Chương 12: Thép Thô Hòa Muối Đất

Âm vang khô khốc dội về từ lòng đất gò Nguyệt Thần khiến những đầu ngón tay chai sần của Cáp Vĩnh Trình khẽ giật bắn. Cụ thu tay khỏi tảng quặng sắt đồng nội gồ ghề, hít một hơi dài nén lại nỗi buốt nhói trong lồng ngực. Tiếng nứt ấy không phải do đá vỡ, mà là tiếng vỏ rễ Lão Quế cọ xát trong cơn ngạt thở. Mười ngày, vỏn vẹn mười ngày trước khi chùm rễ cái bị khối quặng cặn nghiến nát vụn.

Không thể chậm trễ thêm một khắc.

Cụ Trình đứng dậy, vốc một nắm bồ hóng khô rải quanh họng lò rồi gạt lớp tro tàn sang bên. Cụ châm đóm, thổi bùng lên ngọn lửa đầu tiên nơi quán rèn Đất Bồi. Lửa liếm vào than củi, reo lên lách tách xua tan cái ẩm mốc đọng lại suốt mười ngày vắng hơi người. Cụ với lấy khúc phấn trắng vẽ ngoằn ngoèo lên mặt đe sắt một dáng hình mới: thân xẻng thu hẹp chỉ chừng hai ngón tay, sống lưng đúc dày vững chãi, riêng phần mũi uốn cong khoằm xuống như móng chim ưng.

— Chiếc thứ hai này phải gọi là Tơi Căn, — cụ Trình lẩm bẩm một mình, ánh mắt rực lên phản chiếu tàn lửa đỏ. — Lưỡi rộng thì chạm vỡ da rễ non, lưỡi thẳng thì không bẩy nổi cặn đá bám quanh kẽ ngách. Mũi khoằm móng chim mới lách sâu được mà chẳng làm trầy xước thân ngọc.

Nhưng tầng quặng lõi sâu năm trượng lại tỏa ra hàn khí buốt giá thấu xương. Thép thông thường tôi qua nước suối nguội sẽ giòn đanh, hễ gặp luồng lạnh ma thuật tầng sâu ắt gãy lìa như cành khô. Cụ Trình bước tới góc chái bếp, bê ra một bọc vải gai bám đầy bụi đất. Mở lớp vải thô, lộ ra những tảng muối mỏ xám đục, kết tinh xù xì được cụ lượm lặt từ các vòm hang đá dưới đáy thung lũng từ ba mươi năm trước. Cụ trút muối vào cối đá, dùng chày gỗ giã đều tay, rồi với lấy mớ vỏ cây ổi rừng lâu năm đã phơi se khô trên gác bếp đem nấu lấy một nồi nước cốt đặc sánh, chát đắng.

— Muối mỏ giữ vị mặn nồng của đất sâu, vỏ ổi rừng ngậm nhựa chát làm săn thớ thịt, — cụ Trình thì thầm khi trút hỗn hợp vào máng tôi bằng đá xanh. — Nước tôi này ngấm vào sắt, sắt mới chịu nổi giá băng.

Trời vừa chập tối, con ngõ nhỏ dẫn vào quán rèn bỗng rộn rã bước chân. Tiểu Miên quần áo còn vương bụi tro rơm từ gò Nguyệt Thần hớt hải chạy vào, theo sau là hàng chục bà con lối xóm. Người gánh củi gộc chắc nịch, kẻ vác từng bao than hầm đượm lửa, lại có những bà mẹ run run đặt lên bậu cửa sổ mấy gói cơm nắm muối vừng bọc trong lá chuối tiêu xanh ngắt.

— Cụ Trình ơi! — Bác nông phu đầu xóm hổn hển đặt gánh củi nghiến xuống. — Nghe tin cụ cần nhóm lò thâu đêm, bà con gom hết củi gộc khô nhất trong làng mang tới đây. Cụ cứ việc đỏ lửa, thiếu than thiếu củi bọn con lại đốn thêm!

Chưa dứt lời, tiếng quạt lụa phe phẩy gấp gáp đã vang lên từ ngoài ngõ. Liễu Tùng Chu vén vạt cẩm bào xanh thẫm, rảo bước vào xưởng rèn, nét mặt đầy vẻ lo âu nhưng ánh mắt ngập tràn sự kính nể. Trưởng trấn nhìn đống quặng màu gan gà xù xì nằm lăn lóc dưới đất, vội vàng chắp tay:

— Cáp lão trượng! Cứu được cành đông đâm chồi, bản trấn biết ơn cụ khôn xiết. Nhưng tầng quặng lõi dưới đáy sâu rắn như thép nguội, sao cụ không để bản trấn xuất công quỹ sang trấn bên mua vài khối huyền thiết hay linh quặng của tiên gia về rèn? Dùng mấy hòn đá sắt đồng nội thô kệch này, liệu có kham nổi không cụ?

Cụ Trình mỉm cười, đôi mắt đục mờ toát lên vẻ bao dung của kẻ trọn đời hiểu nết đất:

— Trưởng trấn có lòng, lão xin nhận. Nhưng linh quặng của tiên gia mang theo khí tức kiêu ngạo, chỉ thích áp chế chứ không biết chở che. Đất thung lũng này ngậm phù sa ngàn năm, tính tình hiền hậu. Muốn gỡ đá cứu rễ mà không làm cây kinh sợ, chỉ có sắt thô mọc ra từ chính đồng bãi quê nhà mới hòa hợp được với hơi thở của Lão Quế. Linh khí xa hoa bóp nghẹt đất đai, còn sắt mộc này mới cùng đất một nguồn cội.

Liễu Tùng Chu nghe từng lời mộc mạc mà thấm thía, ngẫm nghĩ hồi lâu rồi khẽ thở dài gật đầu:

— Lão trượng dạy chí phải. Bản trấn hồ đồ rồi. Thôi, xin để cụ toàn tâm nhóm lửa, tuần đinh bản trấn sẽ canh giữ bên ngoài, tuyệt đối không để ai quấy rầy.

Trưởng trấn cùng bà con lục tục rút ra ngoài ngõ để giữ yên tĩnh cho xưởng rèn. Trong gian nhà nhỏ nép bên bờ kênh, ngọn lửa lò bễ bốc lên hừng hực. Tiểu Miên xắn cao ống tay áo chàm, hai bàn tay nhỏ thoăn thoắt nắm lấy cần bễ gỗ.