Chương 14: Mổ Xẻ Từng Thớ Tơ

Mùi khét lẹt nồng nặc bốc lên từ chiếc chõng tre xộc thẳng vào cánh mũi khiến Thôi Nhược Lan khẽ rùng mình. Nhìn nhúm bột xám xịt đặt sát cạnh mẩu lụa đen cháy mục, tim nàng thắt lại, nhưng ánh mắt quắc thước cùng lời răn dạy của cụ cố đã ghìm chặt nỗi sợ hãi trong lồng ngực non nớt.

Cụ Diệu Cẩm đưa bàn tay gầy gò vỗ nhẹ lên mu bàn tay Nhược Lan, giọng trầm ổn:

— Lan, thắp thêm ngọn đèn dầu lại đây. Mai, con cài chặt then liếp cửa, lấy chiếc bát sành với cây kim tre trong đãy nải ra đây cho bà.

Thanh Mai vội vàng gạt đi giọt lệ nơi khóe mắt, nhanh nhẹn chốt chặt then cửa rồi bưng chiếc bát sành men da lươn cùng cây kim tre vót nhọn đặt lên mặt chõng. Nhược Lan kéo đĩa dầu phụng lại gần, khêu bấc cho ngọn lửa bùng lên sáng tỏ. Dưới quầng sáng vàng vọt chập chờn, mẩu lụa đen hiện rõ vẻ méo mó, sần sùi như một mảng da trâu cháy dở.

— Đừng nhìn vẻ ngoài của nó mà kinh sợ, — cụ Diệu Cẩm nhìn Nhược Lan, ánh mắt ngập tràn niềm tin cậy. — Con có ngón tay nhạy cảm, cảm nhận được độ ẩm của lá dâu thì cũng sẽ nhìn thấu được ruột của từng đường tơ. Dùng kim tre gảy nhẹ từng thớ vải ra, xem rốt cuộc thứ gì đã bóp nghẹt màu lụa của chúng ta.

— Cháu xin vâng lời bà cố.

Nhược Lan hít sâu một hơi, ngồi ngay ngắn trước ngọn đèn. Nàng cẩn thận đón lấy cây kim tre chuốt nhẵn bóng. Đầu ngón tay thon thả vốn hằn sâu những vết tước dâu khẽ mân mê mép biên xơ xác. Khác với vẻ mềm mại, mát rượi của lụa chín thượng đẳng họ Thôi, mẩu vải này vừa chạm vào đã ráp tay, cứng đờ như quét một lớp hồ đặc.

Nàng nín thở, ghé sát mắt vào ngọn lửa, luồn mũi kim tre nhọn hoắt vào giữa hai sợi chỉ canh đang dính chặt. Bằng sự nhẫn nại trời phú bên khung cửi, Nhược Lan khẽ lách nhẹ đầu kim, nhẹ nhàng tách từng múi tơ bị vón cục.

“Tách.”

Một vảy đen giòn gãy rụng xuống mặt chõng. Mũi kim tre của Nhược Lan khựng lại, đôi mắt nàng bỗng mở to kinh ngạc.

— Chị Mai, bà cố, hai người nhìn này! — Nhược Lan khẽ thốt lên, ngón tay run run chỉ vào đường tơ vừa bóc tách.

Thanh Mai vội cúi rạp người xuống, nheo mắt nhìn theo ngọn kim tre. Ở chỗ lớp màng đen vừa bong ra, một sợi tơ mảnh mai lộ diện, dưới ánh đèn dầu le lói vẫn ánh lên sắc vàng mỡ gà tươi tắn, mịn màng không hề đổi màu.

— Kìa… bên trong sợi tơ vẫn còn vàng! — Thanh Mai mừng rỡ reo khẽ, hai tay nắm chặt lấy vai em gái.

Nhược Lan mím môi, tiếp tục dùng kim tre tỉ mỉ gạt dọc theo chiều dài của ba sợi tơ kế bên. Càng bóc tách, sự thật càng hiện rõ mồn một trước mắt ba bà cháu: lớp màu đen xỉn hôi nồng thực chất chỉ là một lớp bùn đặc quánh bám chặt ngoài biểu bì sợi tơ như một lớp vỏ bọc độc hại, hoàn toàn không hề ngấm sâu hay ăn rỗng ruột tơ óng ả bên trong.

— Lạ thật… lụa cống họ Thôi chúng ta luộc kén bằng nước vôi trong, tơ ăn nước vôi thì ngậm sâu từ trong ruột ra ngoài mép. Nếu kén bị ủng mủ hay nước luộc lẫn tạp chất như lời tên Mã Khắc Nghiệp vu vạ, thì tơ phải mục rữa từ trong lõi chứ đâu thể chỉ cháy đen ngoài mặt thế này! — Nhược Lan rành rọt chỉ ra, lòng trào dâng niềm xúc động nghẹn ngào.

Cụ Diệu Cẩm gật đầu, khóe miệng khẽ mỉm cười tán thưởng:

— Con nhìn chuẩn lắm. Giờ thì thử nước xem thứ bùn này sợ cái gì. Mai, nhóm bếp lò đất nung ở góc lán, đun nóng bát nước giếng cho bà.

Thanh Mai nhanh thoăn thoắt châm lửa vào mấy que củi thông khô, đặt chiếc bát sành đựng nước giếng trong lên nung nóng. Nước vừa sủi tăm, Nhược Lan dùng kẹp tre gắp một đoạn tơ bám bùn đen thả vào bát nước sôi. Nàng cẩn thận dùng đũa tre khuấy nhẹ, chờ đợi hồi lâu, nhưng mặt nước giếng vẫn trong veo, lớp bùn đen trên sợi tơ vẫn trơ trơ bám chặt, chẳng hề hòa tan mảy may.

— Nước lã không tẩy được nó đâu con, — cụ Diệu Cẩm thong thả mở chiếc ghè sành nhỏ bọc vải điều mà cụ luôn mang bên mình từ làng Vạn Tằm. Bên trong là thứ nước vôi tôi đã được cụ đích thân gạn lắng cẩn thận qua ba lần, mặt nước phẳng lặng, trong suốt như gương soi đáy giếng đá ong.