Chương 15: Vượt Dốc Trong Mưa

Tiếng sấm sét rền rĩ suốt đêm cuối cùng cũng chịu lùi dần về phía bên kia dãy núi đá biên giới. Bên khung cửa sổ nhà sàn, cụ Triệu Vĩnh Nghiệp khẽ buông vạt áo chàm, mắt đăm đăm nhìn về phía vách Thau Chua mờ ảo trong màn sương trắng đục. Hơi nước sau trận mưa rào đầu thu xộc vào gian buồng, mang theo mùi ngai ngái nồng nặc của đất sét bị xới tung và lá mục thối rữa dưới thung lũng.

Gió lạnh rít qua kẽ ván nứa nghe như tiếng thở dài nghẹn ứ. Cụ Triệu xoay người, hạ bấc ngọn đèn bão trên chõng tre cho ngọn lửa thu nhỏ lại chỉ bằng hạt đỗ, rồi bước khẽ tới bên chiếc phản nơi Bằng vừa choàng tỉnh giấc.

— Dậy thôi, chú Bằng. Sắp sáng rõ mặt người rồi.

Bằng vội dụi mắt, chiếc áo sơ mi công nhân nhăn nhúm vì qua một đêm chập chờn lo nghĩ. Anh nhìn ra ngoài trời, giọng còn ngái ngủ nhưng thoáng vẻ âu lo:

— Mưa tạnh rồi hả cụ? Đường đất sau cơn mưa thế này thì trơn như đổ mỡ, dân bản chắc chưa ai dám ra đồng sớm đâu.

— Chính vì đường trơn nên ta mới phải đi ngay lúc này — Cụ Triệu khẽ gật đầu, râu cằm bạc cước rung nhẹ theo từng tiếng nói trầm đục — Đêm qua kẻ gian châm lửa đốt xưởng nứa không thành, lại gặp trận mưa lớn thế này, tai mắt của lũ người Đội 2 hay đám chân gỗ của thầy mo Phử đều sẽ lười biếng mà rúc trong lán trại sưởi lửa. Chúng đinh ninh sau đám cháy hụt và cơn mưa quất rát mặt, lão già bảy mươi bảy tuổi này chỉ biết ngồi co ro bên bếp. Đây là lúc chúng lơ là nhất.

Cụ Triệu bước lại góc buồng, nhấc hai khúc gỗ dẻ nặng trịch chắn cửa sang một bên, kéo tấm chiếu cói cũ ra. Bảy gióng tre gai ngâm ba mùa rét hiện ra dưới ánh sáng vàng le lói, thớ cật xanh thẫm đanh quánh như sừng, không hề vương một tì vết. Khung treo bằng gỗ nghiến lõi đực màu nâu sẫm cũng nằm im lìm bên cạnh.

Hai người nhanh chóng bắt tay vào việc. Cụ Triệu lấy hai chiếc gùi nứa đan dày cật mà cụ đã chuẩn bị từ trước mùa măng. Từng gióng tre gai được quấn chặt bằng những túm rơm khô để tránh va đập vào nhau phát ra tiếng động, sau đó khéo léo xếp đứng vào lòng gùi. Gióng chủ chốt dài năm gang tay được đặt cẩn thận ở chiếc gùi của cụ Triệu, nơi cụ có thể kiểm soát từng cử động của tấm lưng già nua. Phía trên miệng gùi, cụ rải một lớp lá dong rừng, rồi chất lên đó từng bó măng vầu tươi bẻ sẵn dưới gầm sàn cùng những cành củi dẻ khô chẻ nhỏ.

Ngắm nghía hai chiếc gùi đã được ngụy trang kín ghẽ tựa như mớ đồ đi rừng của người đi kiếm củi sớm, cụ Triệu đưa cho Bằng một đoạn gậy vầu vót nhọn đầu:

— Chú khoác gùi ngắn, cầm thêm cây gậy này mà chống. Nếu có gặp ai đi làm đồng sớm hỏi thăm, cứ bảo lão Nghiệp dẫn cán bộ lên rừng vầu bẻ măng cải thiện bữa ăn.

Bằng gật đầu, cẩn thận luồn hai quai gùi bện bằng vỏ cây rừng qua vai. Hai bóng người lặng lẽ bước xuống từng bậc thang gỗ nghiến của ngôi nhà sàn, lách qua cổng rào dâm bụt rồi hòa vào màn sương sớm còn mịt mùng hơi lạnh.

Bản Nặm Sương lúc này hãy còn chìm trong im lìm. Những nếp nhà trình tường đất nện nép dưới chân núi đóng chặt cửa then cài, khói bếp chỉ mới le lói bốc lên từ vài mái ngói âm dương thâm u. Không đi theo con đường mòn dẫn qua trạm gác Đội 1, cụ Triệu dẫn Bằng vòng ra sau đồi quế hợp tác xã, men theo bờ con suối cạn cằn cỗi toàn sỏi đá nham nhở.

Nước mưa từ trên đỉnh núi đá vẫn cuồn cuộn chảy xuống lòng suối, biến lớp đất sét đỏ đặc thù của vùng này thành một thứ bùn nhão quánh, trơn trượt khôn cùng. Đôi chân cụ Triệu đi dép cao su đúc, từng ngón chân bấm chặt lấy lòng dép ghì trên mặt đá trơn. Chiếc gùi nặng kéo trĩu đôi vai gầy guộc, nhưng tấm lưng cụ vẫn thẳng tắp như thân bương rừng.

Đến chân vách Thau Chua, con suối cạn chấm dứt trước một bờ vực dựng đứng lởm chởm đá tai mèo sắc như dao cạo. Màn sương muối bao phủ lấy những hốc đá lở loét khiến lối lên càng thêm hiểm trở. Gió luồn qua vách đá thổi bạt từng vạt áo chàm, táp vào mặt những giọt nước mưa đọng lại trên cành sau sau buốt lạnh thấu xương.