Chương 14: Gió Lạnh Đầu Ghềnh Đá

Màn sương đêm lạnh buốt chưa kịp tan thì tiếng chân người hớt hải đạp trên sỏi đá đã dội thấu vào chái xưởng chi trưởng. Lăng Trọng Tấn vừa chốt xong then cổng rào, quay lại đã thấy Lăng Thu Lan lảo đảo ngã quỵ bên bậc thềm. Vạt áo nhuộm củ nâu của cô cháu gái đẫm ướt sương khuya, khuỷu tay trầy xước rướm máu bê bết, cả người run lên bần bật như chiếc lá tre trước cơn dông tố.

“Bác Trọng Tấn… cứu cha cháu với!” Giọng Thu Lan nghẹn ngào, đứt quãng giữa từng cơn thở dốc. “Tiền Diệu Lăng vừa mang văn tự siết nợ ba ngàn lượng bạc… Gã ép cha cháu nội trong ba ngày phải nộp tiền, bằng không… đúng giờ Ngọ ngày thứ ba gã sẽ dẫn lính nha môn tới tịch thu Ngàn Tre Cổ, bãi bồi ven sông và san phẳng xưởng đan! Gã còn dọa tố cáo vụ tre non ngâm vôi mạo dấu xưởng ta lên quan Khâm sai để tru di tam tộc…”

Trọng Tấn nghe từng lời mà ngực như bị tảng đá lớn nghìn cân đè nghiến. Hai bàn tay gân guốc của người thợ cả siết chặt đến mức móng tay bấm sâu vào da thịt, khớp ngón kêu răng rắc. Ba ngàn lượng bạc! Một con số ngút trời đủ dìm chết cả mười đời người làm nghề đan lát xứ Đoài. Nỗi giận dữ sôi sục bốc lên ngùn ngụt trong lồng ngực Trọng Tấn. Chú Thúc Hòa vì manh tâm đoạt quyền, vì thói háo danh bốc đồng mà đi rước loài chó sói vào chuồng, để giờ đây cái thòng lọng oan nghiệt ấy đang siết chặt lấy cổ cả dòng tộc. Nhưng nhìn gương mặt trắng bệch, đôi mắt đẫm lệ van lơn của đứa cháu gái tội nghiệp, ngọn lửa phẫn nộ trong lòng anh bỗng chùng xuống, nhường chỗ cho nỗi xót xa tê tái. Gia tài mồ hôi nước mắt của tổ tiên bao đời gầy dựng, lẽ nào lại sụp đổ tan tành vì một phút mê muội của người em trong họ?

“Cháu ngồi yên đây để thím băng bó vết thương.” Trọng Tấn trầm giọng dặn dò, ánh mắt cương nghị mà trĩu nặng ưu tư. “Trời chưa sập được đâu. Dù có phải cày sâu cuốc bẫm hay lấy thân này gánh đỡ, họ Lăng ta cũng không để phường gian thương cướp trắng cơ nghiệp.”

Dứt lời, Trọng Tấn khoác vội manh áo tơi, sải từng bước dứt khoát vượt qua con đường mòn đất đỏ hướng thẳng về phía gò cao, nơi chòi trúc của cụ tổ Lăng Đình Khiêm đứng chênh vênh đầu ghềnh đá.

Gió từ mặt sông Ninh Giang thốc lên hun hút, táp từng luồng lạnh buốt vào mặt. Trong căn chòi nứa đơn sơ, ngọn đèn dầu lạc leo lét tỏa quầng sáng vàng êm ả. Cụ Lăng Đình Khiêm ngồi xếp bằng trên chiếc chõng tre mộc, lưng thẳng tắp như thân tre đực giáp hạt, đôi mắt sâu thẳm tĩnh lặng tựa mặt hồ đáy núi. Cụ đang nhẩn nha gọt từng mẩu đóm nứa, tựa hồ sóng gió ngập trời ngoài kia chưa từng chạm tới mép rạ hiên chòi.

Trọng Tấn bước vào, sụp gối quỳ lạy trước mặt bậc đại lão bách tuế, giọng nghẹn đặc:

“Cụ tổ, con bất tài vô dụng, không bảo ban được người trong họ… Chú Thúc Hòa mắc bẫy nợ ba ngàn lượng bạc của Tiền Diệu Lăng, giờ gã ra hạn đúng ba ngày phải giao Ngàn Tre Cổ cùng xưởng tre, lại còn dọa dâng sớ khi quân lên quan Khâm sai đại thần. Họ Lăng ta phen này đứng trước bờ vực diệt vong rồi, xin Cụ tổ giáng tội cho con!”

Ngọn lửa đèn dầu khẽ lay động. Cụ Khiêm chậm rãi đặt con dao chuốt nhỏ xuống mặt chõng, thở ra một hơi dài nhẹ nhõm như xua đi lớp sương lam bảng lảng. Đôi mắt quắc thước của cụ nhìn Trọng Tấn, không hề có lấy một tia trách móc hay thịnh nộ.

“Tấn à, đứng dậy đi con,” cụ Khiêm từ tốn bảo, giọng trầm ấm như tiếng chuông đồng vang giữa rừng vắng. “Gốc tre có sâu thì phải tỉa, nhưng rễ tre liền một dải dưới lòng đất bãi bồi, chặt một nhánh thì cả khóm tre đều héo úa. Đòn gánh gãy ở nhánh nào thì thân tre cũng phải chịu đau đớn như nhau thôi.”

Cụ đưa bàn tay gân guốc nhẵn bóng vết chai đặt lên vai người cháu trưởng họ, tiếp lời:

“Thằng Hòa lòng dạ nông cạn, tham cái danh hão mà quáng mắt trước bả vinh hoa, tội ấy không nhỏ. Nhưng nó cũng là giọt máu của Lăng gia, là đứa em cùng chung gốc tích với con. Bấy lâu nay nó đố kỵ với con cũng chỉ vì sợ nhánh thứ bị coi khinh, thua thiệt. Kẻ thù của ta là phường lang sói giấu mặt rình rập ngoài bến sông, chứ không phải giọt máu thịt ruột rà trong nhà.”

Nói đoạn, cụ Khiêm xoay người về phía góc chòi, nhấc ra một chiếc đòn gánh tre đực đã lên nước nâu bóng như sừng tê giác. Đó chính là chiếc đòn gánh trăm năm hộ thân từng theo cụ qua bao phen biến loạn, trên thân cật còn hằn rõ những vết sẹo của năm tháng. Cùng với đòn gánh, cụ lấy từ dưới đáy hòm gỗ ra một chiếc túi vải thô bạc màu, bên trong vang lên tiếng leng keng khô khốc của những đồng tiền kẽm cũ kỹ từ thuở cha ông vỡ đất lập điền trang.