Chương 15: Tuyệt Phẩm Nước Vỏ Cây

Ánh bình minh vừa hé rạng phía chân trời Nam Cương, rọi sáng chiếc gáo dừa chứa thứ nước cốt màu nâu đỏ sóng sánh trên tay cụ Đàng Thị Mai Trâm. Đứng cạnh bệ gỗ me già, Đàng Thị Như Mây khẽ đưa vạt áo chùi vệt tro than vương trên trán, lồng ngực vẫn còn phập phồng sau một đêm nghẹt thở giữ lửa trước mưu đồ phá hoại của kẻ xấu. Gió sớm lồng lộng thổi qua khoảng sân rộng hai nghìn năm trăm mét vuông, mang theo hơi lạnh hiếm hoi của vùng đất nắng gió Phan Rang, xua tan làn khói xám độc hại mà hai bóng đen lén lút trút xuống chân đống nung vài canh giờ trước.

Trước mắt Mây, bãi than hồng khổng lồ giữa sân nện bắt đầu lắng xuống, để lộ những đường cong đỏ rực của mẻ gốm sau thử thách khốc liệt ở nhiệt độ chín trăm độ C. Hơi nóng hầm hập phả ra ngùn ngụt khiến không gian quanh đống nung chao đảo như làn sóng nước.

“Con Cúc, chuẩn bị kẹp tre dỡ gốm!” Cụ Trâm cất tiếng dõng dạc, thanh âm vẫn đanh thép và uy nghiêm lạ thường dù cụ vừa trải qua trọn một đêm thức trắng canh lửa.

Cụ Trâm trao tạm chiếc gáo dừa cho Đạo Văn Hùng, rồi cùng mẹ Thu Cúc mỗi người cầm hai thanh tre già dài bản lớn, đầu tre đã được ngâm đẫm nước sông Quao để chống bén lửa. Mây chăm chú quan sát từng cử chỉ thuần thục của cụ cố một trăm lẻ bốn tuổi và mẹ. Hai đôi thanh tre già luồn lách qua lớp than củi me hồng rực, kẹp chặt lấy thân từng chiếc bình, chiếc ché còn nóng bỏng rồi khéo léo dỡ chúng đặt lên lớp cát mịn sông Lu rải sẵn ngoài rìa đống nung. Từng phôi gốm nung đỏ khi vừa chạm vào không khí sớm mai liền bốc lên những làn khói mỏng manh, thân gốm đỏ rực như được đúc bằng nham thạch nóng chảy.

Đúng vào khoảnh khắc gốm vừa tiếp xúc với làn gió sớm se lạnh, cụ Mai Trâm lập tức thực hiện kỹ nghệ bí truyền mà dòng họ Đàng đã gìn giữ qua nhiều thế hệ phụ nữ mẫu hệ. Cụ buông thanh kẹp tre, tay trái đón lại chiếc gáo dừa từ Hùng, tay phải cầm một bó chổi đót nhỏ sạch sẽ. Thứ nước cốt ấy được chắt lọc kỳ công từ vỏ cây thị cổ thụ ngâm ủ suốt ba mùa trăng cùng quả chùm bao gai giã nhuyễn, tỏa ra mùi chát nồng đặc trưng.

Cụ Trâm nhúng sâu chổi đót vào gáo dừa rồi vung tay rảy đều những giọt nước cốt lên từng thân gốm đang rực lửa.

“Xèo! Xèo xèo!”

Những âm thanh giòn giã vang lên dồn dập giữa khoảng sân tĩnh lặng. Nước cốt vỏ cây chạm vào bề mặt gốm chín trăm độ C liền bốc hơi tức thì thành một làn khói trắng mờ ảo, mang theo mùi thơm dịu nhẹ, thanh khiết của thảo mộc tự nhiên lan tỏa khắp không gian, xua tan hoàn toàn tàn dư mùi dầu khét lẹt đêm qua.

Ngay trước đôi mắt kinh ngạc của Mây, một sự biến ảo kỳ diệu đang diễn ra trên từng tấc đất nung. Lớp nước cốt không hề bị thiêu cháy thành muội than, mà dưới tác động của nhiệt độ nung chín trăm độ C, các hợp chất hữu cơ và khoáng chất tự nhiên thấm sâu vào thớ phù sa sông Quao, tạo nên một lớp men hỏa biến lộng lẫy đến ngỡ ngàng. Sắc đỏ gạch trầm ấm nguyên thủy của đất mẹ dần chuyển biến, loang ra những vệt váng đồng lấp lánh như ánh kim, điểm xuyết những đốm đen tuyền huyền bí tựa bầu trời đêm đầy sao. Không một loại men hóa chất hay thứ bột chì độc hại nào của công nghiệp dập khuôn có thể tạo ra được chiều sâu và thần thái sống động đến nhường ấy.

Cụ Trâm khoan thai bước đến bên chiếc ché nước mà chính tay Mây đã bước lùi nắn nên trong đêm nước mắt tủi hờn vừa qua. Cụ Trâm khẽ nhúng chổi đót, vung một đường cung mềm mại, rảy lớp nước vỏ cây cuối cùng lên thân ché. Chiếc ché nước của Mây như bừng tỉnh giữa ánh bình minh, lớp men hỏa biến phủ lên những hoa văn sóng nước và răng cưa mà cô đã khắc bằng que củi, hiện lên vẻ đẹp hoàn mỹ không tì vết.

Cụ Trâm cầm một que tre nhỏ khô ráo, gõ nhẹ vào vành miệng chiếc ché.

“Keng… boong…”

Thanh âm trong trẻo ngân vang như tiếng chuông bạc gióng lên giữa sớm mai tĩnh mịch, vang vọng khắp bốn gian nhà rường bằng gỗ sao đen cổ kính. Đó là âm thanh của sự thuần khiết, minh chứng đanh thép cho sức sống mãnh liệt của đất phù sa sông Quao và cát mịn sông Lu khi hòa quyện trọn vẹn cùng ngọn lửa thiêng, vượt qua mọi toan tính phá hoại đê hèn mà không hề xuất hiện lấy một vết rạn nứt nhỏ.

Tiếng chuông gốm vang lên như đánh thẳng vào tận sâu thẳm tâm can Mây. Mây nhìn thân gốm rực rỡ, rồi nhìn xuống đôi bàn chân trần nứt nẻ in đậm dấu tích phù sa của cụ cố đang vững chãi bám trên nền cát. Mây lại nhìn sang bàn tay thô ráp, chai sần suốt bốn mươi năm nhào nặn đất của mẹ Thu Cúc, rồi nhìn xuống đôi bàn chân mình còn chằng chịt những vết xước rớm máu vì những bước chân đi lùi vấp ngã đêm trước.