Chương 6: Men Sống Rừng Già

Ông Diệp siết chặt bàn tay đang run rẩy của con trai. Trong bóng chiều tà dần chìm vào rặng Chư Dlê Ya, hơi ấm từ bàn tay Tuấn truyền sang khiến lồng ngực người cha già dâng lên niềm an ủi khó tả.

— Được. Đã hứa thì phải giữ trọn lời hứa, nghe chưa con? — Ông Diệp vỗ nhẹ lên vai con, giọng trầm ấm. — Về thôi, mẹ đang đợi cơm.

Hai cha con rảo bước trên con đường đất đỏ trở về gian nhà gỗ. Đêm hôm ấy trôi qua trong sự yên bình hiếm hoi, không còn những tiếng thở dài nén chặt hay tiếng chuông điện thoại đòi nợ réo rắt.

Tờ mờ sáng hôm sau, tiếng gà rừng gáy le te bên triền dốc xé toang màn sương xám còn vương trên ngọn muồng đen. Khớp gối bên phải của ông Diệp nhức buốt âm ỉ sau chuyến lội bùn chiều qua, nhưng ông chỉ khẽ xoa bóp vài vòng rồi lặng lẽ trở dậy. Đứng trước chái bếp, ông chuẩn bị sẵn nông cụ: hai chiếc gùi tre đan khít nan, hai chiếc xẻng con tra cán gỗ ngắn, vài khay gỗ mỏng và mảnh vải màn sạch đã giặt phơi cẩn thận.

Bước sang buồng bên, ông Diệp khẽ lay vai con trai: — Tuấn ơi, dậy đi con. Đi sớm cho kịp lấy men sống.

Tuấn mở mắt, quầng thâm vẫn còn hằn rõ trên khuôn mặt hốc hác, nhưng vẻ hoảng loạn thường ngày đã tan biến. Cậu lập tức vùng dậy, xỏ đôi giày vải lao động cũ rồi theo cha ra giếng rửa mặt bằng làn nước mát lạnh.

Hai cha con cuốc bộ ngược dòng suối Cạn, men theo con đường mòn dẫn sâu vào khu rừng nguyên sinh dưới chân rặng Chư Dlê Ya. Khí trời ban mai cao nguyên lạnh buốt phả vào mặt, mang theo hương ngai ngái của đất ẩm và mùi nhựa cây tinh khôi. Càng đi sâu, vòm lá rậm rạp của những cây sao đen, dổi rừng cổ thụ càng đan cài che khuất ánh mặt trời. Dưới chân họ, thảm lá mục tích tụ qua nhiều mùa mưa ẩm ướt dày xốp như một tấm đệm êm.

Đi chừng một giờ, ông Diệp dừng chân bên một thân dổi mục rỗng nằm vắt ngang triền dốc đá. Ông ngồi xổm xuống, gạt lớp lá khô trên bề mặt rồi bảo con: — Tuấn, lại đây nhìn kỹ chỗ này.

Tuấn bước tới, quỳ một chân bên cạnh cha. Dưới lớp lá mục nát là những mảng bào tử men màu trắng ngà, kết thành từng sợi tơ mảnh li ti bện chặt vào thớ gỗ ẩm. Mùi thơm ngai ngái, thanh nhẹ của nấm và đất rừng phả ra dịu mát quanh chóp mũi.

— Đây chính là men vi sinh bản địa, gọi tắt là men IMO. — Ông Diệp lấy đầu xẻng chỉ vào mảng tơ trắng, mắt ánh lên vẻ say mê của một cựu giáo viên sinh học. — Rừng ngàn năm không ai bón phân hóa học hay xịt thuốc kích rễ mà cây cối vẫn vươn cao sừng sững, muông thú vẫn tìm về sinh sôi. Đó là nhờ hàng tỷ vi sinh vật tự nhiên này ngày đêm cần mẫn phân giải lá mục, cành khô thành mùn nuôi dưỡng đất mẹ. Mảnh rẫy hai héc-ta nhà mình đang ngạt thở vì hóa chất, muốn cứu đất thì trước hết phải xin rừng già nắm men sống này đem về ủ giống.

Tuấn chăm chú nhìn từng sợi tơ nấm trắng muốt, khẽ chạm đầu ngón tay vào lớp mùn xốp: — Bào tử nấm này có thể làm đất sống lại được thật sao cha?

— Đất cũng cần hệ tiêu hóa khỏe mạnh mới sống được con à. Men rừng chính là men tiêu hóa của đất. — Ông Diệp mỉm cười, trao chiếc xẻng con cho con trai. — Giờ con cạo khẽ tay thôi. Chỉ hớt lấy lớp lá bám đầy tơ nấm trắng, tránh để lẫn đất sét hay sỏi đá. Phải nâng niu thì vi sinh mới sống khỏe được.

Hai cha con cẩn trọng hớt từng mảng tơ men cho vào khay gỗ, phủ mảnh vải màn ẩm lên trên rồi xếp ngay ngắn vào gùi tre. Nhìn những giọt mồ hôi rịn ra trên trán con trai và sự cẩn trọng vụng về trong từng cử chỉ của Tuấn, lòng ông Diệp ấm áp lạ thường. Đã bao năm rồi hai cha con mới cùng ngồi bên nhau, sẻ chia một công việc bình dị giữa rừng xanh như thế này.

Khi hai khay gỗ đã đầy men rừng, mặt trời đã lên cao bằng con sào, rải những tia nắng ấm áp qua kẽ lá. Hai cha con gùi men theo lối mòn bờ suối Cạn trở về rẫy. Dòng suối mùa mưa cuồn cuộn chảy qua ghềnh đá phủ rêu xanh. Từ khúc quanh rậm rạp phía trước, ông Diệp nhận ra bóng dáng một cô gái trẻ đang lom khom bên mép nước.