Chương 10: Sợi Tơ Mỡ Gà Xuất Xưởng

Ánh đèn dầu khuya hắt lên vách nứa bóng hình hai đứa chắt gái đang chụm đầu bên khung cửi. Tiếng lách cách êm ái của con thoi gỗ thị dường như hòa cùng nhịp thở phập phồng nhẹ nhõm nơi lồng ngực cụ Thôi Diệu Cẩm. Cụ khẽ buông tiếng thở dài khoan khoái, đưa tay vỗ về lên bờ vai gầy của Thanh Mai, rồi lại xoa đầu Nhược Lan:

— Tốt lắm rồi các con. Mối tơ đã liền ruột, lòng người đã thuận dòng. Đêm nay cứ xuôi tay thoi như thế, bình minh lên lụa sẽ thành hình.

Thấm thoắt, nửa tháng ròng rã tựa như một cái chớp mắt giữa khói lò ấm đượm tro nếp. Suốt mười lăm ngày đêm, gian nhà tằm họ Thôi đỏ lửa không ngơi nghỉ. Nhược Lan canh chừng từng nồi nước kén sôi lăn tăn sủi tăm mắt cá, còn Thanh Mai thoăn thoắt dập go luồn thoi, dồn hết tâm ý vào từng tấc vải.

Đến sáng sớm ngày hẹn ước, mười tấm lụa tiến cống thượng đẳng của họ Thôi đã được cuộn tròn tinh tươm, xếp ngay ngắn trên chiếc sập gụ giữa gian nhà chính. Nắng mai từ mé bãi bồi rọi qua liếp cửa, phủ lên mặt lụa một vầng hào quang ấm áp. Từng thớ vải mịn màng không gợn một vết lỗi nhỏ, sắc vàng mỡ gà tự nhiên óng ả mềm mượt như dải mây bồng bềnh trôi trên bãi sông Mã vào tiết thu quang đãng.

Cụ Thôi Diệu Cẩm đứng trước sập, ngắm nhìn thành quả của các cháu mà khóe mắt rưng rưng. Cụ cẩn thận bưng lại một chậu đồng nhỏ chứa nước vôi tôi đã gạn trong veo lần thứ ba, khẽ nhúng góc khăn vải bông mềm vắt ráo, rồi lướt nhẹ qua mép từng cuộn tơ để làm săn sợi biên. Kế đó, cụ đích thân nhóm một đĩa than hoa nhỏ, rải lên mấy lá trầu không bánh tẻ thơm nồng cùng vài vụn vỏ quế khô, hơ nhẹ làn khói ấm thoang thoảng qua từng nếp vải. Mùi hăng nồng ấm áp của trầu không quyện cùng chất tơ tinh khiết xua đi mọi ẩm mốc, giữ cho lụa tươi sắc bền màu suốt nhiều năm.

— Lụa dâng triều đình, ngoài óng mượt còn phải giữ được hương thơm thanh sạch của cây cỏ quê nhà. — Cụ Diệu Cẩm chậm rãi căn dặn hai đứa chắt đang đứng cạnh bên. — Có nước vôi trong giữ thớ, khói trầu giữ hương, mười tấm lụa này dẫu vượt gió biển mưa ngàn cũng không sợ biến màu đổi chất.

Thanh Mai và Nhược Lan đỡ từng cuộn lụa đặt vào mười chiếc hòm gỗ thông thơm nức mùi nhựa mới. Thôi Văn Khang cùng cụ Diệu Cẩm tự tay trải từng mảnh vải điều đỏ thắm bọc kín bên ngoài, rồi lấy dây gai bện chặt, miết hồ dán niêm phong cẩn thận từng nắp hòm.

Ngoài ngõ, tiếng bước chân rộn rã cùng tiếng cười nói xôn xao đã vang lên từ sớm. Dân làng Vạn Tằm lũ lượt kéo đến chật cả khoảnh sân gạch. Từ các bậc cao niên như bác Cả Đoan cho đến những người phụ nữ vừa cùng họ Thôi đỏ lửa ươm tơ chung mấy ngày qua, ai nấy đều chắp tay tấm tắc khen ngợi khi nhìn mười chiếc hòm gỗ thông bọc vải điều đỏ chót.

Bác Cả Đoan vuốt chòm râu bạc, hồ hởi cất tiếng:

— Cụ Cả ơi, làng Vạn Tằm ta xưa nay dệt lụa nhiều vô kể, nhưng lụa vàng mỡ gà đều tăm tắp, thớ tơ nuột nà như nước chảy mây trôi thế này thì chỉ có tay nghề gia truyền của cụ và hai cháu gái mới làm nên nổi! Thật là phúc đức cho cả xóm bãi!

Một bà thím xóm ngoài cũng xởi lởi góp lời:

— Nhờ cụ Cả mở xưởng dạy nghề, bày cho cách gạn nước vôi trong khử nấm, kén của chúng tôi bán ra cũng được giá cao gấp ba lần cái giá bốn mươi đồng bạc bẽo của bọn phường buôn. Nay họ Thôi nộp đủ cống phẩm, chúng tôi sang đây tiễn một đoạn, cầu mong thuyền lụa thuận buồm xuôi gió!

Cụ Thôi Diệu Cẩm chống gậy trúc bước ra thềm hiên, chắp tay mỉm cười đôn hậu đáp lễ bà con lối xóm:

— Đội ơn các bác, các thím đã cùng chung lưng đấu cật. Tơ tằm là lộc của trời đất, công sức của cả làng chắt chiu từ nương dâu bãi bồi, già này và con cháu chỉ làm tròn bổn phận giữ lấy nếp nghề cha ông mà thôi.