Chương 12: Mây đen vần vũ đê sông

Tiếng kẻng đồng từ phía điếm canh đê bến Lũng gióng lên từng hồi chát chúa, dội qua màn mưa rào trắng xóa rồi đập thình thịch vào vách đá bờ hào. Gió quất nghiêng ngả rặng liễu già, bọt nước đục ngầu bắn tung lên mép cỏ.

Cụ Tô Hoài Trạch đứng tựa lưng vào thân liễu sần sùi, chiếc áo nâu sồng ướt sũng dính chặt vào bờ vai rắn rỏi như gỗ lim. Một trăm sáu mươi hai năm trên cõi đời, trải bao mùa bão bùng chìm nổi, tiếng kẻng giục đê đối với cụ chẳng hề xa lạ. Cụ ung dung nhai giập miếng trầu cay, miệng nhổ toẹt một bãi đỏ quạch hòa tan vào dòng nước xiết, đôi mắt lúng liếng nhìn ra con hào. Giữa làn mưa giông mịt mù, đàn ngỗng đúng mười tám con vẫn thong dong rẽ sóng. Con đầu đàn Đại Tướng Quân nghển cao cái cổ dài ngoẵng, chiếc mào đen bóng gồ lên như quả ổi sẻ, thỉnh thoảng lại vỗ cánh phành phạch làm nước bắn tung tóe sang mười bảy con ngỗng xám đang bơi kèm hai bên sườn. Loài chim nước này lạ lắm, trời càng giông bão sấm giật, chúng lại càng tỉnh táo, hễ thấy bóng người lạ lấp ló ven bờ là rít lên những tiếng khè sắc như dao cạo.

— Cụ Tô ơi! Lão trượng ơi!

Từ ngõ huyện đường chạy xộc ra, một bóng người gầy guộc lảo đảo lội qua vũng bùn non. Trần Nhật Minh đầu đội chiếc nón lá rách tươm mép, hai ống quần thụng màu cánh kiến xắn cao tận bẹn, chân quấn xà cạp vải thô lấm lem bùn đất. Chiếc áo quan ngày thường phẳng phiu nay ướt sũng dán chặt vào ngực, nhưng đôi mắt chàng vẫn sáng quắc, vẻ âu lo hiện rõ nơi vầng trán nhăn tít.

— Quan bác chạy gì mà như bị ma đuổi thế? — Cụ Tô cười khà khà, đưa tay vuốt chòm râu bạc ướt rượt chấm ngực — Coi chừng trượt chân ngã dập mũi xuống bãi bùn, thằng Đại Tướng Quân nó lại tưởng củ từ rơi xuống nước mà mổ cho một nhát!

Nhật Minh thở hổn hển, vịn vội vào cành liễu trĩu nước, gạt dòng nước mưa chảy ròng ròng trên mặt:

— Lão trượng còn đùa được sao! Tiếng kẻng báo nguy gióng liên hồi từ bến Lũng, nước sông dâng mấp mé mặt đê rồi. Bản quan vừa kiểm lại công quỹ, ngân khố nha môn cạn khô không còn nổi nửa quan tiền kẽm để bồi dưỡng dân phu. Khốn nỗi, thằng nhãi Biện Thăng nằm dưỡng thương ở Đỗ gia lại cho người phao tin nhảm, đồn rằng trời giáng mưa lũ là vì quan mới sát phạt ma cũ, khiến lòng người xóm Hào Bùn hoang mang cực độ, chẳng ai dám ra hộ đê!

Cụ Tô không đáp ngay, chỉ khẽ nheo mắt nhìn dòng nước hào đang sủi bọt cuồn cuộn. Cụ nhặt một cọng rơm khô ném xuống mặt nước, rồi chỉ chiếc roi tre cụt ngọn ra giữa dòng:

— Quan bác nhìn xem, nước ngoài sông Cái đổ về xuôi, cớ sao rong rêu với bùn sình dưới đáy hào này lại trôi ngược vào mé bờ xóm Hào Bùn?

Nhật Minh ngơ ngác chớp mắt nhìn theo cọng rơm trôi bập bềnh:

— Ý lão trượng là... có dòng nước ngầm đẩy ngược?

— Chứ còn gì nữa! — Cụ Tô búng tay cái tách — Mấy chục năm trước, lão già này từng coi kho trượng dưới triều cũ, lạ gì cái thế đất trũng Thanh Trì. Đỗ Trọng Cát xây tổng kho bến Lũng tường gạch kiên cố, nhưng nền đất ấy vốn thấp hơn mặt đê nửa thước. Hắn đang giấu cả núi của phi nghĩa ở đó, sợ nước sông tràn vào ngập thối năm trăm hộc thóc giống nên ắt sẽ cho tay sai đục phá bờ be thượng nguồn, khơi dòng chảy thốc về phía trũng xóm Hào Bùn để cứu bến bãi Đỗ gia! Thằng cáo già ấy muốn biến nhà dân thành túi chứa nước, rồi lại đổ tội cho trời phạt quan huyện đấy thôi!

Nhật Minh nghe xong, hai bàn tay siết chặt đến mức móng tay bấm sâu vào da thịt:

— Lũ sâu mọt tàn nhẫn! Chúng dám dìm cả trăm nóc nhà dân nghèo xuống đáy nước chỉ để giữ kho lậu ư? Bản quan phải dẫn tráng đinh ra ngăn lại ngay!

— Khoan đã nào Quan bác! — Cụ Tô vỗ vai chàng thư sinh trẻ một cái bốp làm Nhật Minh loạng choạng — Cậy sức trâu đâm đầu vào sóng dữ thì chỉ tổ làm mồi cho tôm cá. Trị nước cũng như trị lũ gian, phải thuận theo thế đất, mượn sức mà chống cự.

Dứt lời, cụ già một trăm sáu mươi hai tuổi đưa chiếc còi trúc ba lỗ trước ngực lên môi.

"Tu... u... u...!"