Chương 23: Công lý phân minh

Tiếng xích sắt va nhau loảng xoảng cắt đứt lời gào thét của Tiền Bá Đạt. Hai tên nha quân ghì chặt bả vai, lôi xềnh xệch thân hình bệu bạo của lão trên cát. Tên lại dịch mặt choắt cũng bị tước gậy sắt, lấm lét cúi đầu dưới lưỡi đao sáng quắc.

Quan Tuần phủ Đào Đình Nhã phất tà áo thô, cất giọng đanh thép át cả tiếng sóng bến: — Trấn Hải Xương là cửa ngõ giao thương của duyên hải phía nam, không thể để lũ gian thương lũng đoạn làm nhơ nhuốc! Mở ngay công đường lưu động tại công quán nha môn, bản quan đích thân thụ lý nội vụ trước mắt trăm họ!

Dân chúng và bạn chài hò reo vang dội, rầm rộ theo đoàn nha quân tiến vào công quán cách mé bến một tầm tên bắn. Đan chống gậy tre, từng bước chân tập tễnh nhưng vững vàng đi cạnh lão Ba Thao. Phía sau, cô Lành và thằng Cò cùng mấy bạn chài lực lưỡng chia nhau khiêng ba đôi sọt tre ken dày. Từng lớp xâu tiền kẽm nặng trịch làm uốn cong đòn gánh tre đực. Hai chiếc ghè mắm nhĩ thượng hạng bện quai mây vốn được Đan cẩn thận trích riêng từ trước không đem bán cũng được bạn chài trân trọng gánh theo sau.

Gian sảnh lớn của công quán nha môn trấn Hải Xương thoáng chốc chật ních người xem. Trên chiếc án thư uy nghiêm, Đào Đình Nhã ngồi ngay ngắn ở ghế lim, đặt tấm kim bài khảm vàng và chiếc chặn giấy hình lân bằng đồng lên mặt bàn. Không gian bỗng chốc im phăng phắc.

Tiền Bá Đạt quỳ rạp dưới nền đá trơn lạnh, chiếc áo the lụa đẫm mồ hôi dính bết vào lưng. Ngón tay đeo nhẫn cẩm thạch của lão run rẩy cào xuống sàn đá, miệng lắp bắp: — Bẩm quan lớn... kẻ hèn bị hãm hại... Đám dân đảo đó nợ tiền không trả, vu cáo người ngay...

— Im miệng! — Quan Tuần phủ dằn mạnh thanh kinh đường mộc xuống mặt bàn, thanh âm vang lên chát chúa. — Trước mặt bản quan, ngươi chớ mở lời xảo quyệt!

Ngài đưa mắt nhìn sang Đan, ánh mắt dịu lại vài phần: — Thầy Đan, ngươi là người đứng đầu vạn chài Cồn Cát, hãy bước lên bày tỏ ngọn ngành.

Đan bước lên ba bước, chắp tay trầm tĩnh: — Bẩm quan lớn, thảo dân là Giáp Thế Đan, thay mặt sáu mươi nóc nhà vạn Thạch Bàn và bà con phu muối Cát Trắng. Năm xưa gặp mùa biển động đói kém, vạn chài cùng đường phải vay của hiệu buôn họ Tiền ba trăm quan tiền kẽm để mua gạo cứu đói. Dù khế ước bị ép lãi nặng nề, nhưng bà con Cồn Cát đời đời ăn sóng nói gió, một bát cơm chịu ơn cũng khắc cốt ghi tâm. Nay nhờ mẻ cá cơm than ủ chượp trong thùng gỗ bời lời rỏ dòng mắm nhĩ bán được tiền tươi, thảo dân xin đàng hoàng dâng đủ ba trăm quan tiền kẽm nợ gốc thanh toán sòng phẳng trước công đường của ngài!

Đan quay lại ra hiệu. Mấy bạn chài lập tức khiêng ba đôi sọt tre tiến lên đặt giữa sân. Nắp sọt mở ra, từng xâu tiền kẽm xâu phẳng phiu xếp ngay ngắn, đếm đủ mười tiền một xâu. Tiếng đồng kẽm va nhau giòn đanh, minh bạch như tấm lòng người xứ đảo.

Quan Tuần phủ khẽ gật đầu, ánh mắt lộ rõ vẻ tán thưởng: — Đứng trước cơn bần cùng mà vẫn giữ trọn chữ tín, dốc lòng lao động trả nợ sòng phẳng, dân chài Cồn Cát thực có khí phách!

Sắc mặt ngài chợt nghiêm lại. Lật mở tập sổ da đen do Cửu Vằn dâng nộp, Đào Đình Nhã gõ ngón tay xuống từng trang giấy dó: — Cửu Vằn, hãy tâu rõ mọi sự trước công đường!

Cửu Vằn quỳ thẳng lưng, vết sẹo ngang má giật giật vì xúc động: — Bẩm quan lớn! Tập sổ này ghi trọn tội ác của Tiền Bá Đạt. Lão lấy ba trăm quan tiền kẽm làm mồi nhử, tính lãi gấp mười lần để cướp thuyền bè, bắt con em vạn chài làm nô dịch. Khi thấy làng dựng giàn thùng bời lời, lão sợ mất quyền độc chiếm mắm muối nên sai người đốt thuyền bờ tây, lại phái thảo dân mang tro than, bùn bẩn định đổ vào vòi lù hòng hủy hoại công sức mười hai tháng của cả làng đảo!

Khắp công quán, dân chúng phẫn nộ gầm lên. Nhiều khách buôn cũng bước ra lớn tiếng tố cáo họ Tiền độc quyền kho muối, ghìm hàng đẩy giá mỗi mùa biển động để chèn ép ngư dân.

Tiền Bá Đạt run lẩy bẩy, dập đầu lia lịa xuống nền đá: — Oan cho thảo dân quá quan lớn ơi! Thằng Cửu Vằn vu vạ! Chiếc thuyền chớp đèn lồng đỏ trong sổ chỉ là chuyện bịa đặt!

— Bịa đặt ư? — Đào Đình Nhã cười lạnh. — Ngươi có biết chiếc ghe chớp đèn lồng đỏ ba lần ngoài lộng bờ tây đêm ấy là của ai không?