước ra sân, hai tay ôm chiếc khay tre nhỏ. Gương mặt người mẹ góa bụa hôm nay không còn vẻ hoang mang, run rẩy như cái ngày suýt bị ép điểm chỉ bán đất hai tháng trước. Chị bước đến chiếc bàn tre kê giữa sân, nơi bác Tự và lão Sỏi đang ngồi, rồi dứt khoát đặt chiếc khay tre xuống mặt bàn.

Trên khay tre là ba xấp tiền giấy cotton mệnh giá một nghìn, hai nghìn, năm nghìn và mười nghìn đồng, được buộc lạt giang cẩn thận, phẳng phiu không một nếp gấp. Mùi giấy bạc mới quyện với hương thơm dịu ngọt của thính nếp thoang thoảng bay trong gió sớm.

— Thưa bác trưởng thôn, thưa ông Sỏi cùng toàn thể bà con, — mẹ Loan cất giọng nhẹ nhàng nhưng đanh thép. — Đúng như lời giao hẹn trong biên bản hòa giải, hôm nay gia đình tôi xin gửi trả đủ ba trăm nghìn đồng tiền gốc cho ông Sỏi. Mời ông đếm lại cho tường minh.

Cả khoảng sân gạch bỗng chốc im phăng phắc. Tiếng gió xào xạc qua rặng tre như ngừng bặt.

Lão Sỏi trừng mắt nhìn trân trân vào ba cọc tiền trên mặt bàn tre, khóe miệng giật giật, mặt cắt không còn một giọt máu. Điếu thuốc lào kẹp trên vành tai lão rơi tuột xuống đất từ lúc nào không hay. Bốn tên tay sai đứng phía sau há hốc mồm, chiếc cọc tre cắm mốc tuột khỏi tay một tên rơi xuống sân nghe một tiếng “cạch” chói tai.

— Cái... cái gì thế này? — Lão Sỏi lắp bắp, giọng run rẩy như người hụt hơi. — Tiền... tiền ở đâu ra mà lắm thế này? Các người đi vay nặng lãi ở đâu? Hay là... hay là tiền giả?

Bác Tự lập tức sa sầm nét mặt, đập mạnh bàn tay xuống mặt bàn: — Ông Sỏi! Ăn có nơi, nói có chốn! Đây là tiền do mẹ con chị Loan vất vả làm mắm cáy mang lên chợ huyện bán, được bà con huyện nhà và thương lái thị xã tin yêu mua hết, có chính quyền và dân làng chứng kiến. Ông nghi ngờ tiền giả thì tự tay đếm đi!

Trước hàng trăm ánh mắt soi mói của bà con xóm bãi, lão Sỏi run lẩy bẩy thò tay nhấc từng cọc tiền lên. Những ngón tay mập mạp, thô kệch lúng túng lật giở từng tờ giấy bạc. Tờ nào cũng là tiền thật, mép tiền phẳng phiu, thơm nức một mùi thơm thanh khiết của mắm chín ngấu. Lão đếm đi đếm lại tới ba lần, mồ hôi hột trên trán vã ra như tắm, ướt đẫm cả cổ áo cánh.

Đúng ba trăm nghìn đồng chẵn, không thiếu một cắc.