Chương 9: Lòng người bên miệng cống

Tiếng còi báo động khẩn cấp từ trụ sở xã vừa dứt thì một bầu không khí hỗn loạn chưa từng thấy đã lập tức bao trùm lấy cù lao An Bình. Tiếng người í ới gọi nhau từ đầu ngõ tới cuối xóm, tiếng chân chạy thình thịch trên mặt đường đan, tiếng chó sủa ran ran quyện trong tiếng ghe máy gầm rú xé toạc mặt sông Tiền đang độ con nước lớn.

Lê Cẩm Tú siết chặt chiếc bút đo độ mặn điện tử trong túi áo bà ba, quay sang nhìn Huỳnh Quốc Thái. Bắp tay phải của anh vẫn còn quấn lớp băng gạc trắng muốt mà cô vừa tỉ mẩn khâu buộc lúc rạng sáng, vạt áo lính bạc màu lấm lem dầu mỡ và khói hàn. Nhưng trong đôi mắt sâu rười rượi của người thợ cơ khí không hề có lấy một tia hoảng loạn. Anh chỉ khẽ siết lấy bàn tay ráp ranh của cô một cái thật chặt, cái chạm tay ấm nóng như muốn truyền sang cô tất cả sự điềm tĩnh và vững chãi của đất mẹ.

“Đực Nhỏ! Út Lành!” Thái cất giọng trầm đanh, dứt khoát: “Hai đứa ở lại canh chừng hệ thống béc tưới cho vườn tía Ba. Gom hết rơm khô phủ dày thêm năm phân quanh gốc bưởi, giữ ẩm tuyệt đối. Tú, đi với anh ra cống Cây Da!”

“Anh Hai, tay anh còn rỉ máu kìa…” Út Lành mếu máo, níu lấy tay áo Thái.

“Máu thịt gì tầm này nữa út! Cống sập, nước mặn tràn vô đồng thì dân cù lao chết trôi hết cả chì lẫn chài!”

Thái gạt phắt đi, với lấy chiếc cờ-lê mỏ lết móc vào đai quần rồi cùng Tú lao nhanh về phía bờ bắc cù lao.

Đoạn đường đan dài hơn một cây số từ vườn nhà Tú ra tới cống Cây Da sớm nay dài dằng dặc như vô tận. Càng tới gần vàm sông, mùi mặn chát của bùn biển dâng theo triều cường càng xộc thẳng vào cánh mũi, hăng hắc, nồng nặc và tanh tưởi khác hẳn mùi ngai ngái ngọt lành của đất phù sa quen thuộc. Ven đường, những mương vườn của bà con hàng xóm đã bắt đầu sủi bọt trắng xóa. Cây lá ven bờ dừa nước rũ rượi, những tán bưởi năm roi, da xanh đang độ ra hoa kết trái gặp hơi muối mặn bốc lên từ lòng mương liền cuộn mép lại, khô khốc như bị hơ qua lửa ngọn.

Tại miệng cống Cây Da, cảnh tượng trước mắt khiến Tú không khỏi thắt nghẹn lồng ngực.

Cây cống xi măng cốt thép được xây dựng từ mười lăm năm trước – thành trì duy nhất ngăn cách dòng nước sông Tiền hung dữ với hàng trăm héc-ta miệt vườn trù phú của cù lao – nay đã bị xé toạc một mảng lớn ngay trụ van xả đáy. Áp lực triều cường cùng những đợt sóng cuộn của tàu chở cát tải trọng lớn chạy ngoài luồng đã bẻ gãy thanh trục truyền động bằng gang đã rỉ sét. Cánh cửa cống bằng sắt dày cộp bị chệch khỏi đường ray trượt, vênh lên một khoảng trống hoác gần một mét.

