Chương 6: Ngọn Lửa Bãi Dâu

Bụi đường từ gót chân đám gia nhân nhà họ Phan dần lắng xuống mé ngõ xóm Bãi Dâu, để lại bầu không khí đặc quánh mùi phù sa sông Đông Ba và nỗi hoang mang trĩu nặng. Mấy bác thợ xẻ cùng mấy mụ đàn bà buôn cá đứng ngoài rào thưa, khẽ buông tiếng thở dài ái ngại rồi cũng lẳng lặng tản đi khi bóng chiếc cáng gấm khuất sau rặng tre đầu dốc. Cụ Bế Triều Nam hạ chiếc thước mộc lim xuống, bàn tay gầy gò khẽ vỗ về lên bờ vai đang run bần bật của Nhài:

“Vào nhà thôi con. Đừng sợ, trời sập còn có cái cột xưởng ni chống đỡ.”

Nhài ôm chặt bé Tí vào lòng, gạt giọt nước mắt còn đọng nơi khóe mi rồi dìu con bước qua bậu cửa xiêu vẹo. Thằng Cò nhanh nhảu chạy ra khép chặt tấm liếp tre rách, cẩn thận cài thanh tre chắn để ngăn cơn gió lạnh từ mặt sông thốc vào. Gian chòi rách bỗng chốc trở nên tĩnh mịch. Nhài ngồi xuống chiếc chõng tre gãy chân đang kê tạm bằng mấy viên gạch vỡ, bàn tay ram ráp xoa nắn tấm lưng nhỏ của đứa con thơ. Bé Tí nép sát vào lòng mẹ, hai mắt ngơ ngác nhìn ngọn đèn dầu vừa được ông cố thắp lên giữa xó nhà. Ánh lửa hạt đỗ le lói tỏa ra quầng sáng vàng vọt nhưng ấm áp, soi rõ những nét mặt hằn sâu nỗi âu lo.

“Thưa ông, nợ năm mươi đồng bạc trắng... chỉ còn mười ngày nữa là đến rằm chợ Đông Ba,” Nhài nghẹn ngào, giọng lạc đi vì sợ hãi. “Bán cả cái chòi ni với gánh đậu hũ của con cũng chẳng thể kiếm nổi một phần mười món tiền lớn như rứa. Liệu họ có bắt mất thằng Tí của con không ông?”

Cụ Nam ngồi trên chiếc đôn gỗ mít mòn vẹt, ánh mắt trầm tĩnh nhìn thẳng vào ngọn lửa nhỏ. Dáng vẻ quắc thước cùng sự điềm đạm toát ra từ ông lão gần bảy mươi tuổi như chiếc mỏ neo giữ chặt con thuyền gia đình giữa cơn sóng gió. Cụ lắc đầu, giọng từ tốn mà đanh thép:

“Lão này còn thở thì không ai được phép chạm tới một sợi tóc của thằng Tí. Năm mươi đồng bạc là cái bẫy hiểm độc của mụ Nghị Phan, nhưng cũng là dịp để xưởng guốc Bế Ký ta hồi sinh. Muốn có ngần ấy tiền, chỉ có con đường duy nhất: làm ra những đôi guốc mộc cây vông tốt nhất xứ Huế ni để cứu lấy đôi bàn chân người buôn gánh bán bưng. Ngay đêm nay, chúng ta phải bắt tay vào việc, làm cho xong mười đôi guốc đầu tiên để mai đem ra chợ Đông Ba chào hàng.”

Cụ Nam ngoắc tay gọi thằng Cò lại gần. Cậu thiếu niên mười bốn tuổi da đen nhẻm lập tức quỳ gối bên đống phôi gỗ vông xốp nhẹ vừa gom về từ mấy đầm nước mé sông. Cụ Nam nhấc một khúc gỗ lên, cầm chiếc chàng đục sắc bén vạch một đường cong mềm mại trên thớ gỗ:

“Cò, con nhìn cho kỹ. Người đi guốc phẳng thường ngày bị buốt nhức gót chân là bởi toàn bộ sức nặng thân người dồn hết vào một điểm xương gót. Gỗ vông nhẹ xốp, nhưng nếu đẽo phẳng lì thì cũng chỉ là khúc củi vụng dẫm lên đá. Bí quyết của xưởng ta nằm ở chỗ vát lượn ni.”

Cụ Nam đưa lưỡi đục gọt từng nhát chuẩn xác. Dăm trắng cuộn tròn rơi lả tả xuống sàn đất nện: