Chương 10: Vết Cạo Đêm Mưa

Thoạt nghe lời mẹ báo tin, cả gian thảo am như chao đảo giữa cơn giông chực đổ. Kỷ Du vội bước tới đỡ lấy đôi bờ vai gầy guộc đang run rẩy của mẹ, lòng thắt lại nỗi xót xa.

Cụ Kỷ Đức Viễn vẫn ngồi ngay ngắn trên chiếc chõng tre, chuỗi tràng hạt bách xanh trên tay khẽ dừng lại. Dẫu tàn nhang vừa rụng xuống mu bàn tay, ánh mắt cụ vẫn điềm tĩnh lạ thường. Nhấp một ngụm nước chè ấm, cụ ôn tồn bảo:

“Cháu dâu chớ hoảng. Kho thóc nghĩa thương của Kỷ thị là do Thủy tổ lập theo ân điển triều đình năm đời trước, có hương ước rành rành khắc trên bia đá đình làng, chuyên cứu đói mùa giáp hạt. Trần Bá Phụng dẫu là Huyện thừa cũng chỉ coi sóc hộ tịch và hình án, nếu không có công văn đóng dấu son của quan Tri phủ Vĩnh An thì chẳng kẻ nào được phép tự tiện cướp đoạt thóc cứu tế của trăm họ.”

Quay sang Kỷ Thuần Hạc đang đứng run rẩy bên mép chõng tre, cụ Đức Viễn đanh giọng:

“Chú Hạc, sớm mai hãy cùng các bô lão Ban kiểm sự ra chốt giữ trước cửa kho. Cứ lấy gia quy và hương ước ra cự tuyệt. Nếu sai nha mang đao trượng dọa dẫm, chú cứ dõng dạc đòi chúng trình công văn của Phủ đường. Phải giữ vững cửa kho cho lão đến giờ Ngọ, lão già này khắc có cách định đoạt.”

Kỷ Thuần Hạc vội vã dập đầu lĩnh mệnh. Kỷ Du đỡ mẹ quay về hậu trạch nghỉ ngơi, dặn gia nhân cài then cẩn mật rồi vội vã theo Thúc tổ trở lại gian từ đường.

Mưa bắt đầu trút xuống nặng hạt. Gió từ sông Thanh Khê thổi thốc qua khe liếp, làm rui mè trăm năm trên mái ngói mũi hài rầm rì chuyển động. Đêm khuya thanh vắng, Kỷ Du theo gót Thúc tổ bước vào gian tả vu tàng thư.

Cụ Đức Viễn châm ngọn đèn dầu sở đặt lên bàn lim sẫm màu. Ánh lửa bấc leo lét tỏa khói ấm, xua đi hơi ẩm mục ngai ngái. Cụ lấy chìa khóa đồng mở chiếc hòm gỗ thị khảm ốc xà cừ ở góc khuất, cẩn thận nâng ra một thếp sách ố vàng rồi ngoắc tay bảo Kỷ Du:

“Du nhi, con lại đây. Đêm nay lão cháu ta phải tra xét lại từng trang giấy cũ. Con hãy mở tập nhật ký tu thư mà cha con để lại trước chuyến kinh lý ra xem.”

Kỷ Du cung kính dạ một tiếng, hai tay đón lấy cuốn sổ bọc lụa xám. Lật giở từng trang giấy dó nện dập nổi hoa văn mây lượn, nhìn những nét chữ vuông vắn, cứng cáp của người cha quá cố, khóe mắt Kỷ Du bỗng cay xè. Từng nét mực tùng yên đen nhánh, thơm ngát mùi nhựa thông như gợi lại lời cha dặn năm nào: ngòi bút của kẻ tu thư phải ngay thẳng như thân trúc, tuyệt đối không được cong queo trước bổng lộc hay uy quyền.

Cụ Đức Viễn đeo chiếc kính viễn tròn gọng đồng mài mỏng bọc đồi mồi lên mắt, ngón tay lần theo từng dòng lạc khoản:

“Trước ngày đi kinh lý nửa năm, cha con phụng mệnh chỉnh lý cuốn phả ký để dâng biểu lên nha môn lưu chiếu. Việc tu thư cẩn mật, trong họ chỉ có cha con và Nhị thúc là người có khoa bảng, thông thạo văn từ. Con hãy xem kỹ những trang ghi chép về việc phụ tá xem có điều gì khuất tất.”

Kỷ Du ghé sát mắt nhìn theo ngón tay chỉ của Thúc tổ. Cậu cẩn thận rà soát từng dòng ghi chép nơi từ đường. Đột nhiên, ánh mắt Kỷ Du khựng lại trước những nét mực ghi vào đầu mùa hạ: “Ngày mùng tám tháng tư, Thuần Nghiệp sang phụ tá mài mực, sao lục chi phụ. Ta có việc làng phải ra đình tiếp khách, để Thuần Nghiệp ở lại trông coi gian tàng thư nửa canh giờ.”

Bốn hôm sau, lại có thêm dòng tương tự: “Ngày mười hai, Thuần Nghiệp nán lại đối chiếu đinh bộ Nhị chi đến tận canh ba mới về.”