Chương 6: Thớ Giấy Dó Cổ

Khi tiếng bước chân và tiếng bàn tán lao xao của các tộc biểu xa dần rồi chìm vào thinh lặng, gian từ đường thâm nghiêm chỉ còn lại hai ông cháu. Kỷ Du dõi mắt nhìn qua khe cửa liếp, thấy bóng dáng đẫy đà của Kỷ Thuần Nghiệp đang hậm hực vung vẩy thanh quạt xương hổ phách, sải bước ra khỏi cổng lớn cùng Kỷ Trọng Lễ. Cách đó không xa, Tam thúc Kỷ Thuần Hạc lầm lũi cúi đầu bước thấp bước cao, đôi bàn tay run rẩy vẫn ghì chặt lấy vạt áo trong như sợ đánh rơi một vật gì hệ trọng.

Nỗi xót xa dâng lên nghẹn đắng nơi lồng ngực Kỷ Du. Mới một tuần hương trước, người chú họ cùng chung huyết thống ấy còn run rẩy tra chiếc chìa khóa thứ ba vào ổ đồng, thần sắc hoảng loạn bất an như đang bị ai đó nắm thóp sau lưng.

“Du nhi, khép cánh then gỗ lại đi cháu.”

Tiếng gọi trầm ấm của Thúc tổ Kỷ Đức Viễn kéo Kỷ Du trở về với thực tại. Cậu vội vàng quay người, lễ phép cài chặt then ngang cánh cửa bức bàn rồi bước tới bên cụ. Cụ Đức Viễn đứng lặng trước hương án, chắp tay khấn tạ tiên linh một tuần nhang ngắn, đoạn quay sang nhìn cậu bằng ánh mắt bao dung nhưng kiên định:

“Bốn mươi chín ngày đình chiến không phải để ngồi thở dài hay trông chờ vào lòng trắc ẩn của kẻ tham tàn. Muốn giữ được nếp nhà, cháu phải hiểu rõ cội rễ từng vật phẩm tổ tiên truyền lại. Đi theo lão vào gian văn thư.”

Kỷ Du khẽ dạ một tiếng, bước theo từng nhịp chân khoan thai của Thúc tổ sang gian tả vu. Nơi đây là chốn lưu giữ văn khế, hương ước và các bản phả phụ của Kỷ thị qua năm đời. Không khí trong gian phòng thoang thoảng mùi gỗ lim quyện với hương trầm bài và mùi ngai ngái quen thuộc của giấy mực đã nhuốm màu năm tháng. Trên chiếc kệ gỗ thị kê sát vách, tráp phả ký chính bản bằng gỗ lim ngâm dầu trẩu đang nằm yên vị dưới ba lớp khóa đồng sáng loáng, mép nắp dán chặt những dải giấy bản niêm phong đỏ thắm vết triện của mười hai chi.

Cụ Đức Viễn không vội tới gần chiếc tráp thiêng. Cụ đi đến góc phòng, dùng bấc khô khêu ngọn đèn dầu sở đặt trên chiếc bàn trà chân quỳ. Ngọn lửa bừng lên xua bớt hơi lạnh ẩm mốc chớm đông, hắt bóng hai chiếc lưng áo lên vách ván sẫm màu. Cụ kéo chiếc ghế con bằng tre già, bảo Kỷ Du:

“Ngồi xuống đây, cháu Du.”

Chờ Kỷ Du ngồi ngay ngắn, cụ Đức Viễn chầm chậm mở chiếc hòm gỗ nhỏ đặt dưới chân giá sách. Cụ nâng ra một thếp giấy bọc trong mảnh lụa điều đã bạc màu, nhẹ nhàng đặt lên mặt bàn rồi dỡ từng nếp gấp.

“Cháu hãy đưa tay chạm vào thớ giấy này xem.”

Kỷ Du cẩn trọng giơ tay. Những đầu ngón tay thiếu niên chạm vào mặt giấy màu ngà xốp mịn. Trái với những tờ giấy viết thông thường ngoài chợ, thếp giấy này cho cảm giác mềm mại như lụa nhưng lại vô cùng đanh chắc. Kỷ Du ghé sát mắt nhìn, nhận thấy trên bề mặt giấy không hề có lớp hồ bở mục; từng sợi gân giấy mảnh mai đan cài chằng chịt vào nhau tự nhiên như mạng nhện, dẻo dai khôn xiết. Khi cậu khẽ đưa mép giấy lên gần mũi, một mùi thơm thanh tao, dịu nhẹ phảng phất hơi hướng vỏ cây rừng ngâm nước suối lập tức lan tỏa.

“Đây là giấy dó nện cổ, đúng không Thúc tổ?” Kỷ Du ngước nhìn cụ, cất giọng kính cẩn.

Cụ Đức Viễn khẽ mỉm cười, chòm râu bạc như cước khẽ rung rinh:

“Mắt cháu rất tinh. Loại giấy này được làm từ vỏ cây thụ bì mọc trên đỉnh núi đá cao, do chính tay phường thợ thủ công ngâm nước suối rừng ròng rã ba mùa trăng rồi mới đem giã bằng chày gỗ nghiến. Mỗi tờ giấy ngự dụng này khi hoàn thành đều có thớ dai mịn, bóng xốp, gân giấy đan xen tự nhiên. Trăm năm trước, Thủy tổ Kỷ thị nhờ lập công lớn chốn triều đình nên mới được ban thưởng mười thếp giấy quý này để chép cuốn phả ký truyền đời. Nước lũ dẫu ngập không làm tan rữa, gió bấc dẫu hanh không làm giòn gãy.”

Nói đoạn, cụ Đức Viễn quay sang lấy ra một tập giấy khác từ ngăn kéo bàn. Đó là xấp giấy màu vàng đục, bề mặt thô ráp lấm tấm những đốm đen li ti. Cụ đưa cho Kỷ Du một tờ, bảo cậu thử miết nhẹ.