Chương 10: Nền Tảng Tự Chủ

Đồng bạc Đông Dương lạnh ngắt nằm gọn trong lòng bàn tay cụ Bế Triều Nam, ánh lên tia sáng sắc sảo dưới bóng chiều tà bảng lảng ven sông Đông Ba. Cụ cẩn trọng khép năm ngón tay lại, khẽ cúi đầu tạ lễ trước cung cách đoan trang của Mệ Như Ý:

“Đa tạ mệ đã mở lòng tin tưởng. Xưởng mộc nghèo này quyết dốc trọn lòng, không phụ mối kỳ vọng ấy.”

Nàng mỉm cười nhã nhặn, khẽ gật đầu rồi vịn tay người hầu gái bước lên chiếc xe kéo lọng xanh đang chờ sẵn ngoài ngõ. Tiếng bánh xe sắt lăn lọc cọc trên sỏi đá xa dần về phía ngã ba phố Gia Hội, trả lại cho gian chòi rách xóm Bãi Dâu một bầu không khí rộn rã niềm tin.

Cụ Nam không ngơi nghỉ nửa khắc. Ngay cữ chập tối, dưới ánh ngọn đèn dầu le lói, cụ cùng thằng Cò lựa ra một khúc gỗ vông rừng già đanh chắc nhưng xốp nhẹ từ bè củi của bác lái đò Nam Đông. Cây rựa bén ngót trên tay cụ lướt ngọt qua từng thớ gỗ, bóc đi lớp vỏ thô ráp xù xì, để lộ phần lõi trắng ngà mịn màng. Cụ nheo đôi mắt tinh anh, cẩn thận đối chiếu từng thông số bàn chân của mệ Như Ý đã ghi dấu trên tờ giấy bổi: chiều dài vừa vặn năm tấc rưỡi, bản rộng ức chân, điểm trũng của vòm giữa và đặc biệt là độ lệch nơi ngón cái bị da giày Tây chèn ép biến dạng.

Đôi bàn tay cụ thoăn thoắt đưa lưỡi chàng đục vạt nhẹ từng thớ mỏng. Mặt trên đế guốc được gọt giũa uốn lượn nhịp nhàng theo đúng đường cong tự nhiên của lòng bàn chân. Chỗ hõm vòm được đẽo cong thoai thoải ôm trọn lòng chân, giúp san sẻ sức nặng cơ thể, giải phóng mối ứ trệ đang đè nặng lên năm đầu ngón nhỏ. Phía sau, cụ khoét nhẹ một hõm lòng chảo sâu chừng một phân để giữ chặt xương gót không bị trượt lắc. Chiếc gót guốc được tạo dáng trụ vững chãi, cao đúng năm phân, hai bên thân guốc lượn cong mềm mại tựa dáng mạn thuyền rồng uyển chuyển. Cụ Nam cẩn trọng áp miếng đệm cao su dày ba ly xẻ từ lốp xe phế phẩm xuống đáy gót, đóng lặn từng mũi đinh sắt để bước chân chạm nền đá triệt tiêu phản lực dội ngược.

Sáng hôm sau, phôi gỗ đẽo xong được Nhài bọc cẩn thận trong tấm vải điều, mang sang gửi người thợ sơn mài khéo tay bên phố thợ. Dưới bàn tay pha chế điêu luyện, từng lớp sơn then đen láy, sâu thẳm như mắt huyền được quét tỉ mỉ rồi đem ủ ẩm. Trên nền đen tuyền bóng bẩy, những cánh hoa sen cẩn xà cừ sông Hương ánh lên muôn sắc lấp lánh dưới ánh mặt trời.

Phần quai guốc do chính tay Nhài tận tụy chăm chút. Nàng chọn tấm lụa tơ tằm dệt hoa chìm màu tím huế trang nhã, đo cắt vừa vặn mu chân, lót bên trong lớp bông gòn nõn trắng phau rồi dùng chỉ tơ thêu đường viền giấu mũi tinh xảo. Từng đường kim mũi chỉ của người mẹ trẻ gói trọn sự biết ơn và lòng tự trọng của một phận đời đang tìm đường vươn lên.

Ba ngày sau, cỗ xe kéo quen thuộc lại đỗ xịch trước bờ giậu dâm bụt. Mệ Như Ý bước xuống, nét mặt vương chút nhọc mệt sau buổi lễ chùa Thiên Mụ trên dốc đá gập ghềnh. Cụ Nam cung kính bưng đôi guốc vừa hoàn thiện đặt ngay ngắn trước thềm gạch vồ.

Vén nhẹ tà áo dài gấm tứ thân, Mệ Như Ý tháo bỏ đôi giày da cao gót phương Tây, ướm bàn chân ngọc ngà vào lòng guốc. Một tiếng thở khẽ nhẹ nhõm vô thức bật ra nơi đầu môi. Lòng guốc ôm khít vòm chân như một khuôn đúc hoàn hảo, nâng đỡ từng khúc gân đang căng buốt. Gót chân lọt thỏm vào hõm lòng chảo định vị vững vàng, còn chiếc quai lụa chần bông mềm mại áp êm lên mu chân, không hề cọ rát những vết chai đỏ tấy.

Mệ Như Ý đứng thẳng dậy. Thay cho dáng vẻ nghiêng ngả, gồng cứng thắt lưng để giữ thăng bằng như mọi bận, nàng giờ đây vươn cao bờ vai, bước đi khoan thai vòng quanh sân xưởng. Đôi guốc nhẹ bẫng tựa làn mây nâng đỡ từng nhịp bước, tiếng chạm nền gạch phát ra âm thanh gõ lách cách trầm đục, êm ái lạ thường nhờ miếng cao su giảm chấn.

“Kỳ diệu thay!” Đôi mắt mệ Như Ý bừng lên niềm vui sướng, quay sang nhìn cụ Nam đầy vẻ khâm phục, “Chân tôi nhẹ nhõm lạ lùng. Cái cảm giác buốt rát nơi mũi chân cùng cơn nhức mỏi vùng thắt lưng dường như tiêu tan tự lúc nào. Bàn tay tài hoa của cụ Bế quả thật chứa đựng sự màu nhiệm!”

Cụ Nam chắp hai tay, khiêm nhường mỉm cười:

“Thưa mệ, không có sự màu nhiệm chi đâu ạ. Trời đất sinh ra thân người vốn có những đường gân dẻo dai và thế nâng cân bằng của vòm chân. Lão già này chỉ nương theo trật tự tự nhiên ấy mà gọt đẽo, giúp gân cốt người ta trở về đúng chỗ tựa vững vàng vốn có mà thôi.”