Chương 7: Hai Người Một Chum

Từ chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát chấn song sắt trên gác lửng, Diễm Phụng nghe rõ tiếng cánh cửa gỗ khép hờ dưới nhà lay động, rồi tiếng bước chân ngập ngừng dừng lại nơi sàn bếp ẩm. Ánh hoàng hôn rớt qua ô thoáng chỉ còn là những vệt nhờ nhờ. Bà biết con Hạnh đang đứng chôn chân ở đó, ngước nhìn lên bóng lưng mình. Bà không quay lại, hai tay vẫn đặt trên mặt bàn gỗ sờn mép. Giữa hai mẹ con có một khoảng lặng kéo dài, cho đến khi tiếng chân con gái khẽ dịch chuyển rồi thôi.

Bữa cơm chiều hôm ấy trôi qua trong câm lặng đến mức nghe rõ tiếng muỗng va vào thành bát. Con Hạnh ăn vội nửa chén cơm rồi lên gác nằm sớm.

Khuya.

Con hẻm bốn mươi bảy đã chìm hẳn vào giấc ngủ. Mùi thức ăn xào nấu, mùi khói dầu và tiếng trẻ con buổi chiều đều tan biến vào những vách tường ám khói. Không gian tịch mịch chỉ còn tiếng quạt gió rù rì từ nhà số mười một của bà Loan vọng qua khe gạch, chốc chốc lại xen vào tiếng mèo hoang rượt nhau trên mái tôn mục.

Diễm Phụng trở mình trên chiếc chiếu cói. Mắt bà mở trừng trừng nhìn lên trần tôn xi măng loang lổ. Giấc ngủ không chịu đến. Bà lẳng lặng ngồi dậy, vén chiếc mùng tuyn đã ngả màu cháo lòng rồi lần mò từng bước nhẹ tênh xuống cầu thang gỗ.

Bà xuống bếp một mình. Bây giờ chưa phải bốn giờ sáng — chưa tới cữ khuấy mắm định kỳ hai ngày một lần. Bà chỉ thấy lòng dạ bồn chồn.

Nền xi măng dưới chân trần mát lạnh. Góc bếp trệt tối om, chỉ có vệt sáng yếu ớt từ ngọn đèn đường ngoài ngõ rọi lên sườn chiếc chum sành đen bóng. Cái chum to bằng nửa người lớn, đã ngự ở góc đất này từ năm 1991, trải qua bao mùa ngập lụt vẫn sừng sững như tảng đá chôn chân.

Diễm Phụng kéo chiếc ghế đẩu gỗ thấp kê sát chân chum rồi ngồi xuống. Bà với tay cầm chiếc đũa cả gỗ đã nhẵn thín vì năm tháng, nhưng không mở nắp, cũng không khuấy. Bà chỉ khẽ áp lòng bàn tay vào lớp gốm nung thô sần nơi miệng chum.

Lòng bàn tay bà lập tức đón nhận một luồng nhiệt âm ấm lan tỏa. Lạ lùng thay, chum sành ủ mắm không bao giờ lạnh hoàn toàn, ngay cả giữa những đêm mưa gió dầm dề hay mùa triều cường dâng mép cửa. Bên trong lớp vỏ gốm dày cộp, tôm đất và muối hạt thô vẫn đang âm thầm cựa mình chuyển hóa theo nhịp điệu riêng mà người ngoài không thể nhìn thấu.

Hơi ấm ngấm qua da thịt, đánh thức những mối tơ vò trong đầu bà. Diễm Phụng nghĩ đến tờ thông báo thu hồi đất của quận gấp tư trong túi áo bà ba. Bà nghĩ đến chiếc phong bì hồ sơ mang tên Green Mekong Foods con Hạnh đặt lên bàn sáng qua.

Và sâu hơn tất cả, bà nghĩ đến câu hỏi sắc như dao của con gái: “Mẹ bán mắm cả đời mà có gì?”

Câu nói ấy như cái dằm cắm sâu vào ngực. Bà nghe rõ từng thanh âm dằn dỗi, cay đắng của con. Bà cũng không phải không biết câu trả lời. Bà có căn nhà này che mưa nắng cho con khôn lớn, có sự thanh thản khi không ngửa tay xin xỏ ai một đồng. Nhưng làm sao giải thích cho một đứa con gái quen những con số kế toán hiểu được những điều không thể ghi vào sổ thu chi? Im lặng vốn là thói quen của người Huế, nhưng đêm nay, bà chợt thấy mình không biết phải bắt đầu từ đâu.

Tiếng ván gỗ kẽo kẹt trên gác lửng. Tiếng bước chân trần lần dò từng bậc cầu thang gỗ, nhẹ như lá rụng.

Diễm Phụng không quay đầu lại.