Nước sông Tiền màu nâu sẫm cuồn cuộn sôi réo, tạo thành những xoáy nước đục ngầu gầm thét như dã thú, điên cuồng ùa vào lòng kênh nội đồng. Những mảng lục bình trôi dạt vào miệng cống bị dòng nước vặn xoắn nát vụn, dập dềnh bọt bèo nhớt nhát.

Bên bờ kênh, hàng trăm người dân An Bình đứng ngồi nhốn nháo trong tuyệt vọng. Có những cụ già râu tóc bạc phơ chống gậy đứng chôn chân nhìn con nước dữ mà hai bờ môi run bần bật.

“Trời đất ngó xuống mà coi… Cống bể rồi! Đóng hổng được nữa rồi bà con ơi!” Tiếng thím Bảy Cò gào lên the thé, rồi người đàn bà cả đời gắn bó với mười công bưởi đường lá cam quỵ sụp xuống bãi cỏ may, hai tay vỗ đét đét vào đùi bành bạch: “Chết hết rồi! Bao nhiêu vốn liếng, mồ hôi nước mắt đổ vô vụ bưởi nghịch này coi như trôi sông trôi biển! Tổ phụ ơi, phen này con chỉ có nước đi thắt cổ!”

“Hết rồi… Năm ngoái hạn mặn có hai phần nghìn mà rụng sạch bông. Giờ nước cuộn réo vầy, cầm chắc trên bốn, năm phần nghìn rồi, sống sao nổi nữa!” Chú Tư Thổ – người nông dân khét tiếng lì lợm của cồn – cũng gục đầu vào đầu gối, hai bàn tay thô ráp ôm chặt lấy gương mặt xám ngoét vì đau đớn.

Tú bước nhanh xuống mép nước sủi bọt, cẩn thận nhúng đầu điện cực của chiếc bút đo mặn vào dòng xoáy. Màn hình kỹ thuật số lập tức nhấp nháy, con số nhảy vọt lên từng giây: 3.8‰… 4.5‰… rồi dừng lại ở con số nghiệt ngã: 5.2‰!

Nước mặn 5.2‰! Một mức mặn tử thần đối với bất kỳ giống cây có múi nào. Với độ mặn này, chỉ cần ngấm vào tầng rễ tơ trong vòng bốn mươi tám tiếng đồng hồ, hiện tượng thẩm thấu ngược sẽ hút cạn từng giọt nhựa sống trong thân cây, làm cháy đen toàn bộ đầu rễ, rụng trụi lá non và biến những vườn bưởi trĩu quả thành những bãi củi khô cằn cỗi.

“Tú, sao rồi em?” Thái bước tới sau lưng cô, giọng trầm xuống.

Tú ngẩng lên, hai mắt đỏ hoe nhưng ánh nhìn đanh lại: “Năm phần hai, anh Thái. Nước này mà tràn đầy các mương vườn trong ba bữa nữa thì cù lao này coi như bị xóa sổ trên bản đồ trái cây miền Tây.”

Tiếng khóc than của bà con nông dân càng lúc càng ai oán, hòa lẫn trong tiếng sóng vỗ bập bềnh vào bờ kè rách nát. Lòng người lúc này còn rách nát hơn cả thân cống bê tông nứt toác. Sự bất lực trước sức mạnh tàn khốc của thiên tai đang bóp nghẹt từng hơi thở, gieo rắc sự buông xuôi rợn ngợp lên từng khuôn mặt lam lũ.

Đúng lúc nỗi tuyệt vọng chạm tới đỉnh điểm, từ phía đầu cầu Phù Sa – nơi con lộ đan dẫn ra bến phà ngang nối với đất liền – bỗng vang lên tiếng còi xe ô tô bim bim giòn giã, chói gắt đến chướng tai gai mắt.

