Chương 7: Nấu Cháo Nuôi Đất

Nhìn ánh mắt quả quyết của cô kỹ sư trẻ, ông Diệp khẽ mỉm cười, gật đầu tin cậy: — Có cháu đồng hành thì quý quá. Cứ coi như đây là mảnh đất thí nghiệm của cả ba chú cháu mình.

Khi ráng chiều đỏ quạch tắt sau rặng Chư Dlê Ya, bóng tối nhanh chóng phủ kín vạt rẫy thôn Đồi Đỏ. Gian bếp chái sau chòi rẫy bắt đầu đỏ lửa.

Dưới ánh lửa bập bùng từ bếp củi cà phê, chiếc chảo gang lớn đặt trên kiềng sắt sôi sùng sục. Mùi mật rỉ đường sánh đặc màu cánh gián bốc hơi ngào ngạt, hòa cùng làn khói cay nồng. Ông Diệp cầm thanh tre dài khuấy đều chảo nước mật, tỉ mỉ quan sát từng bọt khí li ti nổi lên.

Bên chiếc bàn gỗ sát vách nứa, Tuấn còng lưng xúc từng xẻng cám gạo mới xay rải đều lên tấm bạt nilon giữa nền đất nện. Hai khay gỗ đựng tơ nấm trắng muốt lấy từ rừng già lúc sáng được đặt cẩn thận ở góc cao ráo, phủ lớp vải màn ẩm để giữ trọn sức sống cho mầm men.

Mai thoăn thoắt xắn cao tay áo chàm, vừa đo lượng nước mật pha loãng vừa hướng dẫn Tuấn: — Anh Tuấn rải cám mỏng chừng hai mươi phân thôi. Phải bóp nát men rừng trộn thật đều vào cám khô trước, rồi mới tưới nước mật vào sau. Mẻ IMO này cần giữ độ ẩm đúng mức sáu mươi phần trăm.

Tuấn quệt mồ hôi trên trán, bàn tay lóng ngóng cầm từng mảng men rừng bẻ vụn: — Làm sao biết lúc nào đủ sáu mươi phần trăm hả Mai?

Mai mỉm cười, vốc một nắm cám đã tẩm nước mật, bóp chặt trong lòng bàn tay rồi mở ra: — Nắm lại thấy cám kết khối không rỉ nước qua kẽ tay, chạm nhẹ vào thì vỡ vụn là đạt. Nhiều nước quá vi sinh sẽ ngạt khí mà thối, ít nước thì bào tử không nảy mầm được.

Ông Diệp đứng bên cạnh, chăm chú dõi theo từng cử chỉ của con trai. Thấy Tuấn cẩn trọng bóp từng cục men nhỏ, gạt bỏ từng mẩu rễ mục, lòng ông chộn rộn niềm an ủi khó tả. Đứa con từng quen bàn phím máy tính nơi phố thị, nay đang lấm lem cám gạo, kiên nhẫn làm từng việc nhỏ theo lời hướng dẫn.

Khi hỗn hợp cám gạo, men rừng và mật rỉ đường được trộn đều, mùi thơm ngòn ngọt của mật mía quyện với hương men nấm chua dịu lan tỏa khắp gian bếp, rồi bay ra khoảnh sân rẫy. Mùi hương ngọt lành ấy lấn át hẳn cái mùi ngai ngái, nồng tanh khó chịu của lớp đất chai cứng ngoài vạt đồi cọc bê tông.

Đêm về khuya, gió từ thung lũng Chư Dlê Ya thổi qua khe liếp rít lên từng hồi buốt lạnh. Bếp lửa vẫn tí tách reo, hắt bóng ba người in dài trên vách ván. Cả ba vun đống cám đã ủ men thành mô đất thoải hình mai rùa, cao chừng nửa mét, rồi dùng các bao tải gai sạch phủ kín bên trên để ủ ấm.

Đúng lúc ấy, ngoài con đường đất đỏ ven rẫy vang lên tiếng bước chân loẹt quẹt và tiếng cười ồn ã. Ánh đèn pin quét loang loáng qua hàng rào dâm bụt, rọi thẳng vào gian bếp chái còn rực lửa.

— Ối dào ôi! Nửa đêm rẫy nhà ai mà thơm lừng mùi chè kho thế này?

Tiếng nói lè nhè, ồm ồm quen thuộc cất lên. Ông Diệp ngước nhìn ra, nhận ra dáng người bè bè, bụng phệ của ông Bảy Thọ cùng hai người thợ rẫy trong xóm đi ngang qua sau chầu rượu. Khuôn mặt đỏ gay của ông Bảy ngó nghiêng qua khe rào, nhìn chằm chằm vào đống bao tải gai bốc khói mỏng và chiếc chảo gang còn váng mật.

Một người thợ rẫy cất giọng châm chọc: — Nghe đồn thầy Diệp rước cô kỹ sư về cứu tiêu, hóa ra là bày trò nấu cháo bón cho rẫy đấy à?

Ông Bảy Thọ cười sặc sụa, giọng mỉa mai: — Thầy Diệp ơi là thầy Diệp! Cả ngàn gốc tiêu nhà tôi sập sau một đêm mưa độc, rễ thối đen thui. Đến thứ thuốc đặc trị ngoại nhập bảy trăm ngàn một chai tôi tống cả thùng phuy xuống còn chả ăn ai, thầy lại đi thức trắng đêm nấu cháo dỗ đất! Đất bazan chứ có phải con nít lên ba đâu mà húp cháo ngọt hở thầy? Rảnh rỗi thì bảo thằng Tuấn bán quách cho chú Trịnh lấy tiền trả nợ, chứ bày trò này có ngày chết đói cả nút!

Tiếng cười cợt phụ họa vang lên rộ cả góc đồi đêm thanh vắng.