Chương 8: Cam kết trước sân đình

Chủ nhiệm Bùi Khắc Chẩm sải những bước gấp gáp qua bãi sỏi, dừng phắt lại ngay đầu bờ ranh hai sào dong non. Hai người dân quân khoác súng kíp chéo vai cũng dừng gót, mặt đăm đăm nhìn đám thanh niên đang lấm lem bùn đất. Bàn tay Chẩm lần vào túi áo đại cán, rút ra một tờ giấy gấp tư đã ố vàng mép rách cùng chiếc bút máy cài nắp sắt, giơ mạnh lên không trung.

“Tất cả dừng tay lại!” Giọng Chẩm đanh thép, vang rền át cả tiếng nước róc rách trong máng bương. “Hợp tác xã đã có lệnh triệu tập khẩn cấp. Ai cho phép các đồng chí tự tiện đục đá chân vách núi, nắn dòng mó ngầm rồi be bờ dẫn nước vào bãi bồi này? Đây là hành vi tùy tiện, phá vỡ quy hoạch thủy lợi chung của toàn xã!”

Bà con lối xóm vừa gánh xong thùng nước ăn liền dạt sang hai bên, nơm nớp ngó chừng. Chẩm đẩy gọng kính râm buộc dây thép lên sát sống mũi, ngón tay run run vì tức giận chỉ thẳng vào hệ thống máng bương:

“Kế hoạch của huyện giao rõ ràng: hạn hán thì toàn lực tập trung vét lòng suối Vó Boong để cứu nương ngô tập thể xóm trên! Tự ý đục mó Khau Vang, nước chảy tràn lan thế này lỡ tụt mạch ngầm thì nương ngô đội một lấy gì sống? Biên bản vi phạm kỷ luật lao động đây! Tôi yêu cầu dỡ bỏ ngay toàn bộ máng nứa, san lấp bờ be đá cuội, cuốc hết hai sào mầm dong rừng này đi để trả lại mặt bằng sỏi đá nguyên trạng!”

Lời vừa dứt, hai người dân quân liền dợm bước tiến lên, nòng súng kíp va vào khuy sắt kêu lách cách.

“Chú Chẩm! Chú đừng có ép người quá đáng!”

Thằng Tỏ gầm lên một tiếng, hai cánh tay gân guốc nổi phồng, bàn tay siết chặt cán cuốc đến trắng bệch đầu ngón. Nó bước xộc tới chắn trước vạt mầm xanh, mắt đỏ ngầu giận dữ:

“Bao nhiêu ngày nắng cháy, nương ngô trên đồi đã héo rũ đến tận gốc, chú bắt dân bản vét cát trơ đáy thì đào đâu ra nước? Nhờ ông nội tôi chỉ chỗ chẻ đá, mó nước mới đùn ra cứu khát cho xóm dưới. Công sức chúng tôi thức trắng cữ sớm dầm cữ trưa, nhặt từng hòn sỏi be bờ, chú bảo cuốc là cuốc thế nào?”

Mấy đứa trai bản như Thiết, Luân cũng nắm chặt xà beng, nêm gỗ, quây lại sau lưng Tỏ. Khí thế bừng bừng chực bùng nổ thành một trận ẩu đả ngay mép nước.

Thấy Chẩm biến sắc lùi lại nửa bước trong khi hai dân quân đưa tay toan kéo bao súng, cụ Mâu Thế Trực liền giậm mạnh đầu gậy trúc đực xuống nền đá cuội.

“Cạch!”

Một tiếng gõ khô khốc vang lên, dứt khoát và đanh gọn. Cụ Trực chậm rãi bước lên phía trước, thân hình gầy guộc quắt queo nhưng thẳng tắp như cây nghiến già, đứng chắn ngang giữa lưỡi cuốc của thằng cháu nội và họng súng kíp của dân quân. Đôi mắt tinh anh của cụ quét qua từng gương mặt đang hừng hực lửa giận, rồi dừng lại trên người Chẩm.

“Tỏ! Buông cán cuốc xuống!” Cụ Trực quát khẽ, giọng trầm ấm mà chứa đựng uy lực khiến thằng Tỏ dù đang nghẹn ứ uất ức cũng phải nghiến răng hạ lưỡi cuốc chạm đất.

Quay sang Chủ nhiệm Chẩm, cụ Trực khẽ vuốt chòm râu bạc dài đến ngực, cất giọng rành rọt:

“Chú Chẩm này. Tôi với chú đứng đây nói chuyện trước mặt dân bản, trước vong linh tổ tiên che chở trên vách Khau Vang. Năm xưa, thời kháng chiến chống Pháp, bố chú là ông Bùi Khắc Vạn cùng tôi chung một khẩu súng kíp, chung một nắm cơm sắn độn muối hột luồn rừng giữ đất làng này. Ngày ấy giặc càn qua, đốt sạch nương ngô bãi lúa, chính bố chú cùng tôi đã bới từng gốc củ mài, từng khóm dong riềng đỏ trên thung lũng đá vôi về giã bột chia cho từng nóc nhà sàn Nà Pùng cầm cự qua mùa giáp hạt. Chú lớn lên nhờ củ rừng ngậm nước sương núi, lẽ nào bây giờ làm cán bộ rồi lại quên sạch nguồn cội?”

Khuôn mặt chữ điền của Chẩm giật giật. Đôi môi thâm sạm của người chủ nhiệm mím chặt lại, ánh mắt sau tròng kính râm gãy gọng thoáng lay động khi nghe nhắc đến người cha quá cố.

Cụ Trực lại chỉ đầu gậy trúc về phía dòng nước đang lách qua máng bương róc rách:

“Chú bảo phá vỡ quy hoạch thủy lợi? Mạch nước mó Khau Vang nằm sâu trong ruột đá hoa cương, trước nay bị đá sụt bít lối nên nước ngầm chỉ rỉ ra rồi tự ngấm mất tăm dưới lòng cát ngầm, suối dưới vẫn trơ đáy. Đám trẻ khơi thông miệng mó, vừa chia nước mát cho bà con xóm dưới gánh về ăn, vừa mượn dòng nước thừa chảy tràn tưới tắm cho bãi dong. Nước ăn không thiếu một gáo, công điểm buổi chiều của hợp tác xã không thiếu một buổi, sao lại vội vàng quy kết là tự phát, phá hoại?”

Chẩm hắng giọng một tiếng khô khốc, giơ tờ biên bản lên cố giữ vẻ cứng rắn: