Chương 5: Dấu Tích Bờ Taluy

Sau cái gật đầu dứt khoát ngoài hiên Tĩnh Cúc Viên, bà An Thụy Miên quay vào phòng làm việc, cẩn thận khoác lên chiếc áo gilê vải thô sẫm màu với nhiều ngăn túi chuyên dụng. Bà kiểm tra lại từng món đồ nghề: chiếc kính lúp quang học cầm tay có đèn rọi, kẹp gắp bằng thép không gỉ, thước đo kim loại chia vạch milimét và vài ống nghiệm vô trùng. Những vật dụng ấy đã đồng hành cùng bà qua bao cánh rừng đại ngàn suốt nhiều thập kỷ làm công tác giám định. Bà cùng Đại úy Phan Trọng Nghĩa bước lên chiếc xe công vụ, rời Tĩnh Cúc Viên hướng về Km17 Tỉnh lộ.

Đồng hồ trên bảng điều khiển xe đã điểm mười hai giờ trưa, nhưng cái lạnh buốt giá của mùa đông Lạc Dương vẫn không hề suy chuyển. Sương mù dày đặc từ các thung lũng bốc lên cuồn cuộn, biến cung đường đèo hiểm trở thành một dải lụa xám mờ ảo trong hơi nước bảng lảng. Khi xe dừng lại ở khúc cua tay áo Vực Thông Rụng, bà Miên khẽ nheo mắt nhìn qua ô kính. Dải băng nhựa màu vàng khoanh vùng bảo vệ hiện trường chăng ngang mép taluy âm, khẽ lay động trong từng cơn gió núi thốc lên từ đáy vực sâu.

Hai trinh sát đứng gác bên rào chắn vội đứng nghiêm chào khi thấy Nghĩa bước xuống mở cửa xe cho bà.

– Bà cẩn thận dưới chân, đất bazan mùa này ngậm sương nên rất trơn – Nghĩa vừa ân cần đỡ lấy cánh tay gầy guộc của bà Miên vừa lên tiếng nhắc nhở.

– Không sao đâu, đôi chân già này từng lội khắp các vạt rừng Lang Biang suốt mấy mươi năm qua rồi – bà Miên mỉm cười điềm đạm đáp, ánh mắt sau cặp kính lão đồi mồi nhanh chóng rà soát toàn cảnh mép taluy.

Vực Thông Rụng sâu hun hút tới bốn mươi mét, vách taluy âm dốc đứng như một nhát cắt sắc lẹm vào sườn núi. Đứng từ mép đường nhìn xuống, đáy vực chỉ là màn sương mờ mịt ngổn ngang những thân thông gãy đổ và lòng suối cạn lởm chởm đá tảng ẩm ướt. Vết trượt của chiếc xe bán tải xới tung bề mặt đất đỏ bazan kéo dài xuống mép vực.

Bà Miên trải tấm đệm bạt nhỏ xuống nền đất để tránh làm xáo trộn lớp mùn tự nhiên, rồi chậm rãi quỳ một chân xuống. Gió đồi mang theo hơi lạnh buốt thấu xương luồn qua lớp áo len cổ lọ, nhưng tâm trí của nữ giáo sư bảy mươi tám tuổi lập tức tập trung vào từng dấu vết dưới mặt đất. Bà rút chiếc kính lúp quang học và cây thước đo kim loại, thao tác từ tốn như đang đứng trước bàn tiêu bản trong phòng thí nghiệm.

Bà cúi sát xuống vạt dương xỉ bản địa nằm ngay điểm tiếp xúc đầu tiên của bánh xe. Dưới ánh đèn kính lúp, từng phiến lá xanh sẫm dập nát hiện lên rõ nét đến từng đường gân tế vi. Bà Miên dùng kẹp gắp khẽ nâng một cọng dương xỉ bị gãy dập, tỉ mỉ quan sát mép tổn thương:

– Cậu Nghĩa lại đây xem này.

Nghĩa lập tức bước tới, ngồi xổm bên cạnh bà Miên, chăm chú nhìn theo hướng kẹp gắp.

– Cháu nhìn kỹ vết dập ở thân và phiến lá này xem – bà Miên từ tốn chỉ dẫn. – Khi một chiếc xe nặng gần hai tấn di chuyển bằng động cơ lao dốc mất kiểm soát, lực truyền động từ trục bánh xe sẽ tạo ra mô-men xoắn rất lớn. Ma sát quay tít của rãnh lốp trên bề mặt thực vật chắc chắn sẽ giằng xé tơi bời các mô biểu bì, tạo ra những vết cọ quẹt vặn xoắn và sinh nhiệt làm cháy xém mép lá tươi. Nhưng ở đây, toàn bộ cành dương xỉ chỉ bị nghiền nát theo một phương thẳng đứng duy nhất. Đó là tổn thương cơ học do lực nén ép tĩnh học thuần túy.

Bà Miên xoay nhẹ kính lúp, soi tiếp vào bề mặt từng phiến lá nằm bẹp dí sát lớp mùn thông:

– Hoàn toàn không có vết cháy xém nào do nhiệt ma sát lốp xe. Không có muội than cao su bám vào biểu bì lá. Điều này chứng minh bánh xe không hề quay dưới sức kéo của động cơ khi lăn qua mép taluy này.