Chương 8: Hồ Sơ Thiếu Một Trang

Sau đêm hai mẹ con cùng ngồi lặng bên miệng chum, căn gác lửng chỉ còn tiếng bước chân con Hạnh thêm hai ngày ngắn ngủi. Tối Chủ Nhật, nó lặng lẽ kéo vali ra đầu ngõ đón xe ra sân bay Tân Sơn Nhất để kịp chuyến bay muộn về lại Hà Nội. Nó không chào từ biệt ồn ào, chỉ để lại trên mặt bàn gỗ chiếc phong bì dày của công ty thực phẩm kèm mẩu giấy ghi số điện thoại của Trần Minh Khải mà không nói thêm lời nào.

Sáng thứ Hai, Diễm Phụng thức dậy lúc bốn giờ. Gian bếp ba mươi hai mét vuông trở lại vẻ tĩnh mịch quen thuộc của suốt hai mươi năm qua.

Bà bước lại gần bàn, nhìn chiếc phong bì trắng còn nguyên nếp gấp dưới ánh đèn vàng lờ mờ. Từng ngón tay sạm màu muối khẽ chạm vào mặt giấy dày cộp chứa bản hợp đồng bốn trăm triệu đồng mà con gái cất công mang về. Bà không xé bỏ, cũng không mở ra xem bên trong viết những gì. Diễm Phụng gấp chiếc phong bì làm đôi, cho vào ngăn kéo chiếc bàn con dưới gầm chạn bát cùng mẩu giấy ghi số điện thoại, rồi đẩy mạnh vào trong. Tiếng then gỗ trượt khẽ một tiếng khô khốc.

Bà đậy nắp chiếc chum sành góc bếp, châm lửa đun ấm nước chè xanh rồi đem rổ hũ thủy tinh ra lu nước sau nhà rửa sạch.

Trời vừa hửng sáng, tiếng dép lẹp kẹp quen thuộc đã dừng trước cửa. Ông Lành bước vào. Hôm nay ông mặc chiếc áo thun có cổ màu xám tro, phẳng phiu còn hằn nếp gấp, miệng không ngậm que tăm như mọi bữa.

Ông kéo ghế ngồi xuống, đưa mắt ngước lên gác lửng trống trơn:

“Con Hạnh bay rồi hả bà?”

“Tối qua,” Diễm Phụng rót chén nước chè đưa sang. “Nó bay chuyến chín giờ đêm.”

Ông Lành nhấp một ngụm chè nóng rồi nhìn thẳng vào bà, giọng hạ thấp:

“Hôm nay đầu tuần, bà thu xếp đi, tui dắt bà lên phường.”

Diễm Phụng ngẩng lên:

“Lên trển mần chi?”

“Lên coi hồ sơ giải tỏa,” ông Lành gõ nhẹ đầu ngón tay xuống mặt bàn. “Bà quên thời trẻ tui từng làm thư ký tổ dân phố bên Đa Kao mười mấy năm rồi sao? Trước khi dạt về hẻm này sửa xe, mấy thủ tục thu hồi đất tui rành rẽ lắm. Một bộ hồ sơ hợp lệ bắt buộc phải có đầy đủ: bản vẽ chỉ giới đường đỏ, phương án đền bù, và biên bản họp lấy ý kiến của toàn thể cư dân. Đùng một cái dán giấy ép người ta dọn đi trong sáu tháng, tui chắc có uẩn khúc. Luật cho phép dân tới xem theo quyền tiếp cận thông tin, việc gì phải ngồi nhà thấp thỏm?”

Bà Phụng nhìn chén nước chè tỏa khói. Lời lẽ dứt khoát của người thợ già đánh thức nỗi trăn trở mấy ngày nay trong ngực bà. Căn nhà này và mẻ mắm gia truyền không thể cứ thế phó mặc cho tờ thông báo dán ngoài đầu hẻm.

Bà khẽ gật đầu:

“Được, để tui thay cái áo.”

Hai mươi phút sau, Diễm Phụng mặc chiếc áo bà ba kẻ sọc xanh trắng tề chỉnh, cài then cửa cẩn thận rồi cùng ông Lành rảo bước ra ngõ. Buổi sớm, hẻm 47 rộn rã tiếng máy xe, tiếng cạo chảo bánh tiêu và mùi cà phê thơm lừng bay ra từ những khung cửa sổ mở hé. Hai người đi qua gốc cây trứng cá, xuyên qua con hẻm dài hơn trăm mét rồi hòa vào dòng xe cộ trên đường Phan Văn Trị.

Trụ sở Ủy ban nhân dân phường 11 sáng đầu tuần khá vắng vẻ. Hơi lạnh từ mấy chiếc máy điều hòa phả ra khiến Diễm Phụng thấy ngột ngạt hơn cả gian bếp kín gió của mình.

Tại quầy quản lý đô thị và địa chính, một nam nhân viên trẻ mặc sơ mi xanh lơ ngước lên:

“Hai bác cần làm thủ tục gì ạ?”

Ông Lành bước lên, chống hai tay lên mép quầy, nói rành rẽ:

“Chào chú. Tui với bà đây là cư dân hẻm 47. Vừa rồi có thông báo thu hồi đất mở đường, nay tụi tui tới xin trích lục xem hồ sơ quy hoạch chi tiết và các văn bản liên quan, theo đúng quyền tiếp cận thông tin của công dân.”

Cậu nhân viên ngớ người, ánh mắt lướt qua đôi dép lê cũ của ông Lành rồi dừng lại trên chiếc áo bà ba của Diễm Phụng. Dường như cậu không ngờ hai người già xóm lao động lại dùng đúng thuật ngữ hành chính như vậy.

Cậu ta ngập ngừng:

“Dạ... hồ sơ dự án do Ban bồi thường quận chủ trì, phường chỉ phối hợp niêm yết thôi bác.”

“Phường phối hợp thì phường phải lưu trữ trích lục và phương án lấy ý kiến dân cư tại địa bàn,” ông Lành đáp ngay, giọng chắc nịch. “Tụi tui chỉ xin xem phần tài liệu thuộc thẩm quyền công khai. Chú cứ kiểm tra lại quy định.”

Cậu nhân viên bối rối đứng dậy:

“Dạ, hai bác ngồi chờ chút, để con vào báo cáo lãnh đạo.”

Diễm Phụng ngồi xuống băng ghế nhựa, hai tay đặt ngay ngắn trên đùi. Những khớp ngón nổi to vì năm tháng lao động đan chặt vào nhau. Bà nhìn căn phòng sáng trưng và những tập hồ sơ chất đống trên kệ. Ở nơi giấy tờ quyết định số phận một xóm nhỏ này, con người dường như chỉ là những con số đo đạc trên bản đồ.

Hai mươi phút sau, cậu nhân viên quay ra, mang theo cặp bìa nhựa màu xanh lá:

“Lãnh đạo đồng ý cho hai bác xem bản trích lục phương án tuyến và báo cáo hiện trạng tại chỗ. Quy định là không được chụp hình hay mang ra ngoài phòng tiếp dân ạ.”

“Cảm ơn chú,” ông Lành mở tập hồ sơ ngay trên mặt quầy.

Diễm Phụng ghé mắt nhìn theo ngón tay ông Lành lật từng trang giấy A4 thơm mùi mực. Trang đầu là quyết định chủ trương mở rộng lộ giới đường Phan Văn Trị của quận. Trang tiếp là bản vẽ sơ đồ tim tuyến với vệt mực đỏ vạch thẳng cắt qua đoạn ngoài hẻm 47, rồi đến bảng kê diện tích dự kiến thu hồi của từng hộ.