Chương 3: Bờ Lở Hàm Ếch

Mùi tanh nồng từ thau nước mưa bốc lên xộc thẳng vào khoang mũi. Bá Khiêm giật thót mình, vội vàng rút mạnh thanh đồng định thủy ra khỏi mặt nước. Những vệt nước đỏ nhờ nhờ tựa hồ huyết dụ dính trên thân kim loại từ từ rỉ xuống sàn ván gỗ mù u, để lại từng giọt sẫm màu như máu đông. Tiếng hờ khóc u uất dội lên từ tầng sâu lòng đất cù lao Cát Lở vẫn còn văng vẳng bên tai, lạnh buốt như ngàn mũi kim châm qua da thịt.

“Chú Ba... Tiếng... tiếng gì dưới đất nghe rợn tóc gáy vậy chú?” Thằng Nhâm nép sát vách nứa, mặt mày tái mét không còn giọt máu, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập.

Bá Khiêm cố ghìm lồng ngực đang căng thẳng. Mười đầu ngón tay ông vẫn tê dại bởi thứ hàn khí chết chóc dưới đáy rốn xoáy Vàm Đầu Sấu. Lấy mảnh vải điều sạch trên vách liếp lau khô từng tấc đồng thau rồi cẩn trọng quấn kỹ lại, ông trầm giọng dặn dò:

“Đáy vàm vừa động long mạch, oan hồn phu xưa hổng yên nên dội sóng lên rễ bần đó thôi. Chớ nói bậy bạ, ráng chợp mắt một lát đi kẻo bà con xóm vạn đò hoang mang.”

Suốt đêm rằm, hai thầy trò chẳng ai ngủ nổi. Bá Khiêm ngồi tựa lưng vào cột chòi, mắt đăm đăm nhìn ra khúc sông Tiền mịt mùng sương khói. Gió chướng thổi qua rặng bần mé cồn rít lên từng hồi thê lương, mặt nước phía ngoài xa thỉnh thoảng lại cuộn lên những đợt sóng ngầm quái dị.

Trời vừa hửng sáng, sương mai còn bảng lảng giăng mắc trên những đọt bần mé cồn thì một tiếng nổ ầm vang rúng động cả khúc sông bỗng xé toạc không gian tĩnh mịch. Mặt đất dưới chân chòi rung chuyển dữ dội, chiếc lu sành trước cửa chao đảo rồi nứt toác, nước trào ra lênh láng mặt sàn.

“Lở đất rồi! Chạy mau bà con ơi! Sụp bờ rồi!”

Tiếng gào thét thất thanh rộ lên từ phía xóm trong. Bá Khiêm cùng thằng Nhâm lao bổ ra khỏi chòi canh. Trước mắt ông, một cảnh tượng kinh hoàng bày ra giữa ánh rạng đông xám xịt. Đoạn bờ cù lao Cát Lở dài hơn trăm thước phía hạ lưu bỗng chốc rạn nứt toác hoác như miệng vực. Từng mảng phù sa khổng lồ nặng hàng chục tấn đổ ầm ầm xuống sông. Cả một vạt vườn bưởi da xanh đang kỳ trĩu quả của dân làng chao đảo nghiêng ngả rồi bị dòng nước xoáy nuốt chửng trong chớp mắt. Ba căn nhà lá dựng mé sông rung lắc bần bật, mái lá xé toạc, cột kèo gãy răng rắc rồi trôi tuột vào họng nước đục ngầu giữa những tiếng kêu cứu thấu trời.

“Lấy vỏ lãi mau, thằng Nhâm!” Bá Khiêm quát lớn rồi phóng xuống bến.

Thằng Nhâm quấn dây giật mạnh nổ bừng máy đuôi tôm. Chiếc vỏ lãi composite chồm lên, xé nước lao thẳng về phía vạt bờ đang sạt lở. Cùng lúc đó, bà con xóm vạn đò Bình Thạnh cũng khua mái dầm tán loạn, xuồng ba lá, ghe tam bản túa ra ứng cứu như ong vỡ tổ.

Bá Khiêm đứng vững chãi nơi mũi vỏ lãi, mắt quét nhanh qua mặt nước ngập ngụa rác rưởi và cây cối trôi dạt. Dưới bãi bùn nhão nhoét mấp mé mép nước, thím Bảy cùng hai đứa nhỏ đang lóp ngóp chới với giữa đống rễ bần và đất sụt, bùn lầy ngập ngang ngực.

“Thím Bảy! Nắm lấy cán dầm!” Bá Khiêm rướn người quăng mũi dầm gỗ về phía trước, một tay bám chặt be xuồng, tay kia gồng cứng gân guốc kéo giật từng người lên khoang. Thằng Nhâm nhanh nhẹn nhảy ùm xuống bùn lún, xốc nách đứa nhỏ chuyền qua cho ông, miệng thở hổn hển.

Sau hơn nửa giờ vật lộn giữa bùn lầy và dòng nước xiết, thầy trò Bá Khiêm cùng dân xóm đã đưa được hơn chục người già, trẻ nhỏ dạt vào mé gò an toàn. Người mất của ngồi bệt trên bờ đất ôm mặt khóc ròng, tiếng thở than não nuột hòa vào tiếng sóng vỗ ì oạp.

Khi con nước ròng bắt đầu rút cạn để lộ ra chân bờ cù lao, Bá Khiêm đứng ở mũi vỏ lãi, chống sào nhìn xuống vách đất vừa sạt, chân mày ông nhíu chặt lại thành một khối u tối. Cảnh tượng trước mắt không phải sạt lở tự nhiên do dòng chảy xói mòn. Bên dưới chân bờ sông sâu chừng vài sải tay, lớp đất sét chịu lực đã biến mất hoàn toàn. Đáy sông bị khoét rỗng toác vào sâu bên trong thân cồn cả chục thước, tạo thành những hàm ếch khổng lồ, sâu hoắm và trơ trọi. Từng vách đất phía trên mất hết chân trụ, chực chờ đổ ụp xuống bất cứ lúc nào.

“Trời thần đất hỡi...” Bá Khiêm lẩm bẩm, lòng sôi sục căm phẫn. Luồng nước tự nhiên làm sao có thể khoét ngọt xáng và sâu hoắm vào tận ruột đất như vầy được!

“Chú Ba, để con lặn xuống rà mé chân hàm ếch coi sao!” Thằng Nhâm nghiến răng, mắt đỏ hoe nhìn vạt bờ lở loét.

“Cẩn thận nghen mày, đất bên trên còn đang rạn, coi chừng nó sụp đè,” Bá Khiêm dặn dò, tay ghìm mái dầm giữ thăng bằng cho vỏ lãi.

Thằng Nhâm ngậm ống lặn, phóng mình xuống làn nước đục. Bá Khiêm đứng trên mũi xuồng, đôi mắt thợ lặn dạn dày kinh nghiệm dõi theo từng luồng bọt khí sủi tăm. Chừng vài phút sau, mặt nước xao động mạnh, thằng Nhâm ngoi đầu lên thở hắt ra, một tay bám be vỏ lãi, tay kia giơ lên những thứ nó vừa mò được dưới bùn.