Chương 5: Ba Ổ Khóa Đồng

Sương sớm bảng lảng phủ mờ những đường đao uốn cong trên mái ngói mũi hài của từ đường Kỷ thị. Mới đầu canh năm, tiếng chuông đồng từ ngôi cổ tự bên kia sông vừa dứt, khoảng sân gạch rêu phong đã vang lên tiếng guốc mộc và tiếng gậy chống lộc cộc. Toàn thể bô lão tộc biểu của mười hai chi nhánh trong họ đều tề tựu đông đủ, ngồi chật kín hai dãy trường kỷ gỗ gụ nơi gian tả và gian hữu. Khói trầm hương thoang thoảng quyện vào cái se lạnh chớm đông, phảng phất vẻ thâm nghiêm của nếp nhà năm đời gìn giữ thanh bạch.

Kỷ Thuần Nghiệp vận chiếc áo the hoa sẫm màu, tay lăm lăm quạt xương hổ phách, sải bước dẫn Kỷ Trọng Lễ vào thẳng chính điện. Khác với vẻ hung hăng cậy thế quan nha chiều hôm trước, sáng nay mặt gã tươi tỉnh, làm bộ đàng hoàng đĩnh đạc. Đi liền sau gã là Kỷ Thuần Hạc – bậc bô lão sáu mươi tám tuổi giữ chức Trưởng ban kiểm sự của dòng họ. Cụ Đức Viễn khẽ nheo đôi mắt già nua nhìn người em họ. Dáng người Thuần Hạc gầy gò, lưng hơi còng trong bộ áo the cũ sờn mép, chòm râu dê hoa râm xơ xác khẽ rung lên theo từng bước chân ngập ngừng. Ánh mắt ông ta dáo dác nhìn quanh, tuyệt nhiên né tránh hương án tổ tiên và không dám chạm vào ánh nhìn thấu suốt của cụ Đức Viễn.

Vừa an vị nơi dãy ghế đầu, Kỷ Thuần Nghiệp đã hắng giọng một tiếng thật vang, kín đáo đưa mắt ra hiệu cho Kỷ Thuần Hạc. Vị Trưởng ban kiểm sự lúng túng đứng dậy, hai bàn tay gầy gò run rẩy vân vê gấu áo, giọng nói ngập ngừng đứt quãng:

“Thưa... thưa Thúc phụ, thưa toàn thể các vị tộc biểu. Hôm qua chú Nghiệp có đưa bản sao phả ký do huyện nha phụng lập cho tôi xem qua. Chuyện huyết thống của cháu Du quả thực có nhiều lời dị nghị... Việc hương hỏa một trăm mẫu tế điền không thể để kẻ mập mờ danh phận trông coi. Chi bằng hôm nay nhân lúc bô lão tề tựu đông đủ, chúng ta mở tráp tàng thư, lấy cuốn Kỷ thị phả ký chính bản ra đối chứng cho rõ trắng đen.”

Một tràng xì xào lập tức nổi lên giữa gian từ đường. Mấy vị bô lão lớn tuổi nhìn nhau chau mày e ngại, còn đám con cháu chi thứ thì nhấp nhổm bàn tán so đo.

Cụ Kỷ Đức Viễn vẫn ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế trắc đặt sát hương án, tay lần từng hạt bách xanh nhẵn bóng. Đợi cho tiếng ồn ào lắng dần, cụ mới chầm chậm đứng dậy. Lưng cụ thẳng tắp như thân trúc, chòm râu cước rung nhẹ theo làn gió sớm lùa qua liếp cửa, toát lên phong thái uy nghiêm không thể lay chuyển.

Cụ nện nhẹ đầu gậy trúc xuống phiến đá thềm cao, cất giọng trầm vang dõng dạc:

“Chú Hạc! Chú là Trưởng ban kiểm sự, nắm giữ tộc quy, lẽ nào lại quên mất quy chế Thủy tổ định ra từ ngày dựng họ? Tráp gỗ lim đựng cuốn phả ký chính bản xưa nay vốn có ba ổ khóa đồng độc lập. Trưởng từ giữ chìa thứ nhất để gìn giữ tự khí; đích tôn thừa kế giữ chìa thứ hai để định danh phận chính thống; Trưởng ban kiểm sự giữ chìa thứ ba để coi sóc kỷ cương phép tắc. Ba người ba chìa, chỉ khi nào có việc đại tế trang nghiêm, hương đăng khấn cáo trước anh linh tổ tiên thì mới được đồng thuận tra chìa mở tráp. Đó là giềng mối tổ tiên lập ra để ngăn kẻ gian manh lén lút cạy phá, tráo trở chữ nghĩa của tiền nhân!”

Dứt lời, cụ chuyển ánh mắt sắc bén sang Kỷ Thuần Nghiệp, cất giọng răn đe:

“Chú Nghiệp vin cớ tờ trát và bản sao của Huyện thừa Trần Bá Phụng để ép mở tráp ngay tức khắc. Nhưng chú chớ quên điều lệ khắc trên bia đá từ đường: Nếu bản sao ngoại lai kia có sự sai lệch với chính bản tiên tổ để lại, thì kẻ tung tin vu khống, toan phế truất đích tôn, bôi nhọ hương hỏa sẽ bị khép vào tội đại nghịch! Toàn bộ chi thứ của kẻ đó sẽ bị truất quyền dự việc họ, tước bỏ phần hoa lợi tế điền, vĩnh viễn không được bước chân qua ngưỡng cửa từ đường! Chú có dám lấy cả sản nghiệp và danh dự chi Nhị phòng ra cam kết trước hương án này không?”

Từng lời đanh thép như búa bổ khiến nụ cười đắc ý trên mặt Kỷ Thuần Nghiệp lập tức đông cứng. Gã siết chặt thanh quạt hổ phách, trên trán rịn ra một lớp mồ hôi mỏng. Dẫu bụng dạ đã toan tính từ trước, nhưng đối diện với uy linh tổ tiên và lời cảnh cáo nghiêm khắc của bậc Trưởng từ, gã bất giác chột dạ, cổ họng nghẹn ứ không dám buông lời thề thốt.

Giữa lúc bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở, Kỷ Du trong bộ áo vải thô màu xám tro chịu tang chầm chậm bước ra giữa chiếu hoa. Thiếu niên mười sáu tuổi quỳ sụp xuống, lạy hương án ba lạy rồi đứng thẳng người. Nét mặt Kỷ Du còn đượm vẻ tang thương nhưng ánh mắt sáng ngời, lộ rõ cốt cách kiên nghị.

Kỷ Du đưa tay vào ngực áo, lấy ra chiếc chìa khóa đồng thau đúc nổi hoa văn rồng cuộn mà người cha quá cố truyền lại. Cậu nâng chìa khóa bằng cả hai tay, dõng dạc thưa: