Chương 10: Báu Vật Dưới Lòng Đầm Bùn

Quạt xương tre gãy đôi nằm im trên sân gạch. Không ai nhặt lên.

Viên tuần đinh lệnh cho hai người đi theo vào kho bãi chi thứ, giọng không còn dè dặt như lúc mới đến. Thúc Hòa đứng đó, hai tay buông thõng, nhìn bóng họ khuất sau cổng nách mà không bước theo. Gương mặt hắn như tờ giấy bổi ngâm nước — nhũn ra, mất hết nét sắc bén thường ngày.

Cụ Lăng Đình Khiêm không nhìn hắn thêm. Cụ quay sang Trọng Tấn.

"Con tính xem," cụ nói khẽ, "kho tre già nhà mình còn đủ chuốt mấy chiếc?"

Trọng Tấn đáp, giọng nặng như đất ẩm: "Bảy trăm, cao lắm là tám trăm chiếc, thưa cụ tổ. Mười lăm ngày nữa là đến hạn."

"Vậy thiếu hơn bốn ngàn chiếc."

"Dạ."

Sân từ đường im lặng hoàn toàn. Gia nhân hai chi đứng đó nhìn nhau, không ai dám lên tiếng. Án khi quân — ba chữ đó nặng như đá tảng đặt giữa ngực mọi người, không nói ra mà ai cũng thở dốc.

Cụ Khiêm đứng thẳng lưng, mắt nhìn về phía sau trang viên — nơi Ngàn Tre Cổ trải dài theo sườn đồi, và xa hơn nữa, khuất sau những lùm tre già um tùm, là vùng đất lầy bùn ngập mặn từ đời ông cha.

"Trọng Tấn." Cụ gọi. "Cho người nhắn Hoài Nam và mấy đứa thợ trẻ trung kiên nhất của cả hai chi ra đầm bùn phía sau rừng. Mang theo đòn ngang, dây thừng, sào vớt. Đi ngay bây giờ."

---

Đầm bùn cổ xưa nằm sau Ngàn Tre Cổ như một vết thương cũ của đất — mặt nước đen thẫm, tĩnh lặng, lau sậy mọc ken dày quanh bờ, mùi đất ẩm và thảo mộc mục nát quyện lại thành một thứ hơi đặc quánh dưới nắng chiều. Không ai thường lui tới đây. Ngay cả trẻ chăn trâu cũng biết tránh vùng bùn lún này từ thuở nhỏ.

Hoài Nam đứng ở bờ nhìn xuống mặt đầm, cánh tay quấn dây thừng, bả vai trái vẫn buốt nhói chưa giơ lên được còn khuỷu tay phải sưng tấy sau trận phục kích đêm qua. Cạnh chàng, bảy tám tên thợ trẻ của hai chi đứng im, không ai hiểu mình được dẫn ra đây để làm gì.

Cụ Khiêm tới sau cùng, chân đi chân trần trên đất bùn ướt, tay chống đòn gánh tre đực trăm năm. Cụ không giải thích ngay. Cụ nhìn mặt đầm một lúc, đôi mắt sáng đôn hậu hướng về khoảng nước tối giữa đầm, nơi lau sậy thưa hơn và nước sâu hơn.

"Ba mươi năm trước," cụ bắt đầu nói, giọng trầm và đều như tiếng nước chảy, "lão và cố tộc trưởng Lăng Bá Đức — thân sinh của Bá Niên vừa khuất — đã bàn với nhau một việc. Năm đó đại hạn, rừng tre cạn đến hai phần ba. Lão biết đời người không thể đoán trước sóng gió, nên chọn ra hơn ba ngàn thân tre đực già nhất, đốt vào mùa khô giáp hạt, rồi buộc thành bè, thả xuống đáy đầm này."

Hoài Nam nhìn cụ tổ. "Thưa cụ tổ — dưới đó... vẫn còn?"

"Bùn đầm ngăn không khí. Không khí không vào, mọt không sống được. Tre ngâm trong bùn ao sâu thì không mục — lão đã nói điều đó ở sân từ đường sáng nay rồi." Cụ cúi nhìn mặt đầm. "Ba mươi năm dưới đáy này, chúng đen bóng như sắt nguội, cứng hơn tre mới ngâm trăm ngày bất kỳ."

Trọng Tấn bước đến cạnh cụ, mắt mở to. "Cụ tổ — con không biết việc này."

"Bá Niên cũng không biết. Lão chưa kịp nói thì hắn đã ra đi." Cụ Khiêm ngừng một nhịp. "Lão định mang bí mật này xuống theo. Nhưng bây giờ không phải lúc giữ bí mật nữa rồi."

Không ai nói thêm tiếng nào. Chỉ có tiếng gió thổi qua lau sậy, xào xạc như tiếng thở của đất.

Cụ Khiêm đặt đòn gánh tre đực lên bờ, ngồi xuống, xắn ống quần nâu lên quá đầu gối — đôi ống chân gân guốc, xanh tím vết gân nổi của người trăm tuổi — rồi thản nhiên bước xuống bùn.