Chương 18: Mối Dây Buộc Chặt Hai Bờ

Thu Lan đứng nép bên cánh cổng gỗ lim, lồng ngực vẫn còn phập phồng sau từng tiếng thét điên cuồng của Tiền Diệu Lăng. Gã phú thương lảo đảo trèo lên khoang thuyền buôn, tiếng mái chèo khua nước bì bõm vội vã đẩy con thuyền trôi dần ra giữa dòng Ninh Giang cuộn sóng. Bóng dáng hung hãn của lũ tay sai cùng thanh đòn bẩy thép gãy gập bỏ lại trên bãi cỏ như một cơn mộng dữ vừa tan. Gió bến sông thổi thốc vào vạt áo nhuộm chàm của nàng, đem theo mùi phù sa ngai ngái lẫn hơi khói rơm nếp từ các chòi xưởng phía xa.

Khi bóng chiếc thuyền buôn khuất hẳn sau rặng bần, một thanh âm sột soạt quen thuộc vang lên khiến đôi mắt Thu Lan khẽ rung động. Nàng quay đầu lại, vừa vặn bắt gặp cảnh tượng mà suốt mười tám năm qua nàng chưa từng dám mường tượng.

Thầy nàng, Lăng Thúc Hòa, người bao năm qua chỉ quen vận áo gấm the bóng bẩy, tay phe phẩy quạt xương tre và sai bảo kẻ ăn người làm, lúc này đang lặng lẽ cởi bỏ chiếc áo dài gấm sẫm màu. Ông xếp chiếc áo quý giá vắt lên chạc ổi đầu ngõ, để lộ bờ vai gầy guộc cùng chiếc áo cánh nâu bạc màu sờn mép. Thúc Hòa bước nhanh về phía bến nước, nơi hàng trăm thân tre đực già đen bóng ba mươi năm đang nằm xếp lớp.

“Bác Trọng Tấn, để tôi phụ một đầu!”

Tiếng gọi của Thúc Hòa có phần ngập ngừng, âm sắc khàn đặc vì nước mắt và nỗi ân hận còn nghẹn nơi cuống họng. Trọng Tấn đang cúi rạp lưng ghì một súc tre đực nặng trịch, nghe tiếng gọi liền ngẩng lên. Gương mặt chữ điền của người thợ cả thoáng ngỡ ngàng, rồi nhanh chóng giãn ra thành một nụ cười đôn hậu.

“Chú Hòa, cẩn thận dằm cật tre đâm vào tay đấy. Lựa thế mà nhấc, hai anh em mình cùng ghé vai!”

Hai người đàn ông, một vạm vỡ dạn dày sương gió, một mảnh khảnh quen việc bút nghiên sổ sách, cùng luồn đôi bàn tay vào thân tre đực. Dưới sự hiệp lực của hai anh em, khúc tre nặng chịch rời khỏi mặt bùn non, ngoan ngoãn nằm gọn trên đôi vai của hai người con họ Lăng. Từng bước chân dẫm lên bờ dốc đất đỏ tuy lún sâu nhưng vững chãi khôn cùng. Hai bờ vai vững chãi nhịp nhàng khiêng súc tre đực tiến thẳng vào sân xưởng lớn.

Cảnh tượng ấy như một giọt nước ấm áp rơi vào lòng Thu Lan, làm tan biến mọi tủi hờn, sợ hãi nàng đã nén chặt bấy lâu. Nước mắt nàng rưng rưng ứa ra nơi khóe mi, nhưng trên môi lại nở một nụ cười rạng rỡ.

Khí thế lao động bừng bừng lập tức lan tỏa khắp điền trang họ Lăng như một mạch ngầm cuộn chảy. Mối dây hiềm khích trói buộc hai chi bao năm qua đã đứt tung, nhường chỗ cho sự gắn kết ruột thịt bền chặt. Khoảng sân gạch son rộng thênh thang của xưởng tre nhanh chóng được chia thành từng kíp thợ quy củ. Đám thợ già của chi trưởng cùng thợ trẻ của chi thứ không còn nhìn nhau bằng ánh mắt ngờ vực, tị hiềm. Họ ngồi xen kẽ bên nhau trên những chiếc đôn tre mộc mạc.

Tiếng cưa xẻ rèn rẹt, tiếng dao rựa bổ củi lách cách hòa cùng tiếng cật tre già bật tanh tách vang vọng khắp một vùng bến bãi. Người khỏe mạnh phụ trách xẻ những gióng tre đực đặc ruột thành từng thanh cái thô ráp; người khéo tay thoăn thoắt vót từng sợi nan mây dẻo dai để bện dây néo; người lại miệt mài cời than trấu, túc trực bên những hố rơm nếp vàng óng đang cháy âm ỉ tỏa khói thơm lừng. Hơi ấm nồng đượm từ những hố than xua tan cái lạnh ẩm ướt của những ngày mưa dầm xứ Đoài.

Ý thức được thời hạn quân nhu đang trôi đi từng khắc, Thu Lan khẽ xốc lại quai tạp dề, rảo bước về phía gian bếp lớn phía chái đông. Cùng với mấy chị em dâu con trong họ, nàng nhóm lửa bắc hai nồi cháo hoa hạt to béo ngậy nấu với đỗ xanh, bên cạnh là chiếc chảo gang lớn đang sôi ùng ục ấm nước chè xanh cắm mấy nhánh gừng già cay nồng.

Mỗi khi một mẻ tre được khiêng qua, Thu Lan lại thoăn thoắt bưng từng bát nước chè xanh sóng sánh, bốc khói nghi ngút trao tận tay từng người thợ:

“Các bác, các anh uống ngụm nước ấm cho nhuận giọng, nghỉ tay một khắc rồi hãy ghìm dao!”

“Đa tạ cô Lan! Nước chè gừng của cô ngọt giọng lắm, uống vào thấy gân cốt nở nang hẳn ra!” Đinh Bốn cùng đám thợ cả chi thứ cười xòa, đón lấy bát sành uống một hơi cạn sạch, quệt ngang giọt mồ hôi trên trán rồi lại hào hứng cầm lấy chiếc dao mác sắc lẹm. Nhìn ánh mắt rạng ngời và nụ cười chất phác của những người thợ, Thu Lan cảm thấy đôi chân thoăn thoắt chạy đi chạy lại của mình chẳng còn chút mỏi mệt nào.

Ở khoảng sân trung tâm râm mát dưới bóng ngọn tre ngà, cụ Lăng Đình Khiêm ngồi khoan thai trên một chiếc chõng tre con. Tà áo nâu sồng phất phơ theo làn gió đồng, râu tóc bạc phơ như mây trời. Trước mặt cụ, một hố than rơm nếp ủ trấu đang tỏa hơi nóng êm dịu, không hề bốc ngọn lửa hỗn xược.

Cụ vẫy tay gọi: