Chương 2: Tờ Giấy Nợ Họ Phan

Cánh liếp tre mỏng manh rên xiết một tiếng khô khốc rồi bật tung chốt cài sau cú đạp hung bạo từ bên ngoài. Gió sông Đông Ba ràn rạt cuốn theo sương đêm lạnh buốt ùa vào căn chòi rách nát, thổi bạt ngọn đèn dầu hạt đỗ leo lét trên bậu cửa sổ. Bóng ba gã đàn ông lực lưỡng choán hết lối đi. Đi đầu là tên quản gia phủ họ Phan ở Kim Long, mặt quắt tai dơi, chòm râu dê tỉa nhọn hoắt rung rinh theo từng nhịp thở phì phò. Hai tên lực điền vạm vỡ đầu chít khăn nâu lăm lăm gậy gộc đứng kèm hai bên, cặp mắt trừng trừng như muốn ăn tươi nuốt sống gia đình người thợ già.

Không thèm đoái hoài đến cụ Nam vừa gượng dậy bên góc giường, tên quản gia sấn sổ bước tới, đôi guốc gỗ nện cồm cộp lên nền đất ẩm ướt. Hắn thọc tay vào vạt áo gấm đen, rút ra một tờ giấy bản ố vàng gấp tư rồi thẳng tay quăng mạnh xuống mặt chõng tre ọp ẹp. Tờ giấy bay là đà rơi trúng chỗ mép chăn rách, dòng chữ nho loằng ngoằng cùng dấu triện son đỏ ối đập vào mắt người nhìn.

“Mở to mắt ra mà dòm!” Tên quản gia nhếch mép cười khẩy, giọng the thé chát chúa vang lên xé toạc màn đêm. “Bà Nghị niệm tình cốt nhục họ Phan bấy lâu nay che chở cho con tiện tỳ góa bụa, nhưng mày rượu mời không uống lại muốn uống rượu phạt! Đây là văn tự nợ năm mươi đồng bạc Đông Dương. Năm xưa cưới mày về tốn kém bao nhiêu, rồi tiền thuốc men ma chay cho cậu Tư tốn kém bấy nhiêu, họ Phan chưa từng đòi một cắc. Nay mày đem giọt máu họ Phan trốn ra cái xóm ổ chuột Bãi Dâu này, thì nợ cũ nợ mới tính gộp một lần!”

Nhài run bắn, bàn tay níu chặt lấy vạt áo vá của cụ Nam, mặt cắt không còn hột máu. Nàng lắp bắp, giọng nghẹn ứ nơi cổ họng:

“Năm mươi đồng bạc… Lạy ông, ngày trước chồng con bệnh mất, gia tài đồ cưới của con bà lớn đã thu hết sạch rồi nờ… Tiền nợ ở mô ra mà nhiều rứa ông ơi…”

“Câm mồm!” Tên quản gia quắc mắt, xỉa ngón tay đeo nhẫn bạc thô kệch vào mặt nàng. “Thứ sao chổi khắc phu, mạng lớn át vía chồng! Bà Nghị đã có lời định liệu: Hoặc là nội trong nửa tháng tới, mày gom cho đủ năm mươi đồng bạc trắng đem lên Kim Long chuộc tội; hoặc là ngoan ngoãn giao nộp thằng Tí về phủ làm đích tôn thờ tự hương hỏa cho cậu Tư, còn mày thì chuẩn bị bước lên kiệu gả cho một thương lái góa vợ tận miệt rừng sâu xa lắc! Bằng không, đừng trách họ Phan này đem luật làng luật nước ra gông cổ cả nhà mày lại!”

Nghe đến hai chữ cướp con và ép gả, đất trời như sụp đổ dưới chân Nhài. Trái tim người mẹ góa thắt nghẹn từng cơn đau đớn cùng cực. Không màng đến đôi chân đang nứt toác rỉ máu, nàng buông tay cụ Nam, quỳ sụp xuống nền đất nhớp nháp, dập đầu lia lịa trước mũi giày của tên tôi tớ họ Phan:

“Trăm lạy ông quản gia, vạn lạy bà lớn rủ lòng thương xót mạ con con! Thằng Tí còn nhỏ dại quá, rời hơi mẹ nó sống răng nổi… Năm mươi đồng bạc lớn tày trời, con bán cả thân này cũng không kiếm ra được trong nửa tháng mô… Xin bà lớn cho con làm trâu làm ngựa trả dần, chứ đừng bắt con con đi…”

Tên quản gia nhổ toẹt một bãi nước trầu đỏ lòm xuống cạnh bàn chân nàng, ánh mắt trơ tráo như nhìn một con sâu bọ:

“Thứ tiện tỳ mạt rệp! Lời bà Nghị đã phán thì một tấc đất cũng không lay chuyển được. Nửa tháng nữa, liệu hồn!”

Dứt lời, hắn vung chân đạp thẳng một cú như trời giáng vào góc chiếc chõng tre. Tiếng gãy răng rắc vang lên, một chân chõng gãy gập, cả mặt phản tre đổ ụp xuống phát ra tiếng động chát chúa. Chiếc bát sành mẻ lăn lông lốc vỡ tan tành thành từng mảnh gốm nham nhở. Tên quản gia nghênh ngang phẩy tay áo the, ngoắt hai tên lực điền rồi quay gót xộc ra cửa, bóng đen nuốt chửng vào màn sương đặc quánh của bến sông.

Tiếng bước chân bọn tay sai vừa xa dần, gian chòi rách lại rơi vào khoảng lặng tang tóc, chỉ còn tiếng gió rít qua từng kẽ nứa.

“Oa… mạ ơi! Đau con quá mạ ơi!”

Bé Tí đang nép sau góc chăn bỗng giãy giụa thét lên kinh hoàng. Trong lúc chiếc chõng sập xuống bất ngờ, bàn chân trần non nớt của đứa trẻ bốn tuổi đã dẫm phải một nan tre gãy vát nhọn hoắt. Giọt máu tươi rỉ ra từ gót chân nhỏ xíu.

Tiếng khóc thét của đứa chắt kéo giật cụ Nam thoát khỏi cơn chấn động. Cụ chẳng màng đến lồng ngực còn thắt lại vì di chứng bạo bệnh chưa dứt hẳn, vội vàng chống gối ngồi xuống, vươn đôi tay rắn rỏi ôm trọn lấy cu Tí vào lòng.