Chương 10: Vượt lũ giữ mầm xanh

Hơi nước buốt lạnh tạt thẳng vào mặt cụ Trực khi mảng đất bờ suối sụt ụp xuống. Đuốc lửa rơi tõm vào dòng xoáy, xèo lên một tiếng ngắn ngủi rồi tắt ngấm, bỏ lại khoảng tối nhờ nhờ giữa cơn mưa như trút. Thân mình cụ già chín mươi tư tuổi trượt dốc theo khối bùn nhão, lồng ngực thót lại trong khoảnh khắc hụt chân.

“Ông nội!”

“Cụ Trực!”

Hai tiếng hô thất thanh xé toạc tiếng sấm rền. Từ mép mương xả lũ, bóng thằng Tỏ lao vụt tới như một con hoẵng rừng vượt thác, hai cánh tay cuồn cuộn vươn ra trong nước xiết. Cùng lúc ấy, một bàn tay thô ráp khác từ trên gờ đá chộp lấy mép áo chàm của cụ. Chủ nhiệm Bùi Khắc Chẩm, người vừa lội bì bõm chạy tới kiểm tra an toàn đê đập, đã quăng phắt chiếc xẻng sắt, nhoài hẳn nửa thân trên qua mép sạt lở.

Bàn tay Chẩm giật mạnh vai áo, còn Tỏ đã kịp luồn cả bắp tay rắn chắc qua nách ông nội, dùng cả tấm lưng vạm vỡ chặn đứng đà trôi. Hai luồng sức vóc ghì chặt lấy thân hình quắt queo, nhấc bổng cụ già ra khỏi mép nước gầm réo sủi bọt đục ngầu.

“Đỡ cụ lên gò đất mau!” Giọng Chẩm lạc đi trong tiếng gió rít, bàn tay kéo cụ Trực run lên bần bật vì dùng hết sức bình sinh.

Hai người vừa kéo vừa dìu cụ Trực bước lùi lên mô đất cao ráo, nơi rễ cây dại đan dày giữ cho đất không bị xói lở. Thảo hớt hải chạy tới, vội vã đưa vạt áo chàm khô ráo che chắn sau lưng cụ, giọng run rẩy:

“Cụ có đau ở đâu không cụ ơi?”

Cụ Trực ho sặc sụa vài tiếng vì ngụm nước mưa buốt lạnh tạt qua cổ họng, nhưng đôi mắt tinh anh lập tức hướng thẳng xuống mặt nước cuồn cuộn. Tay cụ vẫn siết chặt chiếc gậy trúc đực lấm lem bùn đỏ, hoàn toàn không màng đến ống quần ướt sũng dán chặt vào da thịt. Cụ gạt nhẹ bàn tay Thảo đang đỡ mình, giơ gậy chỉ thẳng về phía góc đập phụ kẹp giữa hai vỉa đá:

“Tao không sao! Đừng lo cho cái thân già này! Nhìn kìa, nước dồn về eo suối quá nhanh, bờ kè chính không chịu nổi ba đợt sóng nữa đâu! Chú Chẩm, thằng Tỏ, nghe tao dặn đây!”

Chẩm quệt dòng nước mưa cay xè trên trán, chiếc kính râm buộc dây thép thường ngày đã bị ông nhét vội vào túi ngực áo đại cán từ lúc nào, để lộ đôi mắt sâu hoắm căng thẳng tột độ:

“Cháu nghe đây cụ! Giờ tính sao hả cụ?”

“Đập chính phải giữ để lấy đất ẩm nuôi cây, không được để vỡ!” Cụ Trực nói rành rọt từng tiếng, hơi thở gấp gáp nhưng khẩu khí đanh thép. “Phải phá ngay góc đập đá phụ mé tay trái! Chỗ đó có lạch đất cát cũ chảy ngoằn ngoèo sang bãi sỏi cuội cạn. Hai người hợp sức bẩy hàng đá con ở chân góc đập ra, mở rộng họng xả cho dòng lũ bẻ hướng! Nước chia đôi luồng thì mương này mới thoát kịp, vạt nương mới không bị cuốn trôi!”

Chẩm không đắn đo lấy nửa chớp mắt. Vẻ trịch thượng, khuôn thước của người đứng đầu hợp tác xã hoàn toàn biến mất trong làn mưa xối xả. Ông quay ngoắt lại, hét lớn về phía mấy dân quân và trai bản đang cầm cuốc đứng ngơ ngác:

“Nghe cụ Trực chỉ huy! Thiết, Luân, cầm xà beng lại đây! Thằng Tỏ, vác búa tạ theo tôi!”

Chẩm lao phăng phăng xuống mép nước, đôi dép lốp tuột ra khỏi chân cũng chẳng thèm nhặt lại. Đôi chân trần của người đàn ông bốn mươi tám tuổi bập sâu vào sỏi nhọn, cùng Tỏ áp sát góc đập phụ. Dòng nước dữ dội quất từng đợt bọt trắng vào hông họ. Tỏ gầm lên, vung búa tạ nện chan chát vào chiếc nêm đá then chốt ở góc đập.

“Một, hai, ba… bẩy!”