Một chiếc xe bán tải đời mới bóng loáng màu bạc chậm rãi trườn tới, theo sau là hai chiếc xe máy tay ga đắt tiền. Cửa xe mở ra, Năm Lợi bước xuống trong bộ đồ đũi thêu hoa văn sang trọng, bụng phệ nhô ra phía trước, cổ đeo sợi dây chuyền vàng to bản lủng lẳng mặt nanh heo rừng. Nụ cười giả lả, bóng nhẫy thường ngày của gã nở rộng trên gương mặt chữ điền rám nắng giả tạo. Đi cùng gã là hai tay trợ lý mặc âu phục phẳng phiu mang cặp da đen, và một gã đàn ông trung niên mang kính trắng, tự xưng là công chứng viên lưu động.

Bọn họ nhanh chóng kê một chiếc bàn nhựa màu đỏ ngay dưới bóng mát râm ran của rặng bần đầu cầu Phù Sa, cắm một cây dù lớn che nắng, rồi lôi từ trong cốp xe ra những cọc tiền polyme mệnh giá năm trăm ngàn đồng dày cộm, buộc dây thun chằng chịt, xếp thành từng chồng cao ngất ngưởng ngay trên mặt bàn.

Cảnh tượng những cọc tiền mới cóng, thơm mùi mực in bày ra giữa lúc người nông dân đang khóc ròng bên bờ cống vỡ chẳng khác nào một sự sỉ nhục trơ tráo, nhưng lại mang ma lực cám dỗ ghê gớm đối với những tâm hồn đang kiệt quệ vì nợ nần.

Năm Lợi cầm chiếc loa cầm tay mini, tằng hắng mấy tiếng thật to rồi cất giọng sang sảng, từng lời từng chữ như nhát dao găm thẳng vào tim bà con:

“Bà con cô bác An Bình nghe tôi nói một lời ngay thẳng nè! Cống Cây Da bể nát rồi, sắt thép mục rữa hết trơn, ban chỉ huy xã có điều sà lan chở đá hộc về vá thì cũng mất ít nhất nửa tháng! Mà nửa tháng nữa thì nước mặn năm phần nghìn nó luộc chín hết rễ bưởi của bà con rồi! Vụ này coi như trắng tay, qua năm sau đất ngậm muối ba năm chưa chắc trồng lại được cây ớt, cây cà, nói chi bưởi da xanh!”

Gã đưa tay chỉ vào những xấp tiền xanh mướt trên bàn, mắt ti hí đảo một vòng quanh đám đông đang im phăng phắc:

“Công ty Bất động sản và Nông nghiệp Hoàng Thịnh người ta có lòng nhân đức, thấy bà con cù lao mình lâm nạn nên cử tôi đại diện xuống tận nơi hỗ trợ giải ngân tươi rói! Ai có vườn cặp mé sông, mé lộ, ký giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngay hôm nay, công ty bao trọn gói tiền sang tên đổi chủ, chồng tiền mặt liền tay ba trăm triệu một công! Tiền tươi thóc thật, cầm mớ này dắt díu vợ con lên Bình Dương, Đồng Nai mần công nhân, cất cái nhà tường êm ấm mà sống sung sướng. Chứ ôm mấy gốc củi khô này làm chi nữa cho nợ nần chồng chất, rồi ngân hàng người ta cũng siết nhà siết đất!”

Lời Năm Lợi vừa dứt, đám đông nông dân bỗng xôn xao, nhốn nháo như ong vỡ tổ.

Ba trăm triệu một công đất vườn! Một mức giá rẻ mạt chỉ bằng một phần ba giá trị thực tế của đất cù lao An Bình màu mỡ trước đây, nhưng trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, khi trước mắt chỉ là dòng nước mặn giết chóc và những khoản nợ phân bón, thuốc trừ sâu của chính đại lý Năm Lợi đang treo lơ lửng trên đầu, số tiền ấy bỗng biến thành chiếc phao cứu sinh ma quỷ.

“Có… có tiền tươi thiệt hôn chú Năm?” Một người đàn ông trung niên áo rách vai, run rẩy bước tới mép bàn: “Vườn bưởi nhà tui sáu công… nợ đại lý chú hết tám mươi triệu tiền phân bón… Giờ bán có trừ nợ liền hôn?”

