Chương 16: Mở Ruột Tre Trước Bàn Thờ

Gió lạnh từ mặt sông Ninh Giang thốc lên cuồn cuộn, cuốn theo hơi nước mịt mù táp vào vạt áo nâu sồng của cụ Lăng Đình Khiêm. Đôi mắt già nua của cụ dõi nhìn Thúc Hòa đang lảo đảo chống tay gượng đứng dậy khỏi bãi cát bồi. Gương mặt Thúc Hòa vẫn còn ám khói xám xịt của sự quẫn bách, vạt áo rách bươm bám đầy bùn non.

“Đỡ chú con dậy, thằng Nam,” cụ Khiêm khẽ phất tay áo, giọng trầm mà vang giữa tiếng sóng cuộn. “Trời sắp sáng rồi, việc trong nhà phải đem về dưới mái nhà mà tính.”

Trọng Tấn một bên đỡ cánh tay gầy guộc của Thúc Hòa, một tay nắm chắc chiếc đòn gánh tre đực trăm năm cùng túi tiền kẽm cổ. Hoài Nam nén cơn đau buốt ở bả vai trái rách da, bước từng bước nặng nề theo sau. Cụ Khiêm chống chiếc gậy tre thô mộc đi trước, từng bước chân trần giẫm lên sỏi đá triền đê đều đặn, không lay chuyển tựa bóng cây đại thụ ngả dài trong sương sớm.

Đoàn người lặng lẽ tiến qua cổng trang viên Lăng gia. Từ đường năm gian lúc này đã sáng rực ánh đèn dầu lạc. Mùi khói trầm thơm ngát quyện lẫn hương nồng của tre ủ bùn từ xưởng bay sang tạo nên một bầu không khí u tịch, trang nghiêm đến nghẹt thở. Trên gian thờ chính, bài vị tổ tiên xếp lớp lớp uy nghiêm dưới bức hoành phi sơn son thiếp vàng. Hai bên tả hữu sân gạch son, toàn bộ con cháu của cả hai chi nhánh cùng thợ thuyền thân tín đã tề tựu đông đủ, ai nấy đều cúi đầu nín thở, không một tiếng xì xào.

Cụ Khiêm bước vào gian giữa, chậm rãi tựa chiếc gậy tre vào mép sập hương án rồi quay người lại. Đôi mắt cụ nhìn thẳng xuống khoảng sân trước cửa.

Thúc Hòa run rẩy quỳ sụp xuống nền gạch đỏ son lạnh buốt. Cú ngã gối mạnh đến mức phát ra tiếng “thịch” khô khốc. Ông ta dập đầu sát đất, trán tì lên gạch son nức nở:

“Cụ tổ… con có tội! Con tham lam mờ mắt, muốn chi thứ vượt mặt chi trưởng nên mới nghe lời đường mật của Tiền Diệu Lăng. Con lén lập giao kèo, nhận một ngàn lượng bạc trắng của gã để đưa bốn ngàn đòn gánh tre non ngâm vôi vào kiện hàng quân nhu nộp triều đình… Con mạo cả con dấu của anh Trọng Tấn hòng đổ vấy tội khi quân cho dòng trưởng nếu việc vỡ lở…”

Tiếng nấc nghẹn của Thúc Hòa vang vọng khắp từ đường. Đám con cháu bên dưới bàng hoàng, nhiều người đưa tay bưng miệng, mắt lộ rõ vẻ kinh hãi trước cái bẫy chết người suýt chôn vùi cả ba họ.

“Bản giao kèo ấy hiện ở đâu?” Cụ Khiêm cất giọng, điềm tĩnh lạ thường.

“Dạ… Tiền Diệu Lăng cầm bản chính, còn con giữ bản sao kèm giấy nợ ba ngàn lượng bạc… Nhưng con trót để trong tráp ở tư thất…” Thúc Hòa run rẩy khai báo, giọng đứt quãng.

Từ phía góc sân, bóng một thiếu nữ nhẹ nhàng bước lên thềm đá. Lăng Thu Lan chắp hai tay trước ngực, khuỷu tay rướm máu đã được băng tạm bằng dải lụa trắng, nhưng nét mặt nàng cương nghị, rạng rỡ lạ thường. Nàng quỳ xuống bên cạnh cha, kính cẩn nâng bổng bằng hai tay một cuốn sổ bọc vải xanh đã sờn mép.

“Chắt lạy Cụ tổ,” giọng Thu Lan trong trẻo, rành rọt vang lên. “Chứng từ mờ ám, sổ sách ghi nhận từng món bạc đút lót và danh sách ba phường tre non hạ lưu mà cha con cùng Tiền Diệu Lăng qua lại, chắt đã gom đủ cả vào đây. Từng chuyến xe chở vôi sống, từng đêm vận chuyển tre non ngâm vôi giả mạo ấn triện chi trưởng đều được chắt ghi chép rành mạch từng ngày, từng khắc. Xin Cụ tổ minh xét để cứu lấy danh dự tổ tông!”

Trọng Tấn đón lấy cuốn sổ từ tay Thu Lan, trân trọng đặt lên hương án cạnh bài vị tổ tiên. Cụ Khiêm đưa tay khẽ lật từng trang giấy. Ánh mắt tinh tường của cụ lướt qua những dòng chữ son mực đen chi chít những toan tính đê hèn của phường gian thương, rồi lại nhìn xuống đứa chắt gái đang dập đầu thành kính.

Trong lòng cụ dấy lên một niềm an ủi kín đáo. Cây tre già dẫu có nhánh mục thì măng non vẫn đâm chồi thẳng tắp, đón trọn linh khí trời đất.

Bầu không khí trong từ đường bỗng chìm vào im lặng tuyệt đối. Mấy bậc cao niên trong họ bắt đầu thì thào về gia quy: kẻ phản bội dòng tộc, câu kết với giặc ngoài, mưu hại cốt nhục theo luật xưa phải chịu đánh một trăm trượng rồi trục xuất khỏi từ đường, bôi tên xóa họ trên gia phả.

Thúc Hòa nhắm nghiền mắt, cả thân mình run lên như chiếc lá trước cơn dông tố. Ông ta thò hai tay nắm chặt mép vạt áo bùn đất, chờ đợi bản án nghiệt ngã nhất giáng xuống đầu mình.