Chương 2: Chum vại giữ lộc

Ngọn roi da bò trong tay Cửu Vằn vừa vung lên đã bị một bản chèo gỗ nghiến to bản chặn đứng giữa không trung.

Tiếng “chát” đanh gọn vang lên. Lão Ba Thao xộc tới, cán chèo vững chãi trên tay lão ghìm chặt lấy ngọn roi của tên cai bến hung hãn. Cùng lúc đó, năm sáu bạn chài lực lưỡng lập tức bước dồn lên, chèo gỗ và đòn gánh tre ken dày thành bức tường vững chắc che chắn cho Thế Đan.

— Cửu Vằn! — Lão Ba Thao gằn giọng, đôi mắt một mí quắc lên tia nhìn sắc lạnh — Bãi cát vạn chài Thạch Bàn này chưa tới lượt mày vung roi đánh người. Chú mày muốn đụng tới người làng tao thì phải bước qua đống mái chèo này đã!

Đám bạn chài bặm môi, ngực trần căng phồng vì uất ức. Mấy chục người đàn bà, con trẻ phía sau cũng xúm lại, tiếng chân giẫm trên cát rào rào như sóng dâng.

Cửu Vằn khựng lại, bàn tay nắm chuôi đoản đao bên hông run lên bần bật. Gã đảo mắt nhìn quanh hàng chục cặp mắt căm phẫn cùng những cánh tay lăm lăm chèo gỗ sẵn sàng liều mạng, đáy mắt không giấu nổi vẻ chột dạ. Dù có hai chiếc ghe buôn chở đầy tay sai ngoài vụng, gã cũng thừa hiểu đám dân chài cùng quẫn lúc này chẳng khác nào một tổ ong vò vẽ sẵn sàng bung vỡ.

Gã từ từ hạ ngọn roi da bò xuống, nhổ toẹt một bãi nước bọt xuống cát vàng, cười gằn từng tiếng cay độc: — Khá lắm! Lũ cá chết chúng mày thích nghe lời thằng què thì cứ việc! Cứ ôm lấy đống cá cơm này mà hít thở tà khí! Để xem trưa nay cá sình ruột thối um lên, có đứa nào bò sang đất liền xin mua muối của Tiền viên ngoại hay không. Lúc đó, một đồng mười giỏ cũng đừng hòng có người ngó tới! Rút!

Cửu Vằn vung tay ngoắt đám lâu la, hậm hực quay gót nhảy lên thuyền con chèo ra ghe buôn. Tiếng cười mỉa mai của gã chìm dần sau tiếng sóng gầm gào ngoài vụng biển.

Bọn tay sai rút đi, bãi cát lại trĩu nặng âu lo. Nắng gần trưa bắt đầu rọi gắt xuống hàng chục sọt cá cơm than vừa đưa lên bờ. Vài con cá nằm trên mặt sọt đã mềm nhũn, vảy chuyển sang màu xám đục.

Một người bạn chài trung niên buông thõng hai tay, thở dài đánh thượt: — Nó nói không sai đâu bác Ba ơi... Nắng trưa đứng bóng thế này, chỉ chừng nửa canh giờ nữa là ruột cá nát bấy, ruồi bọ bu đầy. Không có muối mặn ngập đầu thì làm sao giữ nổi đống cá này?

Đan chống gậy tre bước lên, giọng trầm ấm nhưng vang rõ giữa tiếng gió lộng: — Bà con đừng nản lòng! Cá cơm than mùa này béo mỡ, chất ngọt và cái nóng tự nhiên bên trong con cá lúc rời mặt nước sẽ tự làm rữa thớ thịt nếu ta để phơi trần dưới nắng. Nắng hun càng nỏ, ruột cá càng nhanh nứt toác, nước tanh tiết ra mới sinh độc hại. Nhưng nếu ta rửa sạch cát bẩn bằng nước biển trong vắt ngoài khơi xa, rồi phong kín trong đồ sành, hãm bớt hơi nóng bằng một lớp muối mỏng thì thịt cá sẽ săn lại, không lo ươn thối!

Đan quay sang lão Ba Thao, ánh mắt tha thiết: — Bác Ba, vạn chài mình nhà nào cũng có chum, vại sành đựng nước mưa hay muối dưa. Hãy bảo bà con bưng hết ra đây! Lượng muối vét đáy bồ của cả làng tuy ít, không đủ làm mắm ngập mặt, nhưng chia đều rải từng lớp mỏng vào đồ sành thì đủ sức giữ lộc biển tươi nguyên thêm mười bữa nửa tháng!

Lão Ba Thao nhìn xoáy vào đôi mắt Đan. Trong đáy mắt sâu thẳm của chàng trai tật nguyền, lão thấy một sự điềm tĩnh lạ kỳ, tựa như Đan đã thấu suốt từng đường gân thớ thịt của con cá dưới đáy đại dương.

Lão đập mạnh tay vào đùi, dứt khoát: — Được! Đằng nào cũng không thể bán rẻ mồ hôi cho lũ hút máu. Nghe lời thằng Đan! Ai nấy chạy về nhà, còn bao nhiêu chum vại sành, hũ đất nung và muối hạt vét bồ, đem hết ra bãi cho tao!

Tiếng hô của lão Trùm vạn như xua tan màn sương u ám. Đám trai tráng khỏe mạnh vội vã chèo thuyền nan ra lộng sâu, dùng gàu sòng múc từng thùng nước biển trong xanh không gợn cát mang về.

Phía triền cồn, cô Lành và thằng Cò tất tả khiêng đôi vại sành da lươn màu nâu thẫm chạy xuống bãi. Gió thổi tung mái tóc dài cài trâm tre của người con gái, vài giọt mồ hôi lấm tấm trên vầng trán mịn màng. Lành đặt chiếc vại xuống cát, ngước đôi mắt trong veo nhìn Đan, giọng khẽ khàng: — Anh Đan, đôi vại này của mẹ em để lại từ vụ trước, em đã rửa phơi khô ráo cả rồi. Liệu có dùng được không anh?

Thế Đan cúi người, đưa bàn tay sần sùi gõ nhẹ vào thành vại. Tiếng gốm nung vang lên đanh gọn: — Vại sành dày dặn thế này giữ mát tốt lắm, cô Lành khéo giữ đồ thật đấy.