“Trừ liền, giải ngân phần còn lại ngay tại chỗ, có công chứng viên mộc đỏ đàng hoàng!” Năm Lợi cười tít mắt, rút phắt một cây bút bi nhét vào tay người nông dân: “Ký lẹ đi chú Ba, chần chừ tới chiều nước ngập sâu, cây rụng lá là công ty hạ giá xuống còn hai trăm rưỡi ráng chịu nghen!”

Người nông dân run rẩy cầm cây bút, ngón tay đen đúa cáu bẩn vì bùn đất đặt lên mép tờ giấy giao kèo in sẵn. Xung quanh, mấy người phụ nữ bắt đầu sụt sùi, vài ba thanh niên trẻ tuổi cũng nhấp nhổm muốn bước tới. Nỗi sợ hãi đã làm tê liệt ý chí của những con người chất phác. Họ sắp sửa dâng nốt tấc đất mồ hôi nước mắt của tổ tiên cho một tập đoàn địa ốc chỉ chực biến cù lao xanh tươi này thành những khu biệt thự nghỉ dưỡng bê tông cốt thép lạnh lùng.

“Dừng tay lại! Không ai được ký hết!”

Một tiếng thét trong trẻo nhưng đanh thép vang lên xé toạc không gian ngột ngạt bên cầu Phù Sa.

Mọi ánh mắt đổ dồn về phía con đường đan. Lê Cẩm Tú sải bước tiến lên, vạt áo bà ba bay phần phật trong gió sông lồng lộng. Đi ngay phía sau cô, Huỳnh Quốc Thái cùng Đực Nhỏ và bốn thanh niên lực lưỡng trong xóm đang gò lưng đẩy một chiếc xe lôi tự chế.

Trên thùng xe lôi lót ván gỗ kiên cố, một cỗ máy kỳ dị bằng kim loại sáng bóng đang nằm sừng sững. Đó chính là cỗ máy lọc mặn RO dã chiến mà Tú và Thái vừa hoàn thiện sau đêm thức trắng kinh hoàng tại xưởng cơ khí. Khung thép chữ V sơn chống rỉ màu xám, củ bơm cao áp bằng gang đúc bóng loáng, ba cột lọc thô bằng ống nhựa PVC loại lớn nhồi đầy cát thạch anh, than hoạt tính gáo dừa và bông ép, cùng hai ống màng lọc thẩm thấu ngược màu trắng dài ngoằng xếp song song. Trên nóc khung máy, chiếc bình tích áp bằng thép đúc dày dặn vừa được Thái tiện ren hàn chết đêm qua ánh lên vẻ chắc chắn, bất khả chiến bại.

“Chèn ơi… Cái máy gì ngộ dữ vậy kìa?”

“Máy xịt thuốc sâu hay máy bơm cát vậy bây?”

Bà con xì xào, tự động dạt ra hai bên nhường lối cho chiếc xe lôi tiến thẳng vào bãi đất trống ngay đầu cầu Phù Sa, đối diện bàn công chứng của Năm Lợi.

Năm Lợi nheo đôi mắt ti hí lại, nụ cười trên môi gã chợt đông cứng, nhưng rồi gã nhanh chóng lấy lại vẻ trịch thượng, khinh khỉnh:

“Úi dào! Tưởng ai, té ra là cô kỹ sư thất nghiệp trên Sài Gòn dắt theo thằng thợ hàn phế liệu! Mấy người tha cái đống sắt vụn này ra đây làm trò hề cho thiên hạ coi đó hả? Định đem cái máy bơm tào lao này ra tát cạn nước mặn sông Tiền chắc?”

Tú không thèm liếc nhìn Năm Lợi lấy nửa con mắt. Cô quay sang Thái, khẽ gật đầu: “Anh Thái, vận hành máy!”