Chương 13: Những điều khoản ẩn mình

Sương buổi sáng còn đặc quánh trên mái hiên khi Tường gõ cửa chòi gỗ của ông Ka Hùng. Ba tiếng gõ khẽ, đúng nhịp — không vội vàng, không do dự.

Ông Ka Hùng mở cửa với đôi mắt còn thâm quầng, chưa chợp mắt được mấy. Nhìn thấy Tường đứng ngoài ngưỡng cửa với chiếc áo len xám tro và tập hồ sơ kẹp trong nách, ông lùi vào trong như một phản xạ e dè.

"Cậu Tường đến sớm vậy..."

"Chú Hùng cho cháu xem toàn bộ giấy tờ." Tường bước vào, kéo ghế gỗ ngồi thẳng xuống mặt bàn. "Hợp đồng vay, khế ước bảo đảm, giấy chuyển nhượng nợ của Toàn, và bản hợp đồng thuê nhà chú đã ký với Linh. Tất cả."

Ông Ka Hùng lấy từ trong buồng ra một tập giấy tờ buộc dây chuối, đặt xuống trước mặt Tường, bàn tay chai sần run nhẹ. Tường tháo dây, trải từng tờ ra mặt bàn gỗ rộng, bắt đầu đọc.

Căn chòi gỗ im lặng ngoại trừ tiếng lật trang và tiếng củi thông nổ lách tách trong bếp lửa nhỏ. Ông Ka Hùng rót nước vối ấm, đặt bên cạnh tay Tường, rồi ngồi im trên chiếc ghế đòn đối diện như người chờ phán quyết.

Mười lăm phút. Hai mươi phút.

Tường gấp tờ giấy cuối lại, đặt thẳng vào tập hồ sơ. Ngón tay anh — bàn tay vẫn còn quấn lớp băng gạc mỏng bên ngoài — gõ nhẹ hai cái lên mặt bàn.

"Mức lãi suất trong khế ước bảo đảm ghi rõ bốn mươi tám phần trăm một năm." Giọng anh bằng phẳng, không cảm xúc như giọng một người đang đọc biên bản. "Bộ luật Dân sự quy định trần hai mươi phần trăm. Vượt trần là vô hiệu về phần lãi. Không chỉ vô hiệu — mức này đã cấu thành dấu hiệu của tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự."

Ông Ka Hùng ngẩng lên, chớp mắt liên tục.

"Có nghĩa là... khoản lãi đó không có giá trị pháp lý?"

"Có nghĩa là Toàn không chỉ đang ép chú — hắn đang vi phạm pháp luật hình sự." Tường lấy bút ra, khoanh đỏ mấy dòng số trong khế ước. "Chú chỉ có nghĩa vụ trả phần gốc và lãi tính theo trần hai mươi phần trăm. Con số thực tế thấp hơn nhiều so với nửa tỷ hắn nêu ra."

Ông Ka Hùng nhìn vào vòng tròn mực đỏ đó, môi mấp máy không thành tiếng.

"Còn hợp đồng thuê nhà." Tường kéo tờ giấy viết tay có chữ ký của Linh và ông Ka Hùng ra. "Hợp đồng này ghi rõ thời hạn ba năm, tiền cọc và tiền thuê đã thanh toán đầy đủ, mục đích sử dụng kinh doanh hợp pháp. Đây là giao dịch dân sự có hiệu lực. Không ai — kể cả chú, kể cả Toàn — có quyền đơn phương chấm dứt mà không có lý do luật định và không bồi thường đầy đủ cho bên thuê."

Ông lão gục đầu, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên đầu gối.

"Vậy mà thằng Toàn bảo giấy viết tay là giấy lộn..."

"Hắn bảo vậy vì hắn muốn chú tin vậy." Tường cất tập hồ sơ vào túi, đứng dậy. "Chú Hùng, cháu cần chú làm một việc: không ký bất cứ tờ giấy nào hắn đưa, không nói chuyện riêng với hắn mà không có người làm chứng. Mọi việc khác để cháu lo."

Ngay lúc đó, giọng ồn ào ngoài sân cắt ngang buổi sáng.

Tường bước ra hiên. Trên con dốc đất dẫn vào chòi của ông Ka Hùng, một chiếc xe bán tải đen trườn tới rồi đỗ nghiêng trên lề cỏ. Toàn bước xuống, hai bên có hai người đàn ông bặm trợn đứng chắn ngang. Hắn mặc áo sơ-mi sọc, đồng hồ mạ vàng bắt nắng sáng lóa mắt, tay cầm điếu thuốc châm lửa chưa hút, bước thẳng vào sân với dáng người của kẻ đang bước lên mảnh đất thuộc về mình.

"Lão già Ba Na ơi, hôm nay là ngày thứ nhất trong bảy ngày tôi cho." Toàn rít một hơi, nhả khói vào không khí sáng mát lạnh. "Giấy tờ sang nhượng tôi chuẩn bị sẵn rồi đó, ký đi cho xong."

Ông Ka Hùng đứng sát sau lưng Tường, vai rũ xuống.

Tường bước xuống ba bậc thềm, dừng lại chính giữa sân. Anh không vội, không lên giọng. Chỉ nhìn thẳng vào mặt Toàn với ánh mắt của người đang đọc một bản hợp đồng tệ hại.

"Ông Toàn." Giọng anh vừa đủ nghe qua sân đất. "Lãi suất trong khế ước bảo đảm của ông áp cho anh A Lập là bốn mươi tám phần trăm một năm. Bộ luật Dân sự 2015, Điều 468: trần lãi suất hai mươi phần trăm. Phần lãi vượt trần vô hiệu về pháp lý. Toàn bộ hành vi cho vay theo mức lãi này có dấu hiệu cấu thành Điều 201 Bộ luật Hình sự về cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự."