Chương 19: Ngày Hội Kinh Kỳ

Cụ Bế Triều Nam khẽ vuốt chòm râu bạc, ánh mắt điềm tĩnh nhìn bác trưởng xóm cùng người đệ tử nhỏ đang thở dốc vì nỗi âu lo. Cụ khẽ lắc đầu, nụ cười đôn hậu làm dịu đi bầu không khí căng thẳng đang phủ bóng xuống khoảnh sân đất nện:

“Bác trưởng xóm với thằng Cò chớ vội hoang mang. Xưa nay vàng ngọc cốt để chưng trong tủ kính, còn guốc mộc làm ra là để bước đi dưới mặt đất, che chở bàn chân người lao động qua bùn lầy sỏi đá. Đôi guốc tốt không tính bằng lượng vàng dát lên thân gỗ, mà đo bằng sự nhẹ nhõm của tấm lưng và bước chân không buốt rát. Chúng ta đem cái tâm cứu người đi dự hội, hà cớ chi phải sợ hãi thói phô trương bạc tiền.”

Lời phân giải thấu tình đạt lý của cụ Nam như chén trà nóng xua tan cơn gió lạnh đầu mùa. Bác trưởng xóm thở phào nhẹ nhõm, gật đầu tán thưởng, còn Thằng Cò cũng bớt đi vài phần bức xúc. Nhài khẽ mỉm cười, đôi mắt phượng ánh lên niềm tin tưởng tuyệt đối vào người ông nội kính yêu.

Sáng hôm sau, tiết trời xứ kinh kỳ chớm thu mát rượi. Khi sương mai còn bảng lảng giăng mờ trên mặt nước sông Hương, vườn hoa Thương Bạc phía trước Kinh thành đã rực rỡ sắc màu. Cờ ngũ sắc phần phật tung bay trong gió sớm, trống chiêng gióng lên từng hồi dồn dập, rộn rã đón chào ngày hội đấu xảo mỹ nghệ do Hội Đô thành Hiếu Cổ đứng ra tổ chức. Quan khách Tây - Nam áo quần tề chỉnh, tao nhân mặc khách cùng đông đảo dân chúng từ khắp các nẻo đường chợ Đông Ba, bến Thừa Phủ, Kim Long nườm nượp đổ về chiêm ngưỡng tinh hoa trăm nghề.

Gian hàng của xóm thợ Bãi Dâu được xếp đặt khiêm nhường ở một góc râm mát dưới tán cây phượng vĩ già. Nơi đây không có trướng gấm xa hoa hay sập gụ bóng lộn, chỉ có chiếc bàn gỗ mộc mạc do Thằng Cò tự tay đóng phẳng phiu. Trên mặt bàn, Nhài cẩn thận trải tấm lụa điều đỏ thắm mượn từ phường thêu Gia Hội, rồi trân trọng đặt đôi guốc mộc “Liên Hoa Bộ Bộ Sinh” ngay chính giữa.

Dưới ánh nắng ban mai rọi qua kẽ lá, đôi guốc hiện lên thanh thoát lạ kỳ. Lớp sơn then đen nhánh ủ ba mùa thu sâu thẳm như làn nước đêm, làm nổi bật đường lượn xà cừ cửu khổng cẩn chìm tinh xảo. Từng cánh sen uốn lượn lấp lánh ánh quang phổ ngũ sắc, biến ảo khôn lường theo từng góc nhìn. Phần quai gấm thêu hoa sen chần ba lớp bông gòn tơi xốp, bọc viền nhung the mận chín êm ái, khẽ khàng phủ lên lòng guốc cong vút hình cánh cung mạn thuyền. Dưới gót guốc, mép cao su xẻ từ lốp xe phế phẩm được cụ Nam gọt giũa vuông vức, đóng đinh lặn sâu phẳng lì, ẩn chứa trọn vẹn sự tinh tế của người thầy thuốc am tường từng đường gân thớ thịt.

Trái ngược với vẻ thanh tao tĩnh lặng của xóm Bãi Dâu, gian hàng đối diện của phường buôn lớn phương Nam lại huyên náo dị thường. Tay chủ buôn béo tốt từ Sài Gòn mặc áo gấm thêu kim tuyến, ngón tay đeo đầy nhẫn ngọc, đang phe phẩy chiếc quạt the chỉ trỏ đoàn gia nhân bài trí sản vật. Họ trưng bày la liệt những đôi guốc đẽo từ gỗ trắc, gỗ mun đen đặc nặng trịch, viền quanh đế bằng những dải vàng lá chạm trổ rồng phượng cầu kỳ, gót nạm hạt ngọc lóng lánh. Cạnh đó là những dãy hài thêu chỉ kim tuyến cùng những đôi giày da phương Tây láng bóng, mùi xi bóng nồng nặc át cả hương hoa cỏ ban mai.

Nhác thấy gian hàng đơn sơ của xóm Bãi Dâu bên kia lối đi, tay chủ buôn khẽ nhếch mép, lớn tiếng gièm pha với đám tùy tùng cốt để mọi người xung quanh cùng nghe:

“Kinh kỳ dạo này kỳ lạ thật đấy! Hội đấu xảo quy tụ bậc tài hoa mà cũng để cho phường thợ nghèo đem củi mục ra phô diễn. Gỗ vông bờ rào xốp bấc, nhẹ như rơm rác, thứ củi đồng nội chỉ đáng để trẻ con đẽo con quay, nay lại đòi đặt chung chiếu với ngọc ngà châu báu. Thật chẳng biết tự lượng sức mình!”

Mấy tay thợ phụ phường buôn phụ họa bằng những tràng cười cợt nhả. Thằng Cò đứng cạnh bàn thợ tức giận đỏ bừng mặt, hai nắm tay siết chặt lại. Nhài bối rối nhìn quanh, bàn tay run run khẽ níu lấy vạt áo cụ Nam:

“Ông ơi... người ta đem toàn vàng ngọc lộng lẫy, liệu đôi guốc gỗ vông mộc mạc của xưởng mình có lọt nổi vào mắt quan trên không ông?”

Cụ Nam quay sang, ánh mắt đôn hậu chan chứa sự ấm áp vô bờ. Cụ khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay thô ráp của cháu gái, giọng trầm tĩnh vang lên: