Chương 2: Thước Đo Vi Chấn Đơn Sơ

Mực nước bùn sụt xuống mang theo tiếng hút ùng ục ghê người từ lòng giếng sâu hoắm. Mặt đất dưới chân khẽ hẫng đi một nhịp vô hình, tựa như tảng đá mẹ nâng đỡ cả thung lũng vừa toác ra một đường rạn hiểm ác.

Đám đông quanh bờ giếng hoảng hốt lùi dạt ra sau, mấy bà lão đánh rơi cả bát sành xuống nền sỏi vỡ toang.

"Lùi lại hết! Đừng ai đứng gần miệng giếng!" Khắc Minh quát lớn, thanh âm già nua đanh thép chém ngang sự hoảng loạn của dân làng. Lão nhanh tay thu sợi dây gai, kéo quả dọi đồng đỏ ướt đẫm bùn sét tanh nồng lên bờ. Ngón tay lão miết nhẹ lên thân đồng, cảm nhận những đợt tê rần li ti vẫn chưa dứt hẳn trên kim loại.

Lão quay sang hai đồ đệ, dứt khoát phân phó: "A Hạc, Thạch Đầu, thu đồ về xưởng ngay!"

Rảo bước nhanh trên con dốc đá lởm chởm dẫn về xưởng Lã Gia Thiết Thợ Hướng, tấm lưng còng của lão thợ già dường như thẳng hơn thường lệ. Khắc Minh hiểu rõ, cú sụt ba tấc nước vừa rồi là dấu hiệu của một khoảng rỗng mới hình thành trong lòng đứt gãy ngầm. Không thể ngồi yên chờ thảm họa giáng xuống đầu vạn con người, lão cần một công cụ thực nghiệm để nắm bắt chính xác từng nhịp thở ngầm của đất đá.

Vừa bước qua ngạch cửa gỗ, Khắc Minh liền buông chiếc gậy xoan đào sang bên, quay sang dặn dò:

"Thạch Đầu, con dọn sạch chiếc bàn đá xanh góc buồng trong. Tìm cho thầy mấy thanh đồng phế liệu còn thẳng thớ, một thanh then sắt dài nửa thước và mẩu thép tôi cứng nhất trong hòm đồ cũ. A Hạc, con gom tro rơm mịn cùng muội than dưới đáy chảo gang, đem rây qua vải mỏng rồi đổ đều lên chiếc đĩa gốm mộc."

Hai đứa trẻ thấy vẻ mặt nghiêm nghị của sư phụ thì chẳng dám chậm trễ nửa khắc. Thạch Đầu xốc lại đai lưng, bắp tay cuồn cuộn lật tung hòm đồ nghề, tìm ra thanh then sắt dày dặn cùng một thanh đục thép đã mòn vẹt. A Hạc nhanh thoăn thoắt mang rây vải ra sau chái bếp, nhặt nhạnh từng nhúm muội than đen kịt, cẩn thận rải một lớp mỏng mịn màng như nhung lên lòng đĩa gốm tròn.

Khắc Minh ngồi xuống chiếc ghế đẩu, châm ngọn đèn dầu lạc. Bàn tay một trăm năm mươi mốt tuổi cầm chiếc giũa thép bắt đầu mài nhẵn đuôi mẩu đục cũ. Từng nhát giũa điềm tĩnh, dứt khoát phát ra tiếng ken két đều đặn. Dưới ngón tay chai sần đầy sẹo nhiệt luyện, mẩu thép thô ráp dần thu nhỏ lại thành một trục kim nhọn hoắt, mảnh dẻo như râu tôm nhưng vô cùng cứng cáp.

Lão thợ già lắp ghép bốn thanh gỗ thông già dựng thành một khung giá hình chữ môn vững chãi, bốn chân gắn chì nặng áp chặt xuống mặt bàn đá xanh mài phẳng. Ở xà ngang phía trên, Khắc Minh cột chặt sợi tơ tằm bện kép, treo lơ lửng quả dọi đồng đỏ nặng nửa cân vừa rửa sạch bùn đất. Dưới đáy quả dọi, lão dùng chốt hãm cố định một tay đòn bằng đồng thanh nhẹ như cánh ve, đầu mút gắn mũi kim thép tôi nhọn.

Đầu mũi kim rủ xuống, vừa vặn tỳ nhẹ như tơ lên lớp muội than mịn trong lòng đĩa gốm.

"Sư phụ, đây là cơ quan gì vậy?" A Hạc nín thở ngắm nhìn cỗ máy kỳ lạ, đôi mắt tròn xoe đầy tò mò.

"Đây là thước đo độ dằn của đất," Khắc Minh khẽ đáp, ánh mắt chăm chú canh chỉnh then cài đối trọng. "Quả dọi nặng bằng đồng có tính ì, khi mặt đất chao đảo, khung gỗ và đĩa gốm gắn liền với nền đá sẽ rung theo đất, nhưng quả dọi treo lơ lửng lại muốn giữ nguyên vị trí cũ. Chênh lệch ấy sẽ khiến đầu kim thép vạch ra tung tích của mạch đất lên lớp muội than này."

Đúng lúc đó, tấm mành trúc ngoài cửa khẽ lay động. Một mùi thơm dìu dịu của vỏ quế và ngải cứu khô theo làn gió ùa vào. Thẩm nương bước vào, tay xách chiếc làn mây đựng mấy hũ sành nhỏ.

"Lã lão ca, nghe người ta đồn giếng đá sụt nước, lũ thú bò loạn, tôi đoán thể nào khớp xương của ông cũng nhức mỏi nên mang chai rượu thuốc xoa bóp sang đây." Thẩm nương đặt hũ rượu xuống bàn, rồi đưa mắt nhìn cỗ khung gỗ kỳ dị cùng đĩa muội than đen nhánh. "Cả thầy lẫn trò lại hì hục bày biện trò gì thế này?"