Chương 7: Cơn Khát Gỗ Vông

Gió sớm từ mặt sông Đông Ba thổi thốc lên mang theo hơi nước lạnh buốt. Hai ông cháu cụ Bế Triều Nam quẩy đôi sọt tre lót rơm mịn bước qua cổng chợ Đông Ba khi các sạp hàng rau cá mới bắt đầu thắp đèn dầu le lói. Nhài rảo bước theo sau, đôi chân mang đôi guốc vông mới tinh khôi đi thoăn thoắt trên nền đá răm sắc nhọn mà không còn vẻ khập khiễng, nhăn nhó như mọi bận. Thế nhưng, cụ Nam nhận thấy đôi mắt phượng của cháu gái vẫn chốc chốc lại nhìn xuống hai chiếc sọt đậy kín manh chiếu rách, bờ môi cắn chặt nỗi âu lo. Năm hào một đôi guốc mộc, giữa thời buổi gạo châu củi quế này, quả là một số tiền không hề nhỏ đối với người lao động bần hàn.

Cụ Nam chọn một góc đất trống dưới gốc bàng già gần mé cổng sau, nơi tập trung đông đảo dân gánh gồng, chèo đò và bạn hàng vãng lai. Cụ trải tấm cói xơ xác ra đất nện, cẩn thận nhấc từng đôi guốc mộc cây vông bày thành hai hàng ngay ngắn. Mười đôi guốc gỗ trắng ngà nổi bật đường quai vải bố nhuộm vỏ dà ấm áp, mép vải thêu những cánh hoa bàng năm cánh nền nã của Nhài lập tức thu hút ánh nhìn tò mò của những người qua lại.

Ngay bên cạnh, mấy mụ lái chuyên bán guốc mít, guốc xoan đẽo thô phẳng lì dạt từ miệt Bao Vinh sang liền liếc mắt nhìn sang, buông lời xầm xì gièm pha. Một mụ béo tốt quấn khăn rằn, miệng nhai trầu bỏm bẻm, cất giọng chanh chua cố ý nói với sang:

“Gớm chưa, bày vẽ quai thêu hoa với viền chỉ cho lắm vào! Gỗ vông là cái thứ củi xốp trôi sông xoi rác bãi bồi, dẫm vài ba bước xuống bùn nước là gãy đôi, mủn nát ra chứ tích sự chi. Người ta đi guốc mít, guốc kiền kiền nặng trịch còn chả ăn ai, lại dám đem thứ củi bèo ấy ra chợ hét giá năm hào một đôi. Khéo mà rỗi việc đến phát rồ!”

Mấy kẻ phụ họa gần đó cũng cười khẩy hùa theo, chỉ trỏ chê bai. Nhài nghe thấy, mặt thoáng tái đi vì tủi hổ, hai bàn tay luống cuống bấu chặt vào tà áo nâu vá víu. Cụ Nam khẽ đưa tay vỗ nhẹ lên vai cháu gái, ánh mắt cụ già nua mà điềm tĩnh tựa mặt nước giếng khơi, chẳng mảy may gợn sóng trước miệng lưỡi người đời.

Đúng lúc ấy, một chị gánh bún bò từ phía cổng chợ loạng choạng bước vào. Đôi thùng nước lèo sôi sùng sục trĩu nặng trên vai kĩu kịt uốn cong chiếc đòn gánh tre già. Vừa hạ được đôi quang gánh xuống cạnh gốc bàng, người đàn bà liền ngồi bệt xuống vệ đá cuội, mặt mũi nhăn nhó đau đớn. Chị vội vàng tháo phăng đôi guốc gỗ tạp phẳng lì lem luốc, để lộ bàn chân nứt toác, gót chân chai sần rớm máu đang tấy đỏ vì gai xương hành hạ sau đoạn đường dài gánh nặng qua dốc cầu Gia Hội. Cạnh đó, một o trạc tuổi ba mươi gánh đôi thúng chè sen cũng vừa ngồi thụp xuống bóp chặt lấy bắp chân căng cứng, miệng không ngớt xuýt xoa rên rỉ vì buốt nhức chạy dọc sống lưng.

Cụ Nam bước lại gần, cúi người nhìn kỹ vùng gót chân biến dạng của người gánh bún bò, đoạn ôn tồn cất tiếng bằng chất giọng trầm ấm xứ Huế:

“Thím gánh nặng đi trên đá sỏi suốt từ tinh mơ, cái xương gót bị nện xuống nền cứng phẳng lì nên buốt thấu lên tận thắt lưng đó thôi. Nếu thím không chê, lão mời thím với o đây xỏ thử đôi guốc gỗ vông ni, bước dạo vài vòng quanh sân chợ coi thử có đỡ đau đôi chút không. Lão chỉ muốn giúp người lao khổ bớt buốt nhức đôi chân, thím với o nỏ mua cũng chẳng hề chi mô.”

Chị bán bún bò ngước nhìn cụ thợ già tóc bạc phơ quắc thước, thấy ánh mắt đôn hậu chân tình thì nỗi e dè liền tan biến. Chị ngập ngừng đặt bàn chân đau đớn vào đôi guốc vông cụ Nam vừa đưa. Bàn chân vừa hạ xuống, chị bỗng giật mình chớp mắt. Vòm chân hõm sâu vốn chịu nhiều sức ép nay được sống gỗ vông uốn lượn đội nhẹ lên, nâng đỡ trọn vẹn từng thớ thịt. Phần gót chân viêm buốt lọt thỏm êm ru vào lòng chảo khoét sâu một phân, vững chãi không hề lay lắc.

Chị đứng dậy, dè dặt bước những bước đầu tiên trên khoảng sân đầy đá răm lởm chởm. Cụ Nam mỉm cười dõi theo từng cử động: mặt đáy cong vát như cánh cung mạn thuyền phát huy tác dụng mầu nhiệm, giúp bàn chân người đàn bà tự nhiên cuộn tròn từ gót sang mũi chân theo từng nhịp bước, trong khi lớp đệm cao su lốp xe ba ly đóng chìm dưới gót triệt tiêu hoàn toàn phản lực dội ngược từ nền đá cứng.