Chương 7: Mượn đá be bờ

Tiếng kẻng sắt dồn dập vang lên từng hồi chát chúa, kéo theo những tiếng bước chân rầm rập cùng tiếng la ó thất thanh từ triền dốc trên dội xuống. Cụ Mâu Thế Trực đứng trên gờ đá, chống gậy trúc nhìn ra con đường mòn dẫn vào xóm. Một đám đông xã viên tay xách thùng gỗ, nách cắp xô tôn, gánh gồng kĩu kịt đang nháo nhào chạy thốc xuống lòng suối cạn Vó Boong.

“Cạn rồi! Giếng khơi ngọn đồi trên cạn kiệt đến đáy bùn rồi!”

Tiếng bác Luận đầu ngõ thở không ra hơi, đập đập chiếc gầu sắt móp méo vào thành thùng: “Cả bản trông vào cái mó nước đầu đồi, trưa nay đùn ra toàn đất đỏ quạch rồi tắt ngấm. Nghe tiếng nước róc rách dưới này, bà con ơi mau múc kẻo hết!”

Đám đông mấy chục con người nhào tới mép mương, xô đẩy nhau làm bùn đất rớt tung tóe. Mấy người đàn bà quáng quàng sục thẳng đáy thùng xuống dòng nước vừa khơi thông, khiến vệt nước ngầm đang trong vắt bỗng chốc đục ngầu, cuộn đỏ phù sa.

“Khoan đã! Dừng tay lại!” Thằng Tỏ nóng mắt, giơ cán xà beng định nhảy bổ ra chặn lối nhưng cụ Trực đã vội đặt bàn tay gân guốc lên vai cháu.

Cụ Trực bước tới trước bờ rãnh, nện mạnh đầu gậy trúc xuống nền đất cứng. Đôi mắt già nua quắc lên nghiêm nghị, giọng cụ cất lên trầm ấm mà vang rền, át đi tiếng ồn ã:

“Bà con đứng lùi lại! Nước từ lòng núi chảy ra không bao giờ tắt nếu biết đường giữ. Cứ chen lấn, sục bùn sục cát thế này thì nước tắc ngược vào khe đá, đến một giọt lót giọng cũng chẳng còn mà uống!”

Nghe tiếng cụ già chín mươi tư tuổi, đám đông bỗng chựng lại. Những đôi mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ và khát cháy nhìn cụ Trực ái ngại. Cụ đưa tay vuốt chòm râu bạc, chậm rãi phân giải:

“Bà con chia làm hai hàng. Hàng có thùng xô sạch thì lên sát miệng mó hứng nước ăn, nước nấu cơm trước. Hàng gánh thùng bẩn thì đợi nước chảy tràn xuống rãnh dưới gạn lấy nước tắm giặt, cho trâu bò uống. Thằng Thiết, thằng Luân đứng đầu miệng mó giữ trật tự, ai múc xong hai thùng thì nhường cho nhà sau. Nước còn chảy mãi, không ai phải nhịn khát trưa nay đâu mà lo!”

Lời già làng nói như gỡ từng mối chỉ rối trong lòng mọi người. Đám đông lập tức trật tự xếp thành hai hàng dọc theo chân vách. Dòng nước ngầm từ ruột núi Khau Vang sau vài phút lắng lại tiếp tục phun trào tinh khiết, từng thùng nước trong vắt được chuyền tay nhau mang về các nếp nhà sàn, làm rạng rỡ những khuôn mặt khắc khổ.

Nhìn dòng nước chảy tràn qua lòng mương đất rồi nhanh chóng ngấm lặn vào dải sỏi cát khô khốc ven suối cạn, cụ Trực chau mày. Đất cằn đói nước như miệng hùm há hốc, nếu cứ để dòng nước tự do rỉ qua bãi đá sắc lởm chởm thì chưa kịp đến ruộng dong đã hao hụt gần hết.

Cụ Trực quay sang Tỏ, bảo rành rọt:

“Tỏ, mày cùng mấy đứa khỏe chân vác dao quắm lên bụi bương già sau bờ rào chặt cho tao mươi cây bương đực. Bương bánh tẻ thì dẻo nhưng bương già ruột rỗng, vỏ đanh như sắt, đem bổ đôi đục bỏ đốt làm máng dẫn. Mượn lòng bương đưa nước vượt qua bãi đá cuội này thì không sợ thất thoát lấy một gáo.”

“Cháu đi ngay!” Tỏ quệt mồ hôi trán, cùng hai đứa trai bản lao nhanh về phía bụi bương.

Chỉ tàn một tuần trà, những thân bương già ngả màu vàng sẫm đã được kéo về chân bãi. Dưới lưỡi dao quắm sắc lẹm của đám trai bản, từng cây bương bị bổ đôi ngoan ngoãn toác ra, bộc lộ lòng máng nhẵn thín. Tỏ dùng đục phạt phẳng từng mắt đốt, rồi theo lời ông nội, nối từng đoạn máng bằng dây lạt giang dẻo quánh, gác lên những chạc ổi rừng cắm dọc triền dốc.