Chương 10: Câu Hỏi Bỏ Dở

Tối hôm đó, Hạnh ở miết trên gác lửng.

Bà Phụng giặt xong mấy cái giẻ lau dưới bếp, đứng lắng nghe tiếng bước chân dè dặt, tiếng dây kéo túi xách rồi tiếng quạt máy rù rì trên sàn ván gỗ. Con gái không bước xuống thêm lần nào, cũng không nhắc nửa lời về hai người khách bên Hội Di sản Ẩm thực vừa rời đi hồi sáng. Gian nhà số chín chìm vào câm lặng, chỉ có mùi mắm ruốc ngấu men vẫn âm ỉ tỏa ra từ góc bếp, quen thuộc và bền bỉ như hơi thở.

Bốn giờ sáng, bà Phụng thức giấc theo thói quen mấy mươi năm.

Bà mở nắp chiếc chum sành góc bếp trước khi bật ngọn đèn vàng vọt. Mùi mắm quen thuộc bốc lên — nồng đượm, vị ngấu mặn xực vào cánh mũi sau những ngày ủ kín. Bà cầm chiếc đũa cả gỗ nhẵn thín, khuấy đều tay theo chiều kim đồng hồ. Khối mắm quánh dẻo, sắc tím than đang chuyển dần sang ánh nâu tía báo hiệu mẻ mắm đã ngấu. Mỗi vòng đảo đũa là một nhịp thở chậm rãi. Mọi xao động ngoài ngõ hay tờ thông báo giải tỏa đều dừng lại bên ngoài then cửa gỗ.

Khi ánh trời lờ mờ rọi qua khe liếp, bà bắc nồi cơm nguội lên hâm lại, luộc đĩa đọt rau muống non sau nhà, rồi múc ra chén nhỏ muỗng mắm ruốc dầm ớt hiểm cay nồng.

Tiếng dép bước xuống cầu thang vang lên lục cục. Hạnh đã thay bộ đồ mặc nhà gọn gàng, mái tóc buộc túm sau gáy, gương mặt còn vương nét mỏi mệt sau một đêm trằn trọc. Cô kéo ghế ngồi vào bàn ăn đối diện mẹ, đón lấy chén cơm nóng bà Phụng vừa xới đặt sang.

Hai mẹ con lẳng lặng và từng miếng cơm đầu ngày. Tiếng đũa va vào mép sành lách cách giữa khoảng không gian chật hẹp. Nuốt xong miếng cơm, Hạnh ngước lên nhìn mẹ, cất giọng đều đều như buột miệng hỏi chuyện bâng quơ:

“Hôm qua hai người đó tới có việc gì vậy mẹ? Mẹ có hiểu họ nói gì không?”

Bà Phụng nhai chậm cọng rau muống, mắt nhìn xuống lòng chén:

“Hội Di sản Ẩm thực. Họ muốn đưa nghề mắm ruốc Huế vô danh mục kiểm kê.”

Hạnh ngừng đũa, ánh mắt dò xét nét mặt mẹ:

“Họ có đưa giấy tờ chứng minh đàng hoàng không?”

“Có.”

“Mẹ đọc xấp tài liệu dày cộp họ để lại chưa?”

“Chưa.”

“Tổ chức đó ai đứng sau lưng, có liên quan gì đến Sở Văn hóa không?”

“Không biết.”

Ba câu trả lời buông ra ngắn ngủn, không kèm một lời giải thích. Giọng bà Phụng trầm và đanh, mang âm sắc Thừa Thiên rổn rảng nhưng khép kín. Bà gắp thêm đọt rau chấm vào chén mắm, điềm nhiên như thể câu chuyện chẳng có gì đáng để bàn thêm.

Hạnh đặt đũa xuống mặt bàn gỗ phát ra tiếng cạch khô khốc. Cô khoanh hai tay trước ngực, giọng mất vẻ bình thản:

“Con hỏi thật lòng đó mẹ. Mẹ tiếp người lạ như vậy, con thấy lo lắm. Người ta tới hỏi han cặn kẽ quy trình muối mắm, ghi chép, chụp hình góc bếp, mẹ đâu biết họ dùng mấy thứ đó làm gì? Có thể họ tốt, cũng có thể không. Thời buổi này phức tạp, tiếp người ngoài mà không tìm hiểu kỹ là rủi ro lắm.”

Bà Phụng đặt chén cơm xuống mâm. Đôi bàn tay sạm màu muối đan lỏng vào nhau trên mặt bàn. Bà ngước mắt nhìn con gái:

“Tui hỏi kỹ rồi.”