Chương 18: Chén Nước Vôi Tẩy Sạch Oan Khiên

Hơi nóng từ hai miệng lò nung phả vào làn gió sớm, cuốn tàn tro rơm nếp bay lất phất trên nền đá xanh của sân huyện đường. Cụ Thôi Diệu Cẩm đứng sừng sững bên cạnh bàn thao tác, vạt áo vải nâu khẽ lay động theo từng nhịp thở thong dong. Trước ánh mắt nín thở của hàng trăm dân chúng thôn Vạn Tằm và cánh lái buôn vây kín bên ngoài hàng rào, cụ nâng chiếc gáo dừa đã lên nước bóng lẫy, nghiêng mình múc một gáo nước từ chiếc ghè sành.

Mặt nước trong vạc đồng thứ nhất dao động, sóng sánh một làn nước trong leo lẻo, phẳng lặng không một gợn cặn đục. Cụ Diệu Cẩm hướng về phía công án, cất giọng sang sảng:

— Bẩm quan lớn cùng bà con trăm họ! Nước trong chiếc ghè này là vôi củ tôi kỹ, khuấy đều rồi để lắng, chắt lọc đủ ba lần mới lấy được tầng nước tinh khiết bên trên. Nghề tơ tằm cổ truyền dùng nước vôi trong lắng ba lần chỉ để làm mềm chất keo bọc ngoài vỏ kén, xua tan nấm mốc ẩm mục nơi nong né chứ tuyệt đối không bao giờ làm cháy mủn sợi tơ. Nước vôi thanh sạch như lòng người làm nghề, nhu hòa nâng niu từng sợi tơ vàng mỡ gà!

Nói đoạn, cụ ra hiệu cho đứa chắt gái. Nhược Lan bước lên một bước, khuôn mặt nhỏ nhắn nghiêm cẩn, đôi bàn tay thoăn thoắt gắp mẩu lụa đen cháy khét mang từ ty dệt ba hôm trước thả nhẹ vào lòng vạc đồng thứ nhất. Mặt nước vôi ấm đang lăn tăn sủi tăm mắt cá lập tức ôm trọn lấy miếng vải tang vật.

Chiếc đũa ươm bằng tre già trên tay cụ Diệu Cẩm xoay tròn nhẹ nhàng, khuấy đều làn nước. Mọi ánh mắt dưới sân nha môn đều dồn cả vào lòng vạc. Chỉ sau chừng nửa tuần hương, điều kỳ diệu đã hiện ra ngay trước thanh thiên bạch nhật: lớp bùn đen kịt, quánh đặc bám ngoài mép vải bắt đầu rã ra từng mảng, cuộn tròn trôi dạt vào thành vạc, để lộ ra những sợi tơ vàng óng ánh bên trong.

Nhược Lan dùng kẹp tre vớt dải tơ lên cao. Dưới ánh nắng sớm rực rỡ, sợi tơ vàng mỡ gà sáng lòa, dẻo dai nguyên vẹn, giọt nước vôi trong nhỏ tong tòng xuống mặt sân đá mà không hề làm đứt gãy một mối sợi nào.

Tiếng trầm trồ nổi lên như ong vỡ tổ từ phía dân làng:

— Kìa, tơ thật vàng ruộm thế kia mà!

— Đúng là vàng mỡ gà của họ Thôi rồi! Lớp đen bẩn chỉ bám ngoài chứ lõi tơ đâu có hỏng!

Cụ Diệu Cẩm không dừng lại ở đó. Đôi mắt tinh anh của người thợ cả tám mươi hai tuổi quét qua gương mặt đang tái nhợt của Mã Khắc Nghiệp, rồi cụ bước sang vạc đồng thứ hai. Ở vạc này, cụ đổ trọn chiếc vò đựng nước bùn khoáng ngã ba sông cửa biển sực mùi tanh nồng, đoạn cụ mở gói giấy bản lấy ra nhúm bột xám lưu huỳnh nhặt được ở nương dâu hôm nọ.

— Còn đây, xin quan lớn và bà con hãy nhìn cho tường